تعمیر و نگهداری تاسیسات ساختمان pdf

ببینید: دیگ بخار چگونه کار می‌کند؟

در این ویدئو با نحوه کار دیگ بخار آشنا می شوید.

عیب یابی و نگهداری سیستم تهویه مطبوع خانگی

 تصور کنید اگر در یک روز گرم تابستانی ناگهان سیستم تهویه مطبوع خانه یا محل کار شما از کار بیفتد و برای تعمیر آن مجبور باشید هزینه های گزاف پرداخت کنید!
ما در این مقاله قصد داریم روش های ساده نگهداری سیستم تهویه مطبوع (کولر گازی، کولر آبی و…) خود را به شما آموزش دهیم تا از هزینه ها براحتی بکاهید.

بخش اول. عیب یابی
Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 11- اول از همه مشخص کنید ایراد چیست؟ تهویه شما بطور کامل کار نمیکند؟ یا به حد کافی خنکی ندارید؟ 
Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 22- در صورتی که سیستم تهویه مطبوع بطور کلی کار نمی کند این بدان معناست که یونیت خارجی سیستم از کار افتاده است. در گام اول اتصال جریان برق به دستگاه را چک کنید (فیوز، دوشاخه و…) در صورتی که برق به دستگاه وصل بود از تنظیم درست ترموستات اطمینان حاصل نمایید.
Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 3

 

 3- تسمه دمنده را بررسی کنید. در صورتی که هیچ باد خنکی ندارید پارگی و یا خرابی تسمه دمنده (کولر آبی و یا دمنده داکت داخلی) ممکن است علت مشکل باشد.
Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 4
 4- فیلتر ها را بشویید، گرفتگی بیش از حد فیلتر های هوا ممکن است باعث گرفتگی راه تهویه هوا شده باشد. بطور کلی فیلتر های تهویه هوا (داکت) باید بصورت ماهیانه شستشو شوند.Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 5
5-اگر همه چیز به برق اتصال دارد، فیلتر ها تمیز است، ترموستات درست تنظیم شده، دمنده مشکلی ندارد باید با متخصصین تماس بگیرید.
 بخش دوم. نگهداری
Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 6
 1-فیلتر ها را بشوئید، در دور های زمانی ماهانه سیستم تهویه را خاموش کرده و فیلتر های یونیت داخلی و خارجی برای کولر گازی و پوشال ها برای کولر آبی را با حوصله بشوئید.Image titled Check Your Air Conditioner Before Calling for Service Step 7
2-تعویض بموقع فیلتر های داخلی موجب افزایش طول عمر دستگاه و همچنین افزایش کارایی سیستم تهویه مطبوع شما می گردد.

ببینید: آشنایی با دیگ بخار

دستگاه هایی که به دلیل تولید بخار جهت چرخاندن توربین و تولید گرما (مثل گرم کردن کوره ها) استفاده می شوند را دیگ بخار می نامند. معمول ترین مایع وارد شده به دیگ های بخار، آب است که در طی مراحلی وارد دیگ شده و تبدیل به بخار می گردد. قسمت های اصلی انتقال دهنده آب به دیگ به دسته های 1- منبع آبرسانی 2- فیلتر شنی 3- سختی گیر می توان تقسیم کرد.

موتورخانه مرکزی بهتر است یا پکیچ؟

در مجموع هر محصول یا سیستمی مزایا و معایب و همچنین شرایط خاص استفاده خود را دارد لذا اینکه تصور کنیم موتورخانه کلآ دارای نقاط ضعف و فاقد مزیت یا برعکس سرشار از نقاط مثبت است، تصور اشتباهی است. این موضوع درباره پکیج یا هر دستگاه گرمایشی و سرمایشی دیگر نیز صدق می کند.

با توجه به طرح موضوعاتی یکسویه در بعضی از رسانه ها در تایید یا رد سیستم پکیج یا موتورخانه بدون رعایت اخلاق حرفه ای در اطلاع رسانی به مخاطبین، در این مقاله سعی بر آن بوده دو سیستم مورد نظر از دیدگاه “مصرف انرژی و ایمنی ساکنین ساختمان ها در برابر حوادث گاز گرفتگی” بصورت کاربردی و تجربی با یکدیگر مقایسه شوند.
در ابتدا تاکید می شود در این تحلیل، وضعیت موتورخانه‌های سنتی موجود در کشور مورد بحث و مقایسه است، نه موتورخانه های جدید با راندمان بالا.

بخش اول: مقایسه مصرف گاز پکیج و موتورخانه های مرکزی
۱– سیستم های دارای مخزن از مزیت داشتن حجم مشخصی آب گرم برای زمان قطع برق برخوردارند.اینکه این امتیاز تا چه حد برای ساکنین ساختمان ها ارزشمند است، در فرایند تصمیم گیری و انتخاب آنها موثر خواهد بود. لذا در زمان انتخاب پکیج نیز مشتری می تواند مدل پکیجی را انتخاب نماید که منبع ذخیره ی آب گرم هم دارد اما به دلایلی که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد، انتخاب همچین پکیجی توصیه نمی شود.
• 
بر اساس نتایج یک تحقیق معتبر در چند سال قبل در شهر ساری، میزان انرژی لازم برای گرم نگه داشتن مخازن آب گرم شامل موتورخانه ها و آبگرمکن های مخزنی در ساعات غیر مفید شبانه، معادل انرژی مورد استفاده برای یک شهر ۱۵ هزار نفری است! اگر سیستم فقط در زمان مورد نیاز،آب گرم فوری را تامین کند، دیگر چه نیازی به مخزن ذخیره آب گرم احساس می شود؟ آیا مخزن ذخیره آب گرم آبگرمکن مخزنی یا موتورخانه مزیت آنها به حساب می آید؟ تکنولوژی در خدمت بشریت است تا نیازهای ما را برطرف کند و آن تکنولوژی جایگذین سیستم های تامین آب گرم فوری هستند.
۲– با توجه به گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از ۵ هزار ساختمان مجهز به سیستم موتورخانه مرکزی، مصرف سالیانه ساختمان های مسکونی مجهز به موتورخانه با مساحت ۱۰۰۰ مترمربع (ساختمان ۵ طبقه شامل ۱۰ واحد حدودا” ۱۰۰ متری) بالغ بر ۳۵ هزار متر مکعب است این یعنی سرانه ی گاز مصرفی هر واحد در سال ۳۵۰۰ متر مکعب خواهد بود. درحالیکه سرانه گاز مصرفی در واحدهای مسکونی با کیفیت ساخت و اقلیم مشابه- مجهز به پکیج حدود ۱۰۰۰ متر مکعب مقدار کمتری است. بنابراین پکیج نسبت به موتورخانه مزیت صرفه‌جویی گاز را داراست. راندمان پکیج ها بر اساس استاندارد برچسب انرژی آنها، عمدتان بالای ۸۰درصد و حتی بالاتر از ۹۰درصد است. 
۳– علل و عوامل تاثیرگذار بر راندمان پایین “سیستم حرارت مرکزی یا موتورخانه های موجود” که مطابق گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور حدود ۵۵درصد اعلام شده، کاملآ مشخص و در دسترس است. نکته اصلی و مهم قابل توجه در این زمینه این است که موتورخانه یک قطعه یا یک محصول نیست بلکه یک سیستم و مجموعه است که از اجزا و قطعات متعدد تشکیل یافته که بر راندمان کل سیستم تاثیرگذار است. هرچند ممکن است راندمان هریک از اجزاء موتورخانه بصورت مجزا ۸۰ درصد یا بالاتر اعلام شود اما طراحی و اجرای کل موتورخانه و منبع دوجداره، لوله کشی ساختمان، وضعیت عایق بندی منبع ذخیره آب گرم و لوله های رفت و برگشت، مکش دودکش و تهویه هوا و … راندمان کل را تعیین می کند. دلایل اصلی راندمان پایین موتورخانه های موجود در کشور عبارتند از:
• 
عدم طراحی و اجرای مناسب کل سیستم بر اساس محاسبات فنی مهندسی
• 
عدم انطباق درست ظرفیت حرارتی موتور‌خانه با بار حرارتی کل ساختمان
• 
عدم تناسب صحیح ظرفیت حرارتی دیگ با مشعل
• 
استفاده از دیگ چدنی به عنوان مبدل حرارتی
• 
عدم تنظیم دقیق مشعل و در برخی موارد پایین بودن راندمان مشعل و دیگ
• 
عدم عایق‌بندی صحیح منبع آب گرم داخل موتورخانه، منبع انبساط روی پشت بام، لوله های رفت و برگشت شوفاژ ها و لوله های آب گرم بهداشتی
• 
عدم استفاده از فناوری های نوین و پیشرفته مثل مبدل های صفحه ای برای تامین آب گرم فوری و به کار گیری مخازن بزرگ ذخیره آب گرم
• 
رسوب گیری زیاد در داخل پره‌های دیگ و منبع آب گرم که بخش زیادی از آن به دلیل وجود املاح در آب است.
• 
نامناسب بودن دودکش و تهویه هوای لازم برای احتراق
• 
عدم بکارگیری یا عدم اجرای مناسب سیستم مدیریت هوشمند موتورخانه (BMS) و در بعضی موارد خارج کردن ترموستات ها از حالت هوشمند و اتوماتیک به حالت دستی توسط اوپراتورها یا کاربران و درنتیجه عدم تنظیم صحیح و دقیق ترموستات
• 
فاصله ی زیاد منبع آب گرم از مصرف کنندگان
• 
عدم امکان تنظیم دماهای مناسب برای آب گرم مصرفی و گرمایش به صورت مجزا
• 
عدم قابلیت تنظیم درجه ای توان کارکرد مشعل متناسب با نیاز که البته در فناوری های جدید سیستم ماژول شعله وجود دارد که خود مزیت بسیار بزرگی برای کاهش مصرف گاز به حساب می آید.
• 
لزوم راه اندازی سیستم گرمایش سالانه با اولین درخواست (سکونت اولین خانواده در یکی از واحد های مسکونی ساختمان های نوساز و اولین خانواده ای که احساس سرما کند)
• 
عامل فرهنگی یا روانی: چرا من باید صرفه جویی کنم ولی هزینه مصرف بالای بقیه را پرداخت کنم؟ (عدم مدیریت مصرف انرژی توسط خانواده ها)
• 
عدم وجود سامانه ای دقیق و قابل اعتماد برای تعیین سهم مصرفی هر واحد مسکونی برای تقسیم شارژ 
۴– نکته مهم دیگر اینکه، راندمان بالا در یک سیستم حرارتی یعنی رده بالاتر در برچسب انرژی، و در واقع مصرف کمتر انرژی که از طرفی محصولات احتراق که از طریق دودکش ها وارد هوای شهرها و محیط زیست می شود، از میزان کمتر آلایندگی و گازهای مخرب برخوردار است. مطمئنن این ادعا صحت دارد که بخش زیادی از آلودگی هوای شهرها در ماههای سرد سال، نتیجه ی سیستم های حرارتی با راندمان پایین و پرمصرف ساختمان ها است. بر اساس یک پروژه ی مطالعاتی در شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، میزان گازهای آلاینده خروجی از دودکش موتورخانه ی یک ساختمان ۱۰ طبقه، معادل آلودگی ۱۲ تا ۱۴ خودروی سواری است که تمام وقت در سطح شهر در حال تردد هستند. به همین دلیل است که روی طرح بازدید و معاینه فنی موتورخانه ها تاکید فراوان می شود.
۵– علت گرایش زیاد مردم در چند سال گذشته و به خصوص بعد از اجرای هدفمندی یارانه ها به پکیج و تقریبا کنار گذاشتن موتورخانه های سنتی در غالب ساخت و سازهای جدید بدون تردید موضوع “مدیریت و هزینه انرژی و رفاه” بوده است. 
۶– تکنولوژی های روز دنیا در دیگ و مشعل یعنی موتورخانه های مدرن (پکیج های چگالشی) بسیار مناسب هستند و کاملآ توصیه می شوند. در حال حاضر برخی شرکتها، این تکنولوژی را وارد کرده اند و حداکثر ظرف ۵ سال آینده، موتورخانه های مدرن تولیدی در داخل کشور با دیگ و مشعل های بسیار پیشرفته (پکیج های چگالشی قدرتمند مرکزی)، بسیار کم مصرف و کم جا در ساختمان های بزرگ، برج ها، هتل ها، بیمارستان ها، ساختمان های اداری و تجاری و … جایگزین سیستم های موتورخانه های سنتی موجود و همچنین در ساختمان های با تعداد واحد مسکونی زیاد، جایگزین پکیج های مستقل آپارتمانی خواهند شد.

بخش دوم: مقایسه ایمنی پکیج و موتورخانه مرکزی از لحاظ خطر حوادث گازگرفتگی
۷– برخی از مدافعین سیستم موتورخانه و به نوعی منتقدین پکیج، هشدار می دهند که حذف موتورخانه و ترویج پکیج ها، خطر حوادث گازگرفتگی را افزایش می دهد اما مطابق گزارش کارشناسان آتش نشانی، شرکت گاز و … علت بیش از ۸۰ درصد حوادث گازگرفتگی، مشکل دودکش ساختمان هاست. تصور اینکه در ساختمان های مجهز به سیستم حرارت مرکزی، حادثه ی گازگرفتگی رخ نمی دهد یک فرض کاملا اشتباه است. اما مشکل از سیستم دیگ و مشعل و … نیست، مشکل در مکش دودکش موتورخانه، نحوه اجرای مناسب دودکش و اتصال و درزبندی قطعات دودکش داخل دیوار در زمان ساخت و ساز و همچنین مشکل در ورود هوای تازه به موتورخانه و تهویه هواست که درصورت مختل شدن هریک به علت ظرفیت بالای مشعل موتورخانه (معادل ظرفیت چند دستگاه پکیج)، خطر گازگرفتگی بسیار بیشتر و شدیدتر خواهد بود. با نشت گاز مونواکسید کربن از طریق رایزرها و راه پله ها به داخل واحدهای مسکونی، نشت گاز از ترک های دیواری که دودکش موتورخانه از آن عبور کرده و دودکش عایق بندی مناسبی نگردیده و یا دچار ترک و شکستگی شده است، گازگرفتگی گروهی و مرگ خاموش رخ می‌دهد.

۸نصب هر نوع پکیج در واحدهای مسکونی با زیربنای کم (مطابق مبحث ۱۷، واحدهای با مساحت زیر ۶۰ متر) مجاز نیست. در این واحدها نصب سیستم های درون سوز یا با محفظه احتراق باز که اکسیژن محل نصب را مصرف میکنند (شامل آبگرمکن، پکیج و بخاری معمولی) ممنوع است و به جای آن استفاده از سیستم های حرارتی که بدلیل داشتن دودکش دوجداره و محفظه احتراق بسته ، هوای مورد نیاز برای احتراق را از محیط باز بیرون ساختمان تامین می کنند الزامی می باشد.

هرچند در بناهایی با متراژ بالا مانند هتل ها، رستوران ها، بیمارستان ها، ساختمان ها و برج هایی با مساحت بالا بهترین و مطمئن ترین گذینه، موتورخانه های مرکزی هستند که البته نیاز به طراحی و اجرای مناسب و دقیقی دارند. شرکت آرین پادرا صنعت ارزش با انجام پروژه های تاسیساتی مهم و بزرگی مثل بیمارستان ها، سالن های سینما، مجتمع های تجاری و … موفق گردیده است بالاترین راندمان موجود در سیستم های موتورخانه ای در سطح کشور را طراحی و پیاده سازی نماید.

سرویس و نگهداری کولر آبی

سرویس و نگهداری کولر آبی

  1. جهت نگهداری صحیح از کولر آبی اولین نکته ای باید رعایت شود محل نصب کولر آبی می باشد.جهت انتخاب محل نصب کولر آبی نکات زیر را رعایت نمائید:
    • سعی کنید محلی که جهت نصب کولر آبی در نظر می گیرید سایه باشد و یا در ساعات کمتری از روز  زیر تابش مستقیم نور آفتاب باشد.
    • ترجیحاً  کولر آبی را نزدیک دیوارها یا ستون ها نصب کنید تا لرزش کمتری داشته باشد.
    • برای بالا نگه داشتن کولر از یک چهارپایه ساخته شده از نبشی 2.5 یا 3 با ارتفاع حدوداً 30 سانتیمتری استفاده نمایید.
    • کولر آبی را با فاصله زیاد از دودکش ها و هواکش ها و لوله های ونت فاضلاب قرار دهید تا امکان مکش هوای خروجی و بوهای نامطبوع به داخل کولر به حداقل برسد.
    • بمنظور جلوگيري از اتلاف انرژی و  لرزش کولر آبی در محل اتصال كولر به كانال ها بايد از برزنت استفاده شود.
  2. .جهت استفاده بهینه  از کولر آبی ، هنگام راه اندازي آن در ابتداي فصل گرما نکات زیر را رعایت فرمائید:
    • باید پوشال های کولر آبی را هرساله در ابتدای فصل گرما و اوج استفاده از آن تعویض نمایید، اما اگر به هر دلیلی نتوانستید پوشال های کولر آبی  را تعویض کنید، بهترین راه برای خلاص شدن از باکتری های رشد کرده در پوشال ها این است که محلولی شامل ۱۰ درصد پرکلرین (که یک ماده ضد عفونی کننده است که در بازار با درصد 60 یا 70 درصد بفروش می رسد و بیشتر برای ضدعفونی کردن میوه ها و سبزیجات مورد استفاده قرار می گیرد) و ۹۰ درصد آب درست کنید و در کف کولر بریزید تا با روشن کردن واتر پمپ این محلول کاملاً روی پوشال ها را بپوشاند و پوشالها را از وجود انواع قارچ ها و باکتری ها و … تمیز نماید.
    • اگر کولر آبی شما از نوع تسمه دار است سعی کنید هرساله با شروع فصل گرما نسبت به بررسی سلامت تسمه آن نیز اقدام نمائید تا در فصل گرما با مشکل پاره شدن تسمه مواجه نشوید. همچنین دقت داشته باشید تسمه و فلكه هاي (پولي ) موتور و فن هوادهی بايد در يك امتداد باشند تا موجب لنگي وساييدگي تسمه و لرزش موتور کولر آبی  نشود. در صورت وجود ساييدگي وبريدگي تسمه آن را تعويض كنيد.
    •  كف كولر را با آب شست وشو دهید تا کاملاً تمیز شود و در صورت زنگ زدگي نسبت به ترمیم آن اقدام نمائید. ( البته بهتر است هرساله با شروع فصل سرما و از کار انداختن کولر آبی ، آب باقی مانده در کولر را خالی نموده و محل هاي زنگ زده را ضد زنگ زده ورنگ كاري نماييم.)
    • تجهیزات داخلی از جمله یاتاقان ، فن هوادهی سانتریفیوژ و… کولر آبی را یکبار بوسیله آب شست و شو دهید و پس از خشک شدن آن را روغن کاری نمائید و از روان کار کردن این قطعات اطمینان حاصل نمائید.
    •  به دلیل وجود املاح فراوان در آب های لوله کشی ، بدنه کولر آبی و بخصوص پمپ هاي آب کولر آبی بشدت رسوب می گیرند و ممکن است بعد از گذشت یک فصل درست کار نکنند و احتیاج به تمیز شدن و یا در بعضی مواقع تعویض دارند در این صورت آن ها را از جاي خود خارج كرده و رسوب اطراف پروانه ها را تميز كنيد همچنين صافي آن را تميز كرده ودر جاي خود قرار دهيد.
    • هنگام روشن كردن كولر ابتدا به مدت ده دقيقه پمپ آب را روشن كرده تا پوشال ها کاملاً خيس شوند همچنین قبل از روشن كردن موتور كولر آبی هر سال در ابتدای فصل گرما پارچه بزرگي را خيس نموده و همزمان جلوي همه دريچه ها گرفته تا ذرات زنگ و گرد و خاك داخل کانال ها  را به خود گرفته و هوای داخل را كثيف نكند.
    •  در پايان فصل گرما آب موجود در کف کولر آبی  را خالي كرده و روي كولر را با برزنت یا پلاستیک بپوشانيد. و شير فلكه آب ورودی به کولر آبی را ببندید.

 

طراحی تاسیسات مکانیکی

اصول تعمیر و نگهداری از نیروگاه ها

تعمیرات اساسی در صنعت برق کشور به ویژه در نیروگاهها از اهمیت خاصی برخوردار است. از سوی دیگر در صنعت برق بحث چگونگی از بین بردن ضایعات در تولید و یا بهره‌گیری مجدد از آنها نیز مطرح است. در مقاله زیر که به وسیله مهندس معصومه لاجوردی کارشناس شرکت مهندسین دانشمند اصفهان به رشته تحریر درآمده است راهکارهای حذف ضایعات در تولید، موضوع نگهداری و تعمیرات و … مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

در چند دهه گذشته، فلسفه نگهداری و تعمیرات بتدریج تغییر کرد و روشهای تعمیراتی دارای تغییر و تحولات زیادی شده است، به طوری که در صنعت برق و به ویژه در نیروگاهها، دارا بودن یک سیستم مناسب نگهداری و تعمیرات همگام با توسعه و افزایش حجم واحدها در حال فزونی است.
وجود یک سیستم نگهداری و تعمیرات از آن جهت الزامی است که کنترل مستمر و اطلاع کامل از اوضاع و نحوه عملکرد واحدهای عملیاتی و تأسیساتی وابسته و سرویسهای لازم را امکان پذیر می‌سازد.

در حال حاضر شرکتها و نیز واحدهای تعمیراتی در نیروگاهها، امر نگهداری و تعمیرات را بر عهده داشته و نوعی تفکیک نیروی کار در صنعت برق مشاهده می‌شود.

تعریف نگهداری و تعمیرات :

براساس تعریف استاندارد DIN ،نگهداری وتعمیرات عبارت است از: تمامی فعالیتهای انجام شده در جهت حفاظت یا اعاده وضع یک جزء و یا کل سیستم موجود، به طوری که نگهداری و تعمیرات صحیح ، افزایش ارزشها ی زیر را در برداشته باشد:

۱- افزایش کارآیی و بهره‌وری
۲- افزایش ایمنی کار و محصول
۳- افزایش طول عمر دستگاهها و تجهیزات و جلوگیری از فرسودگی آنها
۴- کاهش ساعات توقف کار
۵- کاهش هزینه‌های بهره‌برداری
۶- کاهش مصرف قطعات یدکی
۷- پیش‌بینی میزان و زمان مصرف قطعات
۸- بازسازی مصرف مجدد قطعات
۹- تأمین کیفیت مناسب کار یا محصول تولیدی

هدف تعمیرات (Maintenance Target)
هدف تعمیرات عبارت است از : طولانی کردن عمر کارخانه با حداقل هزینه و بیشترین بهره‌وری )طول عمر از زمان نصب ماشین‌آلات در طول زمان تولید تعریف می‌شود(.

وظایف‌تعمیرات (Maintenance Responsibility)
جهت دستیابی به هدف ذکر شده سه وظیفه عمده به شرح زیر بر عهده تعمیرات قرار می‌گیرد:
۱- تنظیم و بهینه‌سازی
۲- جلوگیری از استهلاک
۳- موقع بازسازی و جایگزینی

انواع تعمیرات

انواع تعمیرات مطابق دیاگرام نشان داده می‌شود که شامل موارد زیر است:
۱) تعمیرات اصلاحی (روتین): این تعمیرات شامل نقایص جزئی و غیرقابل پیش‌بینی بوده که در زمان بهره‌برداری عادی قابل رفع است و در صورت نیاز به توقف اجرای کار در ردیف تعمیرات دوره‌ای قرار می‌گیرد و توسط پیمانکار انجام می‌شود. کارکنان مورد نیاز در این بخش با توجه به آمار درخواستهای تعمیرات نیروگاهها بیش از ۱۰ نفر در دوره‌های کارشناسی و تکنسینی نیستند.
۲) تعمیرات ادواری: از این تعمیرات می‌توان تا برقراری کامل سیستم به صورت هوشمند استفاده کرد. این تعمیرات براساس دستورالعملهای سازنده و تجربیات نیروگاه به صورت دوره‌ای در زمان بهره ‌برداری عادی و یا توقف واحد انجام می‌شود. این سیستم برای سهولت برنامه‌ریزی و کنترل ، قابل مکانیزه شدن است. کارکنان مورد نیاز در این بخش براساس ماهیت کار تعیین می‌شود.
۳) تعمیرات هوشمند: در این تعمیرات با استفاده از سیستمهای مانیتورینگ و سیستم‌های تحلیل‌کننده، رفتار ماشین تحت نظارت مداوم قرار گرفته و در صورت نزدیکی به محدوده غیرمجاز بهره‌برداری، هشدار و سپس فرمان توقف صادر خواهد شد. کارکنان مورد نیاز این بخش کمتر از نوع ادواری است.

روشهای نگهداری و تعمیرات

در طی چند دهه اخیر راهکارهای گوناگونی در زمینه بهبود و ارتقاء نت مورد استفاده قرار گرفته است که در ادامه ، اهم آنها به اختصار مورد بررسی قرار خواهد گرفت:
تعمیرات اضطراری (رفع خرابی): در این نگرش که در دهه ۱۹۳۰ مطرح بود بر ایجاد سیستم‌های با تخصص بالا و آماده نگهداشتن آنها برای رفع نواقص ایجاد شده در تجهیزات استوار بود و تمام هم گروه تعمیراتی بر این بود که از یک طرف تجهیزات و ماشین آلات از کار افتاده را تعمیر کرده و به بهره‌برداری برسانند و از طرف دیگرابزار مورد نیاز برای انجام کار را به طور صحیح پیش‌بینی کند.
نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه: این روش شامل تمامی اقدامات و خدماتی است که توسط کارکنان جهت حفظ و نگهداری سیستم با تجهیزات از نظر ایمنی و افزایش قابلیت از طریق بازدیدها و بازرسی‌های سیستماتیک، کشف و پیدا کردن اشکالات، روغنکاری، تمیزکاری و تعمیرات دوره‌ای با زمانهای ثابت از پیش تعیین شده انجام می‌پذیرد و شامل مواد زیر است:
بازرسی‌های فنی که شامل موارد زیر است:
ارائه سرویس مانند : تنظیم، روغنکاری و تمیزکاری
تعویض قطعات قبل از ایجاد فرسودگی در آنها
تعمیر کلی تجهیزات در فواصل زمانی مشخص

تعمیرات پیشگیرانه بر اساس شرایط فنی
در روش تعمیرات پیشگیرانه بر مبنای بروز علائم ، خرابی‌های مهم در یک دستگاه که توسط ایجاد تغییرات در پارامتر کنترل‌کننده دستگاه؛ شرایط و یا عملکرد آن مشخص می‌شود، مورد عمل قرار می‌گیرد، همچنین نتایج حاصل از یک تغییر قابل اندازه‌گیری به طور دائمی یا دوره‌ای صورت می‌پذیرد. کنترل شرایط کارکرد دستگاه برای برنامه‌ریزی نگهداری و تعمیرات در دو وضعیت در حین کار و در زمان توقف دستگاه انجام می‌شود که در زیر به بعضی از روشهای مربوط به هر دو حالت اشاره می‌شود:
برخی از روشهای کنترل در حین کار که شامل کنترل درجه حرارت توسط ترمومترها، ترموکوپلها، ترموستاتها و …، کنترل روغن، ارتعاش و صدا است.
برخی از روشهای کنترل در زمان توقف دستگاه نیز شامل: روش‌های سمعی و بصری توسط بروسکوپها، اینتروسکوپها، تارهای نوری، انجام تستهای غیرمخرب به منظور ردیابی ترکها و تعمیرات با مرکزیت قابلیت ‌اطمینان (R.C.M.) است.
(Reliability Centered Maintenace)
کاربرد این روش به هنگام در معرض خطر قرارگرفتن سلامتی و ایمنی عمومی، مخصوصاً در صنایع هواپیمایی، تأسیسات هسته‌ای، مخازن نفت، میدانهای نفتی و واحدهای تولید شیمیایی است و در آن به مقدار زیاد از تکنیکهای آماری و ریاضی برای پیشگویی قابلیت اطمینان استفاده می‌شود.
در این روش هدف اصلی حفظ قابلیت اطمینان تجهیزات در حداکثر مقدار خود توأم با اقتصادی کردن دوره عمر کل کارخانه بوده و فعالیتهای نگهداری و تعمیرات به صورت پیشگیرانه و با استفاده از سه شیوه ذیل صورت می‌پذیرد.این متن برگرفته از سایت مهندسی برق قدرت و شبکه های انتقال و توزیع مهندس هادی حداد خوزانی میی باشد
تعویض بعضی از قطعات قبل از ایجاد نقص و بروز اشکال در وظایف آنها در طی دوره‌های زمانی معین از بهره‌برداری از پیش تعیین شدهHard Time Replacement (H.T.R.) نگهداری و تعمیرات تجهیزات که بروز نقص در آنها در آینده براساس بازرسی‌های دوره‌ای و ارزیابی نتایج از قبل قابل تشخیص استPreventive Maintenance (P.M.) نظارت مداوم بر وضعیت کارکرد تجهیزات برای تشخیص عیوب آنی آنها قبل از بروز نقص در آنها و جلوگیری از وقوع عیبCondition Monitoring (C.M.)

تعمیرات جامع بهره‌ور (T.P.M.)
(Total Productive Maintenance)
این روش در برگیرنده مفهوم نوینی برای نگهداری و تعمیرات واحدها و تجهیزات است و تلفیق دقیقی از مفاهیم و راهکارهای بهبود بهره‌وری است.
لفظ فراگیر در عبارت نگهداری و تعمیرات بهره‌ور فراگیر درسه حوزه زیر قابل تعریف است :
این سه حوزه اثر بخشی فراگیر (توسعه راندما)، پیشگیری فراگیر (اجرای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه جامع( (P.M.) و همکاری فراگیر که شامل انجام فعالیتهای نگهداری و تعمیرات به صورت مستقل توسط پرسنل بهره‌بردار است.
در این روش تعمیرات روزانه معمولی، چک‌نمودها، تنظیم‌های کوچک و تعویض قطعات کوچک از وظایف بهره‌بردار بوده وتعمیرات اساسی و رفع نقص‌های کلی به وسیله نیروی تعمیراتی و با کمک بهره‌بردار انجام می‌گیرد.
به طور کلی در روش نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (P.M.) بر ایجاد یک سیستم برنامه‌ریزی نگهداری و تعمیرات تأکید می‌شود، در صورتی که در روش(T.P.M.) مفاهیم عمیق‌تری در مورد بازنگری فعالیتهای نگهداری و تعمیرات، مشارکت، بهبود مستمر و بهبود شاخص ارزیابی اثربخشی تجهیزات مدنظر است.

مشکلات موجود نیروگاهها

با توجه به عدم برقراری سیستم نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه در اکثر نیروگاههای کشور بجاست که به برخی از موانع موجود در راه استقرار (P.M.) در نیروگاهها اشاره شود:
عدم توجه و آشنایی مدیران به اهمیت و نقش فعالیتهای تعمیرات و نگهداری پیشگیرانه و عدم پشتیبانی همه جانبه در زمینه پیاده‌سازی سیستم از جمله مسایل است. همچنین درگیر بودن مسوولان با مشکلات روزمره در مورد نقص‌های اضطراری، در اختیار نداشتن ابزارهای مناسب و عدم وجود سیستم مناسب جهت تأمین بازخورهای اطلاعاتی به منظور کمک به فعالیتهای برنامه‌ریزی و سازماندهی و کنترل کارهای تعمیراتی از دیگر مشکلات موجود است.
ضمناً غالب بودن تفکر درمان به جای پیشگیری در روحیه کارکنان تعمیراتی نبود انگیزه در کارکنان تعمیراتی و عدم وجود سیستم ارزیابی و کارانه مناسب جزو مسایل به شمار می‌آید.
تفکر پرسنل تعمیراتی نسبت به فعالیتهای (P.M.) به عنوان کارهای اضافی، ضعف عملکرد بخش مهندسی و برنامه‌ریزی برای تدوین و پیگیری‌ کارها نیز از دیگر مشکلات را تشکیل می‌دهد.
آشنانبودن کارکنان بهره‌برداری و مشارکت آنها در اجرای فعالیتهای (P.M.)، کمبود و نبود منابع برای تهیه مستندات لازم و تعریف فعالیتها نیز جزو مسایل است.
اولویت‌بندی نکردن تجهیزات و فعالیتهای تعریف شده و وجود مشکل زمانبندی در اجرای فعالیتها و عدم وجود یک سیستم مکانیزه متناسب با نیازهای نیروگاهی در زمینه کمک به برنامه‌ریزی جزو دیگر مسایل است.

ضایعات ششگانه موجود در تولید و راهکارهای حذف آنها
در برنامه‌ریزی نت بهره‌ور فراگیر توجه خاصی به عیب‌یابی ضایعات، قبل از برنامه‌ریزی اجرایی نت وجود دارد. بروز بعضی از ضایعات به شرح زیر باعث کاهش اثر بخشی سیستم می‌شود.
این ضایعات شامل خرابی‌های اضطراری، کاهش زمان کار مفید ناشی از آماده‌سازی و تنظیم تجهیزات و کاهش زمان کار مفید ناشی از کار بدون تولید و توقف‌های در ضمن کار است.
افت سرعت، ضایعات تولید و دوباره کاری و ضایعات راه‌اندازی از دیگر مسایل را در این ارتباط تشکیل می‌دهند.

کاهش ضایعات
به منظور کاهش اثرات ضایعات مزبور در اثر بخشی باید به نحوه مقابله با معضلات مزبور توجه زیاد کرد. به طور کل در یک سیستم ، معضلات به دو گروه اتفاقی و مزمن تقسیم می‌شوند.
ضایعات اتفاقی به طور ناگهانی بروز کرده و شناسایی عوامل ایجاد آنها مشکل نیست و بازگشت سیستم به حالت اولیه به عنوان یک حرکت اصلاحی مورد توجه است، اما ضایعات مزمن ناشی از نوعی شرایط زیانبار و مستمر است که رفع آنها نیازمند تغییر اصولی در وضعیتها است. در بسیاری از موارد معضلات مزمن از جمله عوامل ایجاد ضایعات ششگانه در تولید هستند و به دلیل عادت سیستم به این معضلات ، شناسایی و حذف آنها دشوار است.
بنابراین به منظور حذف ضایعات مزمن که اثر بخشی سیستم را کاهش می‌دهند، می‌توان توصیه‌هایی را مدنظر داشت:
حذف خرابی‌های اضطراری، بهبود آماده‌سازی و تنظیم تعمیرات، کاهش زمانهای حرکت بدون تولید، بهبود سرعت ماشین و کاستن اشکالات کیفیتی از جمله این توصیه‌ها است.
از طرف دیگر به منظور افزایش اثر بخشی و نیز کاهش ضایعات ششگانه، اقداماتی باید به وسیله کارکنان بهره‌بردار صورت پذیرد که شامل موارد زیر است:
تمیزکاری ، روانکاری، آچارکشی، بررسی روزانه فرسایش، سرویس‌های ساده، بازرسی‌های دوره‌ای و تشخیص حالتهای غیرطبیعی از جمله اقداماتی است که کارکنان باید انجام دهند.

نتیجه‌گیری
جهت دستیابی به بهره‌برداری هر چه بهتر در نیروگاهها با استقرار تعمیرات بهره‌ور فراگیر، بعضی از توصیه‌ها به شرح زیر ارائه می‌شود
استقرار سیستم مشارکت کارکنان به صورت فراگیر در نیروگاه و ذخیره‌سازی، تجزیه و تحلیل سوابق تجهیزات به منظور تشخیص تجهیزاتی که دارای نواقص مزمن هستند و ریشه‌یابی علل بروز تکرار نواقص جزو توصیه‌های مزبور است.
ایجاد زمینه همکاری و تفاهم میان پرسنل تعمیرات و پرسنل بهره‌برداری، ارتقای سطح دانش و تخصص پرسنل بهره‌برداری به منظور کسب توانایی در انجام بعضی از فعالیتهای نگهداری و تعمیرات از قبیل: تمیزکاری، تعویض فیلترهای هوا یا آب و … نیز جزو این مسایل است.
برگزاری دوره‌های آموزشی برای تمامی کارکنان، شناسایی منابع بروز تلفات و ضایعات در نیروگاهها به ویژه ضایعات ششگانه مطرح شده و اتخاذ روشهای مناسب برای حذف آنها نیز باید انجام شود.
تعریف اهداف مورد انتظار از طرف مدیریت از قبیل: درصد قابل قبول خرابیها و درصد مورد انتظار توقف‌های ناخواسته واحد پس از استقرار سیستم و جلوگیری از فرسودگی تجهیزات با اجرای تنظیم فعالیتهای (P.M.) نیز باید به انجام برسد.

نگهداری دیگ بخار

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar