متره و برآورد

مزایا و معایب کولرهای آبی

  1. از پرمصرف ترین وسیله های خنک کننده هوا برای مکان های مسکونی و تجاری می توان به کولر های آبی  اشاره نمود. کولرهای آبی دارای محاسن و معایبی می باشند که در ذیل به برخی از آن ها اشاره می نماییم.از جمله مزایای کولر آبی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
    • قیمت مناسب کولرهای آبی
    • بازده سرمایش بالادر کولرهای آبی
    • هزینه نصب و راه اندازی بسیار اندک
    • مصرف برق پایین در کولر های آبی
    • تعمیر و نگهداری آسان

      کولرآبی

  2. همچنین معایب استفاده از کولرهای آبی را می توان در  موارد زیر شرح داد :
    • اصلی ترین مشکل در بهره برداری از کولرهای آبی ، مصرف آب زیاد آنها خصوصا با توجه به مشکل و بحران رو به افزایش کمبود منابع آب در کشور است.
    • یکی دیگر از مشکلات کولرهای آبی که به ویژه در روزهای آلودگی هوای تهران بیشتر به چشم می آید، این است که کاملا در معرض گرد و خاک و هوای آلوده است و از این طریق، آلودگی ها و عوامل بیماری زا (باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها) به راحتی وارد خانه می شوند.
    • بکار بردن آب معمولی جهت خنک کردن محیط معایبی را از قبیل  محدودیت میزان خنکی، گرفتگی پوشال ها ،  گرفتگی احتمالی پمپ،  ایجاد زنگ زدگی و… بهمراه دارد .
    • عدم انتخاب دمای ایده آل و تعیین اجباری دو حالت دور تند و دور کند
    • پوشال کولرهای آبی مملو از گرد و غبار و قارچ است و از آنجا که رطوبت دارد و آفتاب نیز به داخلش نمی تابد، این عوامل با جریان هوا به داخل خانه راه می یابند. این موضوع به ویژه در شهرهای آلوده ای نظیر تهران که ذرات معلق در هوا بیشتر است، شدیدتر است.

شرکت آرین پادرا صنعت ارائه دهنده خدمات تاسیسات ساختمانی و هوشمندسازی آماده ارائه خدمات به شما مشتریان گرامی می باشد. جهت درخواست مشاوره اینجا را کلیک نمایید.

چگونگی بهره برداری و احیا سختی گیر رزینی

بطور کلی بهره بردای و راه اندازی سختی گیر رزینی باید دقیقا مطابق دستور العمل ارائه شده زیر صورت گیرد تا بتوانیم به نتیجه مورد نظر برسیم. همچنین باید دقت نمائیم که رزین سختی گیر دارای ظرفیت محدودی است و پیش از آنکه ظرفیت رزین سختی گیر اشباع گردد، باید عملیات احیاء رزین توسط محلول کلرید سدیم یا همان نمک انجام شود. بطورکلی هرگاه رزین کاتیونی با محلول نمک شستشو داده شود، خاصیت سختی گیری خود را باز می یابد و اصطلاحاً گفته می شود که رزین احیاء شده است.

اجزاء سختی گیر رزینی:

آشنایی با شیر چند راهه (سلو والو) سختی گیرهای رزینی:

شیرهای چند راهه سختی گیرهای رزینی دارای ۶ محل اتصال بوده که به تفکیک به آنها اشاره میکنیم:

  1. ( INLET در مرکز) باید به لوله آب ورودی متصل شود

  2. ( OUT سمت چپ) باید به لوله آب خروجی متصل شود

  3. (BRINE) اتصال لوله آب نمک

  4. (DRAIN ) اتصال به لوله تخلیه

  5. TOP به بالا دستگاه

  6.  BOTTOM به پایین دستگاه سختی گیر متصل میگردد.

این شیر دارای سه وضعیت کاری (RUN 3) ، ( 2 REGEN) ،( 1 WASH) بوده که با چرخش اهرم قابل انتخاب می باشد. (نحوه عملکرد و کاربری آن در ادامه شرح داده شده است).

سختی گیر رزینی|محل اتصالات و وضعیت های سلو ولو
دستور العمل راه اندازی سختی گیر رزینی:

  1. ابتدا سختی گیر رزینی را پس از قرار دادن روی فونداسیون مناسب مطابق توضیحات صفحه قبل لوله کشی نمایید.
  2. سپس فلنج پایین سختی گیر را باز کرده و سیلیس های دانه درشت تر را به آرامی داخل دستگاه بر روی صفحه نازل ها بریزید. (دقت کنید نازل آسیب نبیند.) سپس روی آن را صاف کرده و فلنج پایین را به طور کامل بسته و آب بندی نمایید.
    اکنون فلنج بالا را باز کرده و سیلیس های ریزتر را داخل سختی گیر بر روی سیلیس های درشت تر بریزید.
  3. کیسه های رزین را به طور کامل بر روی سیلیس های ریخته شده در سختی گیر تخلیه نموده و فلنج بالا را محکم بسته و آب بندی نمایید.
  4. اهرم شیر چند راهه را بر روی وضعیت شماره ۳ (RUN) قرارداده و شیر شماره ۲ (خروجی) را بسته و شیر شماره ۴ (تخلیه) و شیر شماره ۱ (ورودی) را به مدت ۵ دقیقه باز نمایید تا سیلیس های دستگاه شسته شوند. سپس شیر شماره ۴ (تخلیه) را بسته و شیر چند راهه را به مدت ۱۰ دقیقه بر روی وضعیت شماره ۱ (WASH) قرار داده تا رزین های دستگاه نیز شسته شود.
  5. شیر چند راهه را بر روی وضعیت شماره ۳ (RUN) قرار داده و سختی گیر را از طریق شیر شماره ۶ هواگیری نمایید. با باز نمودن شیر شماره ۲ (خروجی) سختی-گیر آماده بهره برداری می باشد. (با افزودن نمک درون مخزن نمک و اضافه نمودن آب، دستگاه را جهت مرحله احیاء آماده نمایید.)

نکات مهم در بهره برداری از سختی گیرهای رزینی:

  1. سختی آب خروجی از سختی گیر همواره باید از طریق شیر نمونه گیری به وسیله کیت سختی  سنج کنترل گردد. به محض اینکه سختی آب از حد مجاز بیشتر شود، باید نسبت به عمل احیاء رزین اقدام نمایید.
  2. در زمان احیاء رزین اطمینان حاصل کنید فشار داخل مخزن سختی گیر بین ۱٫۷ بار تا ۳٫۵ بار باشد. اگر فشار داخل مخزن کم باشد، در مکش آب نمک اختلال ایجاد خواهد شد و در فشار های بالا ممکن است قطعات شیر چند راهه صدمه ببیند.
  3. بهتر است در فشارهای بالاتر از ۴٫۵ بار قبل از ورودی شیر چند راهه، از یک شیر فشارشکن استفاده نمائید، یا حداقل در زمان تغییر موقعیت دسته شیر چند راهه، شیر شماره ۱ (ورودی) را بسته تا از وارد شدن فشار ناگهانی به شیر چند راهه جلوگیری شود.
  4. حتما توجه داشته باشید که استفاده از نمک متبلور شده با خلوص بالا توصیه می گردد. زیرا اگر از سنگ نمک و یا نمک معمولی استفاده نمائید، به سبب ناخالصی موجود در نمک، عمر رزین بسیار کاهش یافته و رزین بطور کامل احیاء نمی گردد.
  5. میزان مکش آب نمک در کارخانه از پیش تنظیم شده است در صورت نیاز امکان تنظیم مجدد مکش آب نمک در پشت شیر چند راهه کنار لوله آب نمک وجود دارد. میزان مکش باید به گونه ای باشد که احیای رزین با آب نمک با غلظت حدود ۱۰% انجام شود.) کاهش مکش آب نمک می تواند به دلیل کاهش فشار درون سختی گیر باشد. همچنین لازم است کنترل شود عاملی موجب گرفتگی مسیرآب نمک سختی گیر نگردد.
  6. استفاده از آب های گل آلود و دارای مواد معلق و همچنین آب هایی که دارای املاح آهن، منگنز، مس و دیگر فلزات سنگین می باشند، رزین های سختی گیر را زود فرسوده و آبدهی دستگاه سخت گیر را کم می کند. بنابراین توصیه می شود قبل از ورود آب به دستگاه سختی گیر، مواد معلق موجود در آب توسط یک فیلترشنی از آب جداگردد.
  7. هنگام حرکت دادن دسته شیر چند راهه، آن را به آرامی به طرف خود کشیده و در موقعیت مورد نظر قرار دهید. زیرا ممکن است با رها کردن ناگهانی آن، قطعات داخلی شیر صدمه ببیند.
  8. توصیه می گردد سالی یکبار بدون اینکه شیر چند راهه باز شود از شکاف بین کلاهک و بدنه شیر، با گریس معمولی عملیات گریسکاری شیر چندراهه انجام گردد.
  9. ضروری است از یخ زدگی رزین و آب در سختی گیر جلوگیری به عمل آید. یخ زدگی موجب از بین رفتن رزین می گردد.

چگونگی بک واش و احیاء رزین سختی گیر:

الف) شستشوی معکوس: شیر شماره ۲ (خروجی) را بسته و شیر چند راهه را در وضعیت ۱ (WASH) قرار دهید. این عمل را به طور متوسط حدود ۱۰ دقیقه انجام دهید تا مواد معلق از لوله تخلیه خارج شده و فشردگی بستر رزین کاهش یابد.

ب) شستشو با آب نمک: شیر شماره ۳ (آب نمک) را باز کرده و شیر چند راهه را تا زمانی که دو سوم آب نمک موجود در ظرف نمک مصرف گردد در وضعیت ۲ (REGEN) قرار دهید. با این عمل آب نمک از مخزن نمک کشیده شده و پس از واکنش با رزین از مسیر لوله تخلیه سختی گیر خارج می گردد.

ج) شستشوی رزین با آب خام: شیر شماره ۳ (آب نمک) را بسته و شیر چند راهه را در وضعیت ۳ (RUN) قرار داده و شیر ۴ (تخلیه) را تا زمانی که نمک اضافی از سختی گیر خارج شده و آب خروجی از آن کاملاً شیرین شود باز بگذارید.

د) بهره برداری: اکنون با باز نمودن شیر شماره ۲ (خروجی) سختی گیر آماده بهره برداری است.(شیر چند راهه در همان وضعیت ۳ (RUN) باشد.

هـ) تهیه آب نمک: با افزودن نمک درون مخزن نمک و اضافه نمودن آب، سختی گیر را جهت مرحله احیاء آماده نمایید.

شرکت آرین پادرا صنعت ارائه دهنده خدمات تاسیسات ساختمانی و هوشمندسازی آماده ارائه خدمات به شما مشتریان گرامی می باشد. جهت درخواست مشاوره اینجا را کلیک نمایید.

مبحث 2 مقررات ملی ساختمان(نظامات اداری)

مبحث 2 مقررات ملی ساختمان

مبحث ۲ مقررات ملی ساختمان با عنوان نظامات اداری، در راستای منظم کردن امور مهندسی و خدمات مربوط به آن تدوین شده است و هدف اصلی  این مبحث رفع مسائل مبهم و مشکلاتی است که در اجرای قوانین وجود دارد. در این مبحث مقررات ملی مجموعه شیوه نامه‌های آئین نامه اجرایی مصوب سازمان نظام مهندسی بررسی شده است. و تکالیف هر یک از عوامل موثر در ساخت و ساز اعم از دستگاه‌های اجرایی و عهده دار کنترل،مراجع صدور پروانه، سازمان های نظام مهندسی ساختمان و سایر اشخاص تعیین شده است.

فصل اول مبحث 2 مقررات ملی ساختمان: کلیات

پیشگفتار/ تعاریف/ اهداف/ خدمات طراحی، اجرا، نظارت ساختمان

فصل دوم مبحث 2 مقررات ملی ساختمان: طراحی ساختمان

طراحی ساختمان/ دفاتر مهندسی طراحی ساختمان/ طراحان حقوقی ساختمان

فصل سوم مبحث 2 مقررات ملی ساختمان: اجرای ساختمان

اجرای ساختمان/ دفاتر مهندسی اجرای ساختمان/ مجریان حقوقی ساختمان/ مجریان انبوه سازکاربرگ های شماره 1و2و3 انبوه ساز/ حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال کاردانهای فنی، دیپلمه‌های فنی و معماران تجربی/ طرح و ساخت ساختمان توسط مجریان حقوقی یا دفاتر مهندسی اجرای ساختمان

فصل چهارم مبحث 2 مقررات ملی ساختمان نظارت ساختمان

نظارت ساختمان/ ناظران حقیقی ساختمان/ ناظران حقوقی ساختمان/ نحوه ارجاع کار نظارت ساختمان به ناظران حقیقی و حقوقی و گردش کارمعرفی ناظران به صاحب کاران و شهرداری، نحوه دریافت و نظارت، حق‌الزحمه تهیه و صدور شناسنامه فنی وملکی، مدارک مورد نیاز برای صدور پروانه اشتغال طراحی، اجرا و نظارت ساختمان

فصل پنجم فهرست ‌های قیمت خدمات مهندسی و نحوه عمل به ماده12 آیین‌نامه اجرایی

نحوه محاسبه حق‌الزحمه خدمات مهندسی ساختمان در بخش طراحی و نظارت موضوع ماده هفده آیین‌نامه اجرایی/ نحوه عمل به ماده 12 آیین‌نامه اجرایی و تبصره‌های آن

فصل ششم مبحث 2 مقررات ملی ساختمان :شناسنامه فنی و ملکی ساختمان

شناسنامه فنی و ملکی ساختمان دفترچه اطلاعات ساختمان

فصل هفتم شیوه‌نامه تعیین حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال اشخاص حقوقی موضوع تبصره 4 ماده 11

آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان

فصل هشتم پیوست مربوط به شیوه‌نامه مجریان ساختمان شامل شرایط عمومی قرارداد مجریان ساختمان، شرایط خصوصی قرارداد مجریان ساختمان و قراردادهای همسان مجریان ساختمان

دانلود فایل pdf مبحث 2 مقررات ملی ساختمان در لینک زیر

مقررات ملی ساختمان

مشعل وانواع آن

مشعل هابه طور معمول متناسب با دیگ انتخاب می‌شوند و به میزان مصرف سوخت برحسب لیتر در ساعت و کیلوگرم در ساعت و یا گالن در ساعت مشخص می‌شوند.

اگر راندمان متوسط مشعل‌ها را ۰٫۷۸ انتخاب کنیم، به ازای هر لیتر گازوئیل معادل BTU ۲۵۰۰۰ حرارت تولید خواهد شد.

با پیدایش سوخت‌های مایع و مزایایی که آنها نسبت به سوخت‌های جامد دارند این است که روز به روز در مشعل ها پیشرفت حاصل می شودوامروزه تقریبادربیشتردیگ های حرارت مرکزی و صنایع, سوخت مایع مصرف می شود و در نهایت وجود مشعل ها ضروری می‌باشد.

انواع مشعل ها:

مشعل فشاری:

سوخت با فشار يك تلمبه به داخل ديگ پاشيده مي شود و هوا نيز به طور طبیعی از اطراف نازل سوخت پاش وارد مي شود.

انواع مشعل های فشاری:

  • مشعل با فشار بخار يا فشار هوا:

سوخت به وسيله فشار هوا يا بخار به داخل ديگ فرستاده می شود.در اين مشعل جريان سوخت از منبع تا پستانك به علت وزن مايع گاهی با فشار پمپ ضعيف انجام می گيرد. که در اين سيستم به علت فشار هوا و كمپرسور و يا فشار بخار، صداي نسبتا زيادی به وجود مي آيد كه از عيوب مشعل می باشد.

  • مشعل با فشار ضعيف هوا:

بيشتر در ديگ های حرارت مركزي به كار برده مي شود و كامل ترين نوع مشعل است و در دو نوع مشعل با فشار كم و مشعل با فشار زياد ساخته می شوند.

  • مشعل با فشار كم:
    اين مشعل تشكيل شده است از يك الكتروموتور و يك وانتيلاتور و يك پمپ سوخت كه معمولا روی يك محور قرار دارند و با حركت الكترو موتور به كار می افتد. پمپ، سوخت را از منبع می گيرد و در داخل لوله مشعل كه در انتهای آن نازل قرار گرفته است، فشرده مي شود و چون نازل دارای سوراخ های ريزي است، سوخت به صورت پودر به داخل كوره پاشيده می شود. وانتيلاتور نيز اكسيژن لازم را به وسيله هوای محيط از اطراف نازل داخل محفظه احتراق می رساند. در اين حالت برای ايجاد شعله، احتياج به يك جرقه است كه آن نيز از دو سر سيمی كه متصل به يك ترانسفور ماتور فشار قوی در حدود ۱۲۰۰۰ ولتی است، ايجاد مي شود.اين جرقه ممكن است دائمی باشد كه در ديگ هايی كه محيط گرم كافی ندارند مورد احتياج است.در اين صورت ترانسفورماتور بايد دارای قدرت كار هميشگی باشد و يا ممكن است جرقه به طور متناوب باشد. يعنی در موقع شروع احتراق چند لحظه جرقه زده شود و پس از گرم شدن كوره، جرقه قطع شود.

به کار برده می‌شود. شیر برقی به خصوص وقتی که منبع سوخت بالاتر از مشعل باشد، حتماً لازم است، چون ممکن است پمپ سوخت خوب آب بندی نباشد و هنگامی که مشعل کار نمی‌کند، سوخت، قطره وارد کوره و تبخیر شود که در موقع روشن شدن مجدد تولید انفجار خواهد کرد. ولی با وجود شیر مربوطه چون به محض از کار افتادن موتور راه سوخت نیز بسته می‌شود. از دیگ محافظت کامل به عمل می‌آید.پمپ‌های مشعل معمولاً یک طبقه هستند و در بعضی موارد ممکن است دو طبقه باشند. در حالتی که منبع سوخت پایین‌تر از مشعل باشد، وجود پمپ دو طبقه ضروری است. در این مشعل‌ها مقدار هوا و مقدار سوخت به وسیله دریچه تنظیم هوا و شیر تنظیم سوخت که به ترتیب اطراف وانتیلاتور (باد رسان) و روی پمپ قرار دارند، کنترل می‌شود. عمل راه افتادن و از کار افتادن مشعل به وسیله فرمان خود کاری مانند ترموستات دیگ و کنترل دود که گاهی به جایی آن سلول فتو الکتریک به کار می‌رود، انجام می‌گیرد.

مشعل با سوخت مایع سنگین: این مشعل نیز مانند مشعل قبلی است، با این تفاوت که به جای وانتیلاتور، یک دمنده به کار رفته و پمپ آن نیز مناسب با درجه غلظت مایع سوخت انتخاب شده است. در موقع راه اندازی این مشعل قبلاً شروع کار را به وسیله سیال گازی شکل یا سوخت سبک دیگری انجام می‌دهند که در این صورت یک دستگاه راه انداز به آن اضافه خواهد شد. به طور کلی هر نوع مشعل برای ظرفیت‌های مختلف ساخته شده است که نسبت به ظرفیت حرارتی دیگ و انواع آن، می‌توان با تعویض نازل و تنظیم هوا از آن استفاده کرد. مثلاً یک  با ظرفیت ۱ تا ۵ و ۵ تا ۱۰ لیتر ساخته شده است که می‌توان با تغییر پستانک، مصرف آن را به حداکثر یا حداقل رساند.

هواساز چیست؟

هواساز چیست؟

هواساز (Air Handling Unit) یا AHU دستگاهی در سیستم‌های تهویه مطبوع است, که برای تهویه و چرخش هوا به کار می‌رود. هواساز معمولا یک جعبه فلزی بزرگ شامل یک دمنده (Blower)، المنت‌های گرمایش یا سرمایش، ردیف‌های فیلتر (Filter Racks) یا محفظه‌های فیلتر (Filter Chambers)، صدا خفه‌کن (Sound Attenuators) و دمپر (Dampers) می‌باشد. هواسازها معمولا به یک سیستم کانال‌کشی تهویه متصل می‌شود که هوای تهویه شده را در ساختمان توزیع و آن را به AHU بر می‌گرداند. گاهی AHU ها تخلیه (عرضه) و ورودی (بازگشت) را به طور مستقیم و بدون کانال با فضا تبادل می‌کنند.

هواسازهای کوچک برای استفاده موضعی، ترمینال یونیت (Terminal Units) نامیده می‌شوند و تنها شامل یک فیلتر هوا، کویل و دمنده هستند. این ترمینال یونیت‌های ساده بلوئر کویل (Blower Coil Units) یا فن کویل (Fan Coil) نامیده می‌شوند. یک هواساز بزرگ‌تر که ۱۰۰ درصد هوای خارج را تهویه می‌کند و هیچ هوایی را سیرکوله نمی‌کند، به عنوان یونیت هوای جبرانی (makeup air unit) یا MAU شناخته می‌شود. هواسازی که برای استفاده در فضای باز طراحی شده است و اغلب بر بام قرار می‌گیرد، به عنوان یک پکیج یونیت (Packaged Unit) یا PU و یا یونیت پشت‌بامی (Rooftop Unit) یا RTU شناخته می‌شود.

یک واحد RTU

در این قسمت اجزای یک سیستم هواساز به ترتیب از کانال برگشت (ورودی به AHU) تا کانال تامین (خروجی از AHU) شرح داده خواهد شد.

فیلترها
به منظور ارایه هوای تمیز بدون غبار به ساکنان ساختمان، فیلتراسیون هوا تقریبا همیشه وجود دارد. این کار می‌تواند به وسیله یک فیلتر ساده چین‌دار با MERV پایین، فیلتر الکتروستاتیک HEPA و یا ترکیبی از تکنیک‌ها انجام شود. روش‌های تصفیه هوا و تابش فرابنفش نیز ممکن است استفاده شوند.

به طور معمول فیلتراسیون در ابتدای AHU قرار می‌گیرد تا تمام اجزای پایین‌دست تمیز بمانند. بر حسب درجه فیلتراسیون مورد نیاز، فیلترها در دو یا چند بانک پی در پی قرار می‌گیرند که یک پانل فیلتر (Panel Filter) درشت درجه در جلو و یک فیلتر کیسه‌ای (Bag Filter) ریز درجه و یا دیگر فیلترهای نهایی در عقب قرار می‌گیرند. تعویض و نگه‌داری فیلتر پانلی ارزان‌تر است و در نتیجه از فیلتر کیسه‌ای گران‌تر محافظت می‌کند.

المان‌های گرمایشی و/یا سرمایشی

هواسازها برای تغییر دما و سطح رطوبت هوای تامینی بر حسب به محل و کاربرد، ممکن است نیاز به گرمایش، سرمایش و یا هر دو داشته باشند. این کار توسط کویل‌های مبدل حرارتی (Heat Exchanger Coils) در جریان هوای هواساز انجام می‌شود. ارتباط این کویل‌ها با محیط گیرنده یا دهنده حرارت می‌تواند به صورت مستقیم (Direct Coils) یا غیرمستقیم (Indirect Coils) باشد.

مبدل‌های حرارتی مستقیم شامل هیترهای گازسوز یا اواپراتور تبریدی (Refrigeration Evaporator)، به طور مستقیم در جریان هوا قرار می‌گیرند. همچنین می‌توان از مقاومت‌های الکتریکی و پمپ‌های حرارتی (Heat Pumps) نیز استفاده کرد. سرمایش تبخیری (Evaporative Cooling) نیز در آب و هوای خشک امکان‌پذیر است.

کویل‌های غیر مستقیم از آب داغ یا بخار برای گرمایش و از آب سرد برای سرمایش استفاده می‌کنند. انرژی اولیه برای گرمایش و سرمایش توسط سیستم مرکزی که در نقطه دیگری از ساختمان قرار دارد، ارایه می‌شود. برای انتقال حرارت بهتر، کویل‌ها معمولا از تیوب‌های (Tubes) مسی و فین‌های (Fins) مسی یا آلومینیومی ساخته می‌شوند. همچنین کویل‌های سرمایش از صفحات حذف‌کننده (Eliminator Plates) برای به حذف و تخلیه میعانات استفاده می‌کنند. آب داغ یا بخار توسط یک بویلر (Boiler) مرکزی و آب سرد توسط یک چیلر (Chiller) مرکزی تامین می‌شود. سنسورهای دمای پایین‌دست به طور معمول برای پایش و کنترل دمای پس از کویل به کار می‌روند و در ارتباط با یک شیر کنترلی (Control Valve) موتوری قبل از کویل قرار دارند.

اگر رطوبت‌زدایی (Dehumidification) مورد نیاز باشد، کویل‌های سرمایشی هوا را بیش سرد می‌کنند، به طوری که به نقطه شبنم (Dew Point) آن برسد و تقطیر رخ دهد. یک کویل هیتر پس از کویل سرمایشی قرار می‌گیرد و هوا را بازگرم می‌کند تا به دمای مورد نظر تامین برسد؛ به همین دلیل به آن کویل بازگرم (Re-Heat Coil) می‌گویند. این کار باعث کاهش میزان رطوبت نسبی هوای تامین می‌شود.

در آب و هوای سرد که در آن دمای زمستان به طور منظم به زیر نقطه انجماد می‌افتد، کویل‌های برفک (Frost Coils) و یا کویل‌های پیش‌گرم(Pre-Heat Coils) به عنوان مرحله اول فرآوری هوا به کار می‌روند تا اطمینان حاصل شود که فیلترها (Filters) یا کویل‌های آب سرد پایین‌دست در برابر انجماد محافظت می‌شوند. کنترل کویل سرمایشی به طوری است که اگر دمای خاصی برای هوای خارج از کویل به دست نیاید، برای حفاظت تمام هواساز خاموش می‌شود.

رطوبت‌زن

رطوبت‌زنی اغلب در آب و هوای سرد که در آن گرمایش مداوم هوا را خشک‌تر می‌کند و در نتیجه کیفیت هوا ناراحت‌کننده می‌شود و الکتریسیته ساکن افزایش می‌یابد، لازم است. انواع مختلفی از رطوبت‌زن (Humidifier) به کار می‌روند؛

رطوبت‌زن تبخیری (Evaporative Humidifier): هوای خشک بر روی یک مخزن دمیده می‌شود و میزانی از آب آن تبخیر شود. میزان تبخیر آب را می‌توان با پاشش آب بر روی بافل‌هایی در جریان هوا افزایش داد.

بخارساز (Vaporizer): بخار آب از یک دیگ بخار (Boiler) به طور مستقیم به جریان هوا دمیده می‌شود.

رطوبت‌زن اسپری مه (Spray Mist Humidifier): آب توسط یک نازل یا یک روش مکانیکی به صورت قطرات ریز به داخل هوا پاشش می‌شود.

رطوبت‌زن اولتراسونیک (Ultrasonic Humidifier): یک سینی آب تازه در جریان هوا توسط یک دستگاه اولتراسونیک تحریک می‌شود و تشکیل مه یا غبار آب می‌دهد.

رطوبت‌زن محیط مرطوب (Wetted Medium Humidifier): در جریان هوا یک محیط فیبری ریز قرار می‌گیرد که با آب تازه که از یک لوله هدر با تعدادی خروجی خارج می‌شود، مرطوب نگه داشته می‌شود. زمانی که هوا از میان محیط عبور می‌کند، آب را به صورت قطرات ریز وارد هوا می‌کند. در صورتی که هوا به خوبی فیلتر نشود، این نوع دستگاه رطوبت‌زن می‌تواند به سرعت دچار گرفتگی شود.

محفظه اختلاط

به منظور حفظ کیفیت هوای داخل ساختمان، هواسازها معمولا دارای تمهیداتی هستند تا هوای بیرون را به داخل وارد و هوای ساختمان را به خارج تخلیه کنند. در آب و هوای معتدل، می‌توان از مخلوط کردن مقدار مناسب هوای بیرون با هوای گرم بازگشت برای نزدیک شدن به دمای هوای تامین مناسب استفاده کرد. بنابراین از یک محفظه اختلاط (Mixing Chamber) یا پلنیوم اختلاط (Mixing Plenum) استفاده می‌شود که دارای دمپرهای (Dampers) کنترل نسبت هوای بازگشت، هوای خارج و هوای تخلیه می‌باشد.

دمنده/فن

هواسازها به طور معمول از یک دمنده قفس سنجابی (Squirrel Cage Blower) بزرگ که توسط یک موتور الکتریکی AC القایی (AC Induction Electric Motor) رانده می‌شود، برای حرکت هوا استفاده می‌کنند. دمنده می‌تواند به صورت سرعت ثابت، چند سرعته و یا توسط یک درایو فرکانس متغیر (Variable Frequency Drive) یا VFD کار کند تا امکان تغییر در دبی هوا را فراهم کند. همچنین دبی می‌تواند توسط پره‌های ورودی (Inlet Vanes) و یا دمپر خروجی (Outlet Dampers) فن (Fan) کنترل شود. برخی هواسازهای مسکونی از یک موتور الکتریکی DC بدون جاروبک (Brushless DC Electric Motor) دارای قابلیت‌های سرعت متغیر استفاده می‌کنند.

در هواسازهای تجاری بزرگ ممکن است از چند دمنده استفاده شود که به طور معمول در انتهای AHU و ابتدای کانال تامین قرار می‌گیرند و به همین دلیل به آن فن تامین (Supply Fans) گفته می‌شود. فن‌های موجود در کانال هوای بازگشت اغلب به این فن‌ها کمک می‌کنند و به همین دلیل به آن‌ها فن‌ها بازگشت (Return Fans) گفته می‌شود.

متعادل کننده

فن‌های بالانس نشده ایجاد تکان و ارتعاش می‌کنند. برای فن‌های AC خانگی، این می‌تواند یک مشکل عمده باشد: گردش هوا از خروجی‌ها تا حد زیادی کاهش می‌یابد زیرا تکان باعث هدر رفت انرژی می‌شود، راندمان به خطر می‌افتد و سر و صدا افزایش می‌یابد.

به صورت استراتژیک می‌توان وزنه‌هایی قرار داد و چرخش را به صورت نرم اصلاح کرد. برای یک پنکه سقفی، معمولا سعی و خطا مشکل را حل می‌کند. اما برای یک فن بزرگ AC مرکزی معمولا به کارگاه‌هایی برده می‌شود که دارای دستگاه‌های ویژه بالانس است که امکان بالانس پیچیده‌تر را فراهم می‌کنند. برای فن‌های بزرگ آزمون و خطا می‌تواند قبل از یافتن نقاط صحیح باعث آسیب به فن شود. معمولا موتور فن به تنهایی ارتعاش نمی‌کند.

وسیله بازیافت حرارت

برای صرفه‌جویی در انرژی و افزایش ظرفیت، انواع مختلفی از مبدل‌های حرارتی بازیافت حرارت (Heat Recovery Heat Exchanger) می‌توانند بین جریان‌های هوای تامین و خروجی هواساز نصب شوند. این نوع مبدل‌های حرارتی معمولا از انواع زیر هستند؛

ریکوپراتور (Recuperator) یا مبدل حرارتی پلیتی (Plate Heat Exchanger): ساندویچی از صفحات پلاستیکی یا فلزی با مسیرهای هوای متصل به هم می‌باشند. حرارت بین جریان‌های هوای دو طرف صفحه منتقل می‌شود. صفحات به طور معمول در فاصله 4 تا 6 میلی‌متری هم قرار می‌گیرند و می‌توانند برای بازیافت سرما نیز مورد استفاده قرار گیرند. راندمان بازیافت حرارت تا ۷۰ درصد می‌باشد.

چرخ گرمایی (Thermal Wheel) یا مبدل حرارتی دوار (Rotary Heat Exchanger): یک ماتریس از فلزات چین‌دار است که با چرخش آرام در هر دو جریان هوای متقابل وارد می‌شود. هنگامی که هواساز در حالت گرمایش است، با عبور ماتریس از جریان هوای خروجی در یک نیم چرخش، حرارت جذب می‌شود و در نیمه دوم چرخش حرارت در جریان هوای تامین آزاد می‌شود. هنگامی که واحد هواساز در حالت سرمایش است، حرارت با عبور ماتریس از جریان هوای خروجی در طول یک نیم چرخش آزاد می‌شود و در نیمه دوم چرخش در جریان هوای تامین جذب می‌گردد. راندمان بازیافت حرارت تا ۸۵ درصد می‌باشد. همچنین چرخ‌هایی با پوشش هیدروسکوپیک (Hydroscopic Coating) وجود دارند که می‌توانند انتقال حرارت نهان ایجاد کنند و خشک کردن و یا رطوبت‌زنی جریان‌های هوا را انجام دهند.

کویل دور گذر (Run Around Coil): با استفاده از یک پمپ گردشی (Circulating Pump) و آب و یا آب نمک به عنوان واسطه انتقال حرارت، دو کویل مبدل حرارتی هوا به مایع در دو جریان هوای متقابل به یک‌دیگر لوله‌کشی شده‌اند. این دستگاه هر چند بسیار کارآمد نیست، اجازه می‌دهد تا بازیافت حرارت بین جریان‌های هوای تامین و اگزاست دور از هم و گاهی چند جریان هوای تامین و اگزاست انجام شود. راندمان بازیافت حرارت تا ۵۰ درصد می‌باشد.

لوله حرارتی (Heat Pipe): در هر دو مسیر هوای مخالف کار می‌کند و از یک مبرد (Refrigerant) محبوس به عنوان محیط انتقال حرارت استفاده می‌کند. یک دسته از لوله‌های حرارتی شامل چند لوله آب‌بندی شده دارای فین‌هایی برای افزایش انتقال حرارت می‌باشد. با تبخیر مبرد، حرارت در یک طرف لوله جذب و در طرف دیگر آن با میعان مبرد آزاد می‌شود. مبرد کندانس شده توسط گرانش به طرف اول لوله باز می‌گردد و روند تکرار می‌شود. راندمان بازیافت حرارت تا ۶۵ درصد می‌باشد.

سیستم کنترلی

سیستم‌های کنترل برای تنظیم هر جنبه‌ای از هواساز همانند میزان جریان هوا، دمای هوای تامین، دمای هوای مخلوط، رطوبت و کیفیت هوا لازم هستند. کنترل‌ها می‌توانند در حد یک ترموستات (Thermostat) خاموش/ روشن ساده و یا در حد یک سیستم اتوماسیون ساختمان (Building Automation System) یا BMS پیچیده باشند.

قطعات کنترلی معمول شامل سنسورهای دما، سنسورهای رطوبت، محرک‌ها (Actuators)، موتورها (Motors) و کنترلرها (Controllers) می‌باشند.

ایزولاتورهای لرزشی

دمنده‌های هواساز می‌توانند لرزش قابل توجهی ایجاد و مساحت زیاد کانال‌کشی این سر و صدا و ارتعاش را به ساکنان ساختمان منتقل کنند. برای جلوگیری از این، ایزولاتورهای لرزشی (Vibration Isolators) به صورت بخش‌های انعطاف‌پذیر (Flexible Sections) معمولا بلافاصله قبل و بعد از هواساز و اغلب بین محفظه فن و بقیه AHU قرار می‌گیرند. ماده لاستیکی کرباس مانند این بخش‌ها اجازه می‌دهد که اجزای هواساز ارتعاش کنند بدون این که به کانال‌های مجاور منتقل شود.

محفظه فن‌ها می‌تواند با قرار گرفتن بر روی یک سیستم تعلیق فنری که انتقال ارتعاش از کف را کاهش می‌دهد، بیش‌تر ایزوله شود.

هزینه هوشمند سازی ساختمان

هوشمند سازی ساختمان ، خانه هوشمند ، ساختمان هوشمند این کلمات برای ما کاملا آشنا هستند و شاید در طول سال بار ها در باره آنها از دوستان یا رسانه های مختلف شنیده یا مطلبی خوانده باشیم ولی سوالی که ذهن اکثر مالکان و سازندگان محترم ساختمان را به خود مشغول کرده است این است که در نهایت هزینه هوشمند سازی یک ساختمان چه مقدار میباشد.

هم اکنون در کلان شهرها و شهرهای بزرگ و کوچک به لطف پیشرفتهای مهم در حوزه صنعت ساختمان سرعت ساخت و ساز به شکل باور نکردنی بالا رفته است به طوری که در اندک زمان زمین های خالی به سرعت پی ریزی شده و از دل آنها بنای زیبا متولد میشود ،ولی در این میان نیز هستند کسانی که دل در گرو خانه های ویلایی و قدیمی داشته و زندگی در این مکان ها را به زندگی در برج ها و آپارتمان های بلند ترجیح میدهند.این گروه از مردم بواسطه دلبستگی به خانه های قدیمی توجه خود را به تکنولوژی و تجهیزات مدرن از دست نداده و همواره به دنبال تلفیق این دو با یکدیگر از طریق بازسازی میباشند تا در کنار لذت زندگی در منزلی زیبا و قدیمی آرامش حاصل از نوآوری های روز را نیز داشته باشند.

حال سوالی که برای اکثر این عزیزان بوجود می آید این است که هزینه هوشمندسازی چه مقدار است یا در صورت بازسازی ساختمان قدیمی آیا هزینه های پیاده سازی سیستم هوشمند ساختمان قابل قبول میباشد یا بهتر است از هوشمند کردن آن صرف نظر کرد؟ به طور کلی میتوان هزینه هوشمند سازی یک بنا را به سه بخش کلی تقسیم کرد ساختمانهای در حال ساخت ، خانه های نوساز و بناهای قدیمی که در ادامه به بررسی چگونگی هوشمند سازی هر کدام خواهیم پرداخت.

فاکتور های مهم در هزینه هوشمند سازی

برای محاسبه هزینه های هوشمند سازی یک ساختمان یا به اختصار قیمت خانه هوشمند میبایست چند فاکتور اساسی را در نظر گرفت اولین مورد نیاز و سلیقه مالک یا سازنده است زیرا به علت گستردگی محصولات هوشمند سازی ساختمان کارفرما با توجه به نیاز خود میتواند از برخی تجهیزات چشم پوشی کرده و هزینه های پروژه را کاهش دهد یا با خرید تجهیزات هوشمند لوکس ارزش افزوده پروژه خود را چندین برابر کند به طور مثال استفاده از تجهیزات هوشمند کنترل لوازم منزل از راه دور به همراه سیستم موسیقی در کنار سیستم های هوشمند پایه شامل کنترل هوشمند روشنایی و دما به تنهایی میتواند تغییر قابل توجهی روی قیمت نهایی بگذارد.مورد بعدی در تعیین قیمت هوشمند سازی متراژ واحد مسکونی است مسلما یک واحد مسکونی کوچک ( تا ۷۵ متر ) نیاز کمتری به کلید های هوشمند سیم کشی هوشمند سازمان یافته و سایر متعلقات یک سیستم هوشمند نسبت به یک واحد متوسط (۷۵ تا ۱۵۰ متر ) دارد. لذا اولین قدم در تعیین دقیق قیمت هوشمند سازی ساختمان تهیه پلان هوشمند سازی با توجه به نیاز و سلیقه کارفرما است.

هزینه هوشمند سازی ساختمان در حال ساخت

تابلو برق هوشمند ساختمان
تابلو برق هوشمند

بهترین حالت برای اجرا و پیاده سازی سیستم هوشمند ، ساختمان های در حال ساخت میباشد که نقشه برق ساختمان با همکاری عوامل فنی و تاسیسات ساختمان تهیه شده و پلان جانمایی تجهیزات هوشمند با همکاری مهندسین معمار رسم میگردد.در ساختمان در حال ساخت به علت باز بودن دست معماران و دکوراتورها میتوان بهترین جانمایی را برای واسط های کاربری یا صفحه کلیدهای لمسی و دیجیتالی ، سنسورهای حرکتی و سیستم صوتی انجام داد.بهتر است جهت جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه موارد فوق پس از اجرای تاسیسات ساختمان و قبل از نازک کاری صورت پذیرد تغییرات و شخصی سازی با توجه به سلیقه های متفاوت در این حالت براحتی امکان پذیر است و نتیجه کار بسیار مطلوب و دقیق خواهد بود.به طور مثال به علت بزرگ بودن تابلو برق هوشمند نسبت به تابلوهای مرسوم با یک طراحی زیبا و دکوراتیو میتوان یک تابلو برق شکیل از جنس چوب تهیه کرده و در کنار کتابخانه یا ویترین و … در جای مناسبی از منزل قرار داد.

با برنامه ریزی دقیق و همکاری مناسب با سایر مندسین ساختمان و به علت عدم نیاز به تخریب هزینه هوشمند سازی ساختمان در حال ساخت بسیار مقرون به صرفه و مناسب است و پیشنهاد اکثر مشاورین و مجریان هوشمند سازی پیاده سازی سیستم هوشمد در هنگام ساخت میباشد.

هزینه هوشمند سازی ساختمان پایان یافته و قدیمی

بهتر است در ساختمانهای جدید پیاده سازی تاسیسات الکتریکی با استاندارهای جدید مبحث ساختمان انجام پذیرد تا هم ایمنی کار افزایش یابد و هم تعمیر و عیب یابی سیستم براحتی انجام گیرد.سیستم هوشمند ساختمان نیز از استانداردهای جدید پیروی میکند و پیاده سازی آن روی سیم کشی های سنتی غیر ممکن و در صورت انجام توسط عوامل غیر مجاز کاملا غیر استاندارد و خطرناک میباشد. در سیستم جدید برق ساختمان برخلاف برقکاری سنتی که از سیم فاز در نقاط مشترک غیر مجاز استفاده میشد تمامی سر خط های مورد نیاز در یک تابلو بزرگتر از حالت سنتی جمع آوری شده و از آنجا سربندی میشوند.

۱-بازسازی و هوشمندسازی خانه های قدیمی :

بناهای قدیمی به علت استفاده از سیم کشی قدیمی و غیر استاندارد نیاز به طراحی سیستم برق دارند که میتوان در هنگام باسازی منزل و عملیات عمرانی سیم کشی این نوع از ساختمانها را دوباره احیا کرد در نتیجه برق کاری در این نوع از ساختمانها سخت و نیاز به تخریب میباشد و این روند باعث افزایش هزینه هوشمند سازی میگردد.

۲-هوشمند سازی ساختمانهای تکمیل شده :

متاسفانه شاهد ساخت ساختمانهای بسیار زیبا و با مصالح خوب در نقاط مختلف شهر هستیم که سازندگان به علت پیش بینی نکردن سیستم هوشمند در آنها با مشکل فروش واحدهای مسکونی خود مواجه هستند.امروزه تجهیزات هوشمند و مدرن ساختمان دیگر یک کالای لوکس و تجملی نیست بلکه این سیستم ها در خدمت مردم و برای آسایش و آرامش و امنیت آنها طراحی شده است.یک مثال آشنا برای همه آیفون تصویری است که تا چندی پیش یک کالای تجملی و اضافه در خانه محسوب میشد ولی اکنون تصور یک خانه نوساز بدون آن غیر ممکن است.

هوشمند سازی ساختمان های پایان یافته بسیار مشکل است بخصوص اگر ساکنین هم در آن حضور داشته باشند با این حال اگر در سیم کشی ساختمان از استانداردهای جدید استفاده شده باشد یعنی سرخط ها به صورت مستقل در تابلو برق جمع آوری شده باشند میتوان با کمی تخریب تا حدودی نیاز کارفرما را تامین کرد.ولی اگر سیم کشی ساختمان به صورت سنتی کار شده باشد یعنی سیم فاز در فضای خانه چرخیده و به چندین کلید و پریز متصل شده باشد تنها میتوان با استفاده از پنل ادیشن ها و رلههای پشت صفحات لمسی و دجیتال که در مطلبی جدید به آنها خواهیم پرداخت به صورت جزئی سیستم هوشمند را در خانه پیاده سازی کرد که پیشنهاد نمیشود.

موارد ذکر شده به عنوان قدم های اولیه و بخش کوچکی از کار و به جهت آشنایی بیان گردید بهتر است قبل از اقدام برای هوشمند سازی از محل بازدید شود تا بهترین پیشنهاد با مناسب ترین قیمت ارائه گردد.

محاسبه سرانگشتی بار حرارتی ساختمان

اصولا برخی مهندسین و فارغ التحصیلان  بدنبال روشهای ساده و میانبر برای  برخی محاسبات انتقال حرارتی و ترمودینامیکی جهت انتخاب تاسیسات ساختمان هستند . البته روشهای ساده  و  سرانگشتی برای اینگونه محاسبات نیز وجود دارد ولی لازمه آن درک دقیق و کامل  واحدهای انرژی است و در صورتی که در تبدیل واحدها و درک اعداد  مشکل وجود داشته باشد ، قطعا در یک جای کار  محاسبات درست پیش نخواهد رفت.


بهمین دلیل و قبل از اینکه به سراغ واحدهای اصلی مقوله بار حرارتی برویم بهتر است از سیستم  بین المللی اندازه گیری برخی از واحد های را با یکدیگر مرور کنیم.  اگر جسمی به جرم یک کیلو گرم را در دست بگیریم  نیرویی معادل ۹.۸  نیوتن  به دست ما وارد می کند . بعبارت  دیگر حاصل ضرب وزن جسم در شتاب صقلی زمین  برابر با ۹.۸ می شود که این نیرو به دست ما وارد می شود. حالا اگر این جسم یک کیلو گرمی را  یک متر بالا ببریم کاری معادل  ضرب  ۹.۸  نیوتن در ۱ متر  یعنی  ۹.۸  ژول انجام داده ایم.

این میزان انرژی ( کار) جهت جابجایی جسمی به جرم یک کیلو گرم در راستای نیرو  انجام شده است. حالا اگر این کار را در یک ثانیه انجام دهیم  ۹.۸  وات توان مصرف کرده ایم.  هدف ما  از این قسمت رسیدن به واحد وات که واحد توان در دستگاه بین المللی یکا ها است می باشد.بعبارت دیگریک وات   انجام یک ژول کار در یک ثانیه ( یا ۲۰ ژول در ۲۰ ثانیه  ) می باشد. بعبارت دیگر وات  ، ژول در واحد زمان می باشد.

حالا فرض کنیم که می خواهیم بار حرارتی مورد نیاز یک ساختمان را محاسبه کنیم.  از نظر تئوری انتقال حرارت ، ما باید دستگاه  مولد حرارتی را انتخاب کنیم  که دارای توان حرارتی مناسب جهت تامین گرما در نقطه آسایش و در بدترین  زمان  باشد. منظور از بدترین زمان ، سردترین دمایی است که بر اساس آماری  امکان رسیدن به آن در  منطقه و یا شهر  ممکن باشد.

فرض کنید شهر مورد مطالعه ما بر اساس آمار امکان رسیدن  به دمای منفی ۲۰  را داشته باشد. منظور از  این دما ، دمای احساسی شامل دمای ظاهری دما سنج ،میزان باد ، رطوبت و … که در نهایت  معادل دمایی آن برای محاسبات ما و بر اساس جداول موجود  منفی ۲۰ درجه باشد.

حالا باید تمامی  سطوح جانبی ، سقف و کف ساختمان متر شده و جنس مواد بکار رفته در هر قسمت ( دیوار ها ، پنجره ها و…..) همراه با عرض آن نوشته شده و با توجه به جداول  انتقال حرارت میزان توان مورد نیاز جهت تثبیت دمای واحد در بدترین  زمان سال را محاسبه نماییم.

خوب این کار وقت گیر و پر محاسبه ای است  ولی نکته مثبت انجام این محاسبات این است  که اگر همه این محاسبات را برای یک واحد مسکونی در یک شهر  انجام دهیم برای اکثر واحدها و فضاهای شبیه در همان منطقه به عدد ثابتی می رسیم. برای مثال در شهر تهران و با توجه به یکسان بودن  اغلب مصالح بکار رفته در آپارتمانهای مدرن در کف ، سقف و پنجره ها ، اغلب و بر اساس  واحد مساحت و با رعایت  ضرائب مهندسی به  به عددهای نزدیک بهم می رسیم که این عدد  حدود ۰.۱۵  کیلو وات  در هر متر مربع  محاسبه شده است.

تا اینجای کار مفهوم محاسبات این است که به موتورخانه ای نیاز داریم  که برای توان تولید ۱۵۰  ژول  در هر ثانیه را داشته باشد تا برای بدترین زمان سال  محل مسکونی همچنان در دمای آسایش باقی بماند.  با توجه به اینکه اکثر تولید کنندگان  مولد های حرارتی و دیگ های آبگرم و بخار ،  واحد تولید توان خود را بر حسب کیلو کالری بر ساعت تعریف می کنند لازم است که عدد بدست آمده بر حسب کیلو وات  در ۸۵۰  ضرب شود  و در نتیجه  برای هر متر مربع    ۱۲۸  کیلو کالری بر ساعت بدست می آید. حالا فرض کنیم که یک ساختمان  ۳۰  واحدی که هر واحد آن ۱۰۰  متر مربع می باشد را در اختیار داریم ، لازم است که عدد بدست آمده را در تعداد واحدها  و در متراژ آن ضرب نماییم ، نتیجه اینکه عدد ۳۸۴۰۰۰ کیلو کالری بدست می آید.

هنوز کار تمام نشده و  نیاز است که آب گرم مصرفی  مورد نیاز نیز محاسبه گردد. در صورتی که در هر واحد این ساختمان خانواده هایی با جمعیت ۳ تا ۴ نفر زندگی کنند و از انجایی که عمده آبگرم مصرفی به  تعداد افراد بستگی دارد میزان آبگرم مصرفی ۶۰  درجه سانتی گراد  افراد برج ۳۰ واحدی محاسبه می گردد. با توجه به  ضرائب مهندسی در تامین آبگرم در ۱.۲۵  ( زیرا وقتی ۷۵ درصد حجم مخزن خالی شد  اب واقعا سرد شده است ) و همچنین  در ضریب ۰.۸۵  درصد ( به دلیل اینکه احتمال استفاده تمامی افراد با هم هیچگاه وجود ندارد ) ضرب نماییم و همچنین مخزن مناسب ذخیره آبگرم مصرفی ، به همان عدد معروف   ۴۰ وات بر متر مربع  می رسیم که در صورتی که در متراژ و  تعداد واحدها ضرب کنیم  بصورت تقریبی عدد ۱۰۰ هزار  کیلو کالری بدست می آید.

حالا فقط لازم است که دو عدد فوق یعنی ۱۰۰۰۰۰ مربوط به آبگرم مصرفی با  با مقدار ۳۸۲۰۰۰  بار گرمایشی جمع شود که در نهایت  عدد ۴۸۴۰۰۰ بدست می اید.

با توجه به وجود دیگ های آبگرم  در اندازه های مختلف و با تقریب بالاتر به بیش از ۵۰۰۰۰۰ کیلو کالری بر ساعت  توان حرارتی نیاز داریم.  قطعا بهتر  حتی ضروری است که از دو دیگ  موازی که ظرفیت مجموعه هر دو کمی بیشتر از  عدد محاسبه شده می باشد تهیه نماییم .  با مطالعه کاتالوگ ها  دو دیگ با ظرفیت  ۲۶۰۰۰۰  انتخاب می شود.

لازم به ذکر است اعداد فوق با وجود دقت در اقلیم تهران ولی با توجه به نوع  ساختمان و پنجره ها قطعا نیاز به محاسبات دقیق تر و استفاده از نرم افزار طراحی تاسیسات دارد ولی با این وجود مرور  اعداد فوق  با تقریب دقیقی  درک  مناسبی از نحوه انتخاب سامانه های حراراتی را به شما  ارائه می نماید.

برای  تعمیر و نگهداری  تاسیسات خود با ما تماس بگیرید

برآورد فضای لازم برای موتور خانه

وقتی ساختمان جدیدی طراحی می شود به ندرت پیش می آید که طراح تاسیسات برای طراحی و ترسیم نقشه های موتور خانه اطلاعات کافی در اختیار داشته باشد.بنابراین اغلب برای تخمین فضای مورد نیاز موتورخانه و چیدن دستگاه های مختلف در این فضا از برآوردهای سرانگشتی استفاده می شود.نوع سیستم تاسیساتی مورد استفاده ،شکل وترکیب ساختمان،وچندین پارامتر دیگر در برآورد فضای لازم برای موتورخانه دخیلند.

طرح نهایی معمولا با میان گیری بین آنچه مهندس تاسیسات می خواهد وآنچه مهندس معمار راضی به تامین آن است،حاصل می شود.گرچه ساختمانها از نظر طرح متفاوتند،اما تعیین مساحت لازم برای موتور خانه برپایه اصولی انجام می گیرد که برای بیشتر ساختمانها قابل اجراست.این مساحت را اغلب می توان برحسب درصدی از مساحت کل کف ساختمان بیان کرد.

  • فضای لازم برای دستگاه های مکانیکی و الکتریکی(موتورخانه)

فضای کل مورد نیاز برای نصب دستگاه ها و تجهیزات مکانیکی و الکتریکی(موتورخانه) بین۴تا۹ درصد مساحت زیربنای ساختمان است که برای اغلب ساختمانها بین۶ تا ۹ درصد می باشد.

از دیدگاه مهندسی،ایده آل این است که فضای اختصاص یافته برای موتور خانه یا اتاق های هواساز نسبت به ساختمان موقعیت مرکزی داشته باشندکه این موجب کاهش طول واندازه کانالها و لوله ها،ساده ترشدن طرح شفتها تمرکز ونتیجتا تسهیل کار سرویس و نگهداری تاسیسات خواهد شد.این امر همچنین موجب کاهش قدرت مورد نیاز برای موتور بادزنهاو پمپها شده وهزینه عملکرد سیستم را پایین می آورد.

اما به دلایل بسیار اغلب امکان دادن فضای مرکزی ساختمان موتورخانه تاسیسات یا اتاق هواساز و غیره وجود نداردواما دست کم باید سعی شود که تا حد امکان موتورخانه تاسیسات مکانیکی ؛تجهیزات الکتریکی وسیستم آب و فاضلاب ساختمان در جنب یکدیگر قرار گیرند.

محل موتورخانه تاسیسات معمولا در زیرزمین یا طبقات پایین تر ساختمان است.ارتفاع سقف این فضاها برحسب چگونگی کانال کشی،لوله کشی واندازه دستگاه ها وتجهیزات؛باید بین۱۲تا۲۰ فوت(۴تا۶ متر)باشد:

۱- وسایل سیستم تهویه مطبوع وگرمایش شامل دیگ وتجهیزات جانبی مربوطه، چیلر و تجهیزات جانبی از قبیل پمپ ها وغیره: برخی از تجهیزات HVAC از نظر محل نصب بسیار انعطاف پذیرند؛به طوری که مثلا گاهی به لحاظ اقتصادی چیلر را روی پشت بام نصب میکنند.

گرچه به این ترتیب هزینه های مربوط به مستحکم کردن سازه پشت بام و کارهای الکتریکی افزایش می یابد ،اما این خرجها با صرفه جویی حاصله در لوله کشی و انرژی مصرفی وکاهش هزینه های مربوط به کار دستگاه در فشار پایین تر جبران می شود.حتی دیگ را هم می توان روی پشت بام نصب کرد.با این کار دیگر احتیاجی به تعبیه دودکش در ساختمان نیست.استفاده از سوخت گاز عملی تر وکم هزینه تر از گازوئیل است چرا که دیگر به منبع ذخیره گازوئیل وملزوماتی مثل سیستم پمپاژ سوخت و لوله کشیهای مربوطه نیازی نیست.

با استفاده از وسایل بازیابی  گرما همواره با دستگاه چیلر می توان سایز دیگ را به میزان قابل توجهی کاهش داده وفضای بزرگی را در موتورخانه صرفه جویی کرد.

۲- نصب برج خنک کن اغلب مشکلاتی را به همراه دارد.در بیشتر موارد،خصوصا در ساختمانهای بزرگ،استفاده از برج خنک کن ضروری است.چنانچه طبق  طرح قرارباشد برج خنک کن روی سطح زمین مستقر شود باید حداقل ۱۰۰فوت (۳۰متر) با ساختمان فاصله داشته باشد به دو دلیل یکی دوری جستن از سروصدای برج خنک کن که موجب آزار ساکنین ساختمان می شود،ودیگری جلوگیری از ورود هوای مرطوب خروجی از برج خنک کن به داخل ساختمان از طریق درها وپنجره ها.

همین فاصله باید نسبت به پارکینگ نیز منظور شود چرا که رطوبت هوای خروجی از برج خنک کن به دلیل محتوای مواد شیمیایی آن ممکن است به رنگ اتومبیلها صدمه بزند.

وقتی قرار است برج خنک کن روی پشت بام نصب گردد باید حتما برای جلوگیری از انتقال ارتعاشات و سروصدای آن به ساختمان تمهیدات لازم اندیشیده شوند.بعضی از انواع برج خنک کن نسبت به برخی دیگر کم صداتر هستند که این پارامتر هنگام انتخاب برج باید لحاظ شود.

کف برج خنک کن ،خاصه در انواع بزرگ آن باید روی شاسی فولادی به بلندی ۴تا۵ فوت(حدود۵/۱متر)قرار گیرد تا کارهای لوله کشی وتعمییر ونگهداری به راحتی صورت پذیرند.

–  فضای لازم برای اتاق هواساز وبادزن

در ساختمانهای چندطبقه اتاقهای هواساز وبادزن زیرزمینها وطبقه اول معمولا در طبقات پایینی ساختمان در نظر گرفته می شوند حالا یا در خود زیرزمین یا در طبقه دوم.چنانچه اتاقهای هواساز در طبقه دوم باشند،دسترسی به هوای تازه خارج وتخلیه هوای داخل وهمچنین نقل وانتقال تجهیرات راحت تر است.در ساختمانهایی که سطح زیربنای طبقات وسیع باشد اغلب از چند اتاق هواساز در هر طبقه استفاده می شود.

اما در بسیاری از ساختمانهای مرتفع یا اصطلاحا”برج”ممکن است یک اتاق هواساز برای۱۰تا۲۰ طبقه مورد استفاده قرار گیرد ؛یک اتاق هواساز برای طبقات پایینی ،یکی برای طبقات میانی ساختمان ویک اتاق هواساز هم روی پشت بام برای طبقات بالایی ساختمان.

مقررات جدید بناهای مرتفع ایجاب میکند که ساختمانها در سطح یا ارتفاع به چند بخش تقسیم شوند تا ایمنی ساکنین در صورت بروز آتش سوزی بهتر تامین گردد واین ممکن است روی تعداد و وسعت اتاقهای هواساز و محل آنها تاثیر بگذارد.ولی به هر حال محل اتاق هواساز باید در جایی باشد که از نظر کانال کشی حداکثر تسهیلات وحداقل هزینه را در بر داشته باشد.

–  شفتهای داخلی(Interior Shafts)

شفتهای داخلی همان کانالهای قدیمی هستند که از درون آنهاکانالهای رفت وبرگشت هوا لوله کشی آب رفت (از) وبرگشت (به) چیلر، لوله کشی رفت وبرگشت سیستم گرمایش،سیم کشی های برق،وخلاصه تمامی شریانهای تاسیسات ساختمان عبور می کنند.

این مهم است که شفتها از راه پله وچاه آسانسور حداقل دوبرابر عرض خود فاصله داشته باشند تا بتوان در هر طبقه کار لوله کشی،کانال کشی وسیم کشی را در سقف یا کف به مقصد مورد نظر انجام داد.عموما اجرای شفتهایی با نسبت ظرافت (Aspect Ratio) از۲:۱ تا۴:۱ راحت تر از شفتهای گرد است.سایز ،تعداد ومحل شفتها در ساختمانهای مرتفع حائز اهمیت است.از دیدگاه مهندسی،مطلوب این است که کانال کشی بیشتر به طور قائم صورت گیردوحتی المقدورکانال کشی افقی کمتر باشد تا هزینهای مربوطه کاهش یابد؛

بالانس سیستم آسانتر صورت گیرد،برخورد با سیستم لوله کشی و ستونهای فلزی ساختمان وسیستم روشنایی وغیره کمتر شود وبالخره به مهندس معمار این امکان را بدهد که فاصله کف تا کف طبقات را کم کند.تعدادشفتها تابعی از فرم و وسعت ساختمان است.اما در ساختمانهای بزرگ از جنبه های مختلف ،عاقلانه تر این است که بجای یک شفت بزرگ،چندشفت کوچکتر منظور گردد.همچنین ممکن است مطلوب باشد که شفتهای کانالهای رفت وبرگشت مجزا باشند تا شمار تقاطع کانالها به حداقل رسیده وکار کانال کشی راحت تر صورت پذیرد.ایده آل این است که برای شفتها۱۰تا۱۵ درصد فضای اضافی جهت توسعه یا تغییرات آینده منظور گردد.

– نقل وانتقال دستگاه ها وتجهیزات

در طراحی صحیح موتورخانه تاسیسات یا اتاقهای هواساز وبادزن باید مسئله نقل وانتقال دستگاه های بزرگ وسنگین به داخل اتاق و بالعکس کاملا مورد توجه قرار گیرد.چه در غیر این صورت هزینه نقل وانتقالات وتعمییرات سیستم زیاد خواهد بود.

معماری و تاسیسات، تعامل یا تقابل؟

پروژه هایی جوان با باطن پیر !

اگر یک نقشه تاسیسات ی را که در آن محل های جا گذاری داکت ها و بازشوهای تاسیسات یک ساختمان مشخص شده اند به مهندس معمار پروژه بدهید معمولا آثار دلخوری را در چهره او خواهید دید، چراکه این بازشو ها و یا داکت ها، ظرافت هایی را که مهندس معمار با وسواس هرچه تمام تر در طراحی فضاهای یک ساختمان رعایت کرده اند؛ خدشه دار می کند. همین نقشه های ظریف معماری زمانی که بدست مهندس طراح سازه و مجری طرح می رسند، خود باعث می شوند تا گوشه چشم این مهندسین تنگ شود: «آخر مگر می شود سالنی به این وسعت را بدون ستون طراحی کرد؟!» اگر خروجی طراحی همین مهندسین سازه را به مهندسین تاسیسات بدهید ، خواهید دید آنها نیز از محل های جاگذاری تاسیسات مربوط به خود راضی نیستند چرا که معتقدند این فضاهای انتظار اصولا یا کافی نیستند یا موقعیت مناسبی ندارند. حتی پس از توافق این دو بازهم مشکل حل نخواهد شد، چرا که باز این مهندسان معمار هستند که با این نوع جاگذاری ها (که به شدت به اصول معماری که وی در طراحی رعایت کرده بود خدشه وارد می کنند)، مخالف است. شما می توانید این چرخه را بارها و بارها تکرار کنید اما خروجی یک سان خواهد بود. اما براستی این معضل  از کجا ریشه می گیرد؟ چرا  همیشه و بدون توجه به ابعاد پروژه های ساختمانی  اعم از مسکونی یا اداری و تجاری بزرگ مقیاس، این داستان همواره تکرار می شود؟ البته در بعضی پروژه ها کارفرمایان با حذف مهندسین تاسیسات  و معماری در صدد پاک کردن صورت مسئله بر می آیند و متاسفانه در یک چرخه تکرار مشکلات، شاهد این قبیل نتایج و اعمال نسینجیده در پروژه های موجود در کشور هستیم .در واقع باید گفت پروژه هایی جوان با باطن پیر !

تجدید نظر در طراحی سر فصل دروس مهندسی الزامیست

برای حل این مشکل ابتدا باید به ریشه یابی علل بروز این اختلافات پرداخت و از جمله پاسخ این سوال را یافت که چرا میان مهندسین معماری و تاسیسات و غیره بینش مشترکی وجود ندارد. طبق مصوبه سیصد و شصت و پنجمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی مورخ 24/8/77، از بین 140 واحد درسی که یک دانشجوی معماری باید در طول دوران تحصیل خود بگذراند، تنها 2 واحد درسی برای تاسیسات الکتریکی ( نور و صدا ) و 2 واحد برای تاسیساتمکانیکی ساختمان پیش بینی شده است. با این دروس محدود و غیر کارگاهی، دانشجو عملا با مباحث تاسیساتی درگیر نخواهد شد. بدیهی است که با این تعداد و زمان واحد درسی که عموما نظری صرف می باشند، آن دیدی که یک مهندس معمار برای دریافت عینی این مباحث به آن نیاز دارد، فراهم نخواهدشد. حال این مقدار را با یک نمونه خارجی موفق مقایسه کنیم در می یابیم که در دانشگاه کمبریج انگلستان (دارای جایگاه نخست دانشگاه های جهان در پایگاه رتبه بندی و ارزش یابی دانشگاه های جهان(QS) یک دانشجوی رشته معماری باید سه سال و در هر سال 4 مبحث درسی را بگذراند. یکی از چهار مبحثی که این دانشجو در سال دوم تحصیل و پس از آشنایی با اصول اولیه معماری و طراحی باید فرا گیرد اصول مهندسی سازه است. همچنین این فرد در سال سوم دانشگاه و ترم پایانی دست کم باید به درس اصول پیشرفته ساخت و تحلیل سازه بر مبنای طراحی تاسیساتی و محیطی تسلط یابد تا بتواند از دانشگاه فارغ التحصیل شود. به عبارت دیگر دو درس از 12 درس لازم برای کسب عنوان مهندسی معماری از این دانشگاه اختصاص به دروس مربوط به رشته هایی دارد که معمار در آینده و در حین فعالیت اجرایی با آن ها درگیر خواهد بود.

این الزامات اساسی را با آنچه در کشورمان موجود است و بدان اشاره شد مقایسه کنید. بدیهی است که درک متقابل ایجاد شده در فرد فارغ التحصیل از این دانشگاه با آن چه در کشورمان در معماران ایجاد می شود، درکی به نسبت قوی تر، عمیق تر و دقیق تر خواهد بود. در نظر گرفتن این نیازهای بنیادی برای مهندسین عمران ، برق و مکانیک نیز ضروری است، لذا تجدید نظر در طراحی سر فصل دروس مهندسی الزامیست. مصوبه هفتصد و نوزده شورای برنامه ریزی آموزش عالی وزارت علوم مورخ 26/2/88 برای یک مهندس عمران تنها 2 واحد اختیاری درس تاسیسات مکانیکی و برقی را پیش بینی کرده است .ظاهرا در سامانه دروس دانشگاهی ما لزومی برای گذراندن واحد هایی از این دست برای مهندسین برق و مکانیک احساس نمی شود!. پس طبیعی است که نمی توان از این مهندسین انتظار درک متقابل از نحوه عملکرد یکدیگر را داشت.

وجود آیین نامه هایی که مهندسین ملزم به پیروی از آن باشند امری لازم است مشروط به این که وحدت رویه را در آن بوجود آید.

ابزار دیگری که به نوعی مرجع رسمی و نقشه راه مهندسین در طراحی ساختمان با کاربری های گوناگون در کشور محسوب می شود، مباحث 22 گانه مقررات ملی ساختمان است. این مباحث توسط معاونت امور مسکن و ساختمان وزارت راه و مسکن و شهرسازی تدوین شده و برای نگارش آن ها از یک کارگروه ثابتِ تدوین و یک کارگروه ویژه همان مبحث استفاده می شود. هدف از نگارش این مباحث، بوجود آوردن سندهای مرجعی است که در تمامی طرح ها کاربرد داشته باشد. وجود آیین نامه ای که تمامی مهندسان ملزم به پیروی از آن باشند، امری مثبت است مشروط بر آن که به ایجاد یک وحدت رویه در نوع نگاه مهندسین و در نتیجه کاهش تقابلات چه در زمینه طراحی و چه در زمینه اجرا بیانجامد. این قوانین مرجع در تمامی کشورهای صاحب صنعت ساختمان وجود دارد و ضوابط کار در این کشورها مهندسین را ملزم به پیروی از قوانین می کند. با وجود این که ضوابط مشابهی در کشور ما نیز به کار گرفته شده اند و به صورت موردی هر چند سال یک بار به روز رسانی می شوند اما تاکنون موجب کاهش تقابل های پیش گفته؛ نشده اند.

بنا به دلایلی که در ادامه ذکر خواهند شد، نگارنده بر این باور  است که این مباحث به دلیل ضعف های موجودشان نتوانسته اند این اختلافات را کاهش دهند و حتی در برخی مواقع خود موجب بروز اختلاف شده اند. ضعف موجود در این مباحث از دو منبع اصلی نشات می گیرد: 1- ترکیب بندی تیم نگارنده 2- ضعف در محتوی و عدم هم پوشانی مباحث

ترکیب بندی تیم نگارنده

نخستین دلیلی که باعث شده تا این مباحث کارآیی لازم را نداشته باشند این است که تیم دست اندکاران تدوین هریک از آن ها از تنوع توزیع تخصص های مختلف مرتبط برای تدوین هر مبحث بی بهره است. شایان یاد آوری است که در توانایی های علمی افراد عضو این کارگروه ها شکی وجود ندارد اما هریک از این افراد تنها در زمینه کاری خود و بیشتر به صورت آکادمیک و کمتر اجرایی، تبحر دارند و جدای از آن با استناد به برخی بندهای منتشر شده در مباحث، دیده شده که تیم های مختلف حتی نسبت به آن چه دیگر تیم های همکار تنظیم کرده اند، آگاهی لازم را نداشته اند و در نتیجه به تنظیم قوانین گاه موازی و گاه متضاد با قوانین دیگر روی می آورند.

مثلا برمبنای مبحث 13 مقررات ملی ساختمان که مربوط به طراحی و اجرا تاسیسات برق ساختمان است، اعضای کمیته تخصصی این مبحث 4 نفر هستند که همگی در رشته های مرتبط با مهندسی برق از نخبه ترین افراد می باشند. تجربه کاری این تیم بیشتر در سطح مدیریتی بوده است تا عملیاتی و کارگاهی. بدیهی است آن چه این تیم به نگارش آن اقدام خواهد کرد مقرراتی صرفا از دید یک مهندس برق بوده و دیگر پیش بینی های لازم در آن گنجانده نشده است. معمولا در یک پروژه حجم قابل توجهی از سیم کشی ها، مربوط به تاسیسات ساختمان است و از سوی دیگر خط قرمز های بسیاری نیز در طراحی محل قرارگیری تاسیسات برقی با تاسیسات مکانیکی وجود دارند و همواره باید در جاگذاری تاسیسات مکانیکی و برقی ظرافت های خاصی مدنظر قرار بگیرد، لذا خلاء وجود حداقل یک مهندس مکانیک در این تیم به شدت احساس می شود. جدای از آن نبود یک مهندس معمار با دید مشترک در زمینه ی تاسیسات و برق نیز باعث تضعیف مصوبات این تیم گردیده است. در مجموع باید گفت: اگرچه در تیم ثابت شورای تدوین مقرارات دو تن از اساتید برجسته دانشگاهی معماری حضور دارند اما زمانی که شالوده و پیکربندی این مبحث تنظیم می شد، هیچ یک از این افراد حضور نداشته اند.

جدای از این همواره بین طراحی نقشه و اجرای آن عوامل متعددی وارد چرخه می شوند که کلا باعث تغییر مسیر نقشه ها از آتوریه طراحی تا سایت اجرایی می شود .در حالی که تنها مهندسین کارگاهی بنا به تجربیات اجرایی، قادر به پیش بینی این مراحل در مرحله طراحی هستند .

نباید انتقاد سازنده را با غرض ورزی یکی دانست

دلیل دومی که باعث ایجاد اختلال در عملکرد صحیح مباحث 22 گانه شده است، ضعف محتوی آنهاست. درست است که تیم اتاق فکر شورای تدوین مقررات ملی ساختمان همگی از نخبگان ملی در حوزه خود به شمار می آیند اما این دلیل نمی شود که این مقررات پیش از تایید نهایی جهت ابلاغ از یک بررسی عمومی و شور همگانی بی بهره بمانند. وجود روحیه انتقاد پذیری به کرات در احادیث اسلامی مورد توجه قرار گرفته و امام هادی (ع) از آن به عنوان نشانه خیرخواهی خداوند برای بندگانش نام برده است. پس همواره انتقادات را نباید یا دید غرض ورزی دیگران به کار خود دانست. افرادی که ضعف های مقررات تدوین شده را مورد مطالعه و نقد قرار داده اند همچون مولفین این مقررات از افرادی با جایگاه علمی و اجرایی بالا هستند که نباید تنها بدلیل این که نقدی را در راستای بهبود این قوانین انجام داده اند ،مخاطب واقع شوند.

باید قبول کرد که در نگارش مباحث 22گانه ضعف ها و نواقصی وجود دارند که انتشار غلط نامه 4 فصل از این فصول آن هم بعد از چندین سال که از اجرای آنها می گذرد، گویای این ادعاست. اگر با تامل بیشتر به نقد هایی که نسبت به دیگر مباحث انجاشده، نگاهی بیاندازیم، می بینیم که هنوز بسیاری از این مباحث نیاز به نگارش و تدوین مجدد و هم پوشانی محتوی با یکدیگر دارند. برای مثال؛ آیا در مبحث 14 تاسیسات مکانیکی جای خالی فصلی با محتوی تطابق های لازم معماری و سازه با تاسیسات مکانیکی احساس نمی شود؟ با توجه به آن چه که گفته شد، نگرشی نو به کارگروه های تدوین گر مقررات ملی ساختمان امری خالی از فایده نخواهد بود.

نبود نظارت کارآمد بر مهندسین مشاور

علاوه بر موارد پیش گفته، عامل دیگری که به تعارضات میان مهندسین درگیر در یک پروژه دامن می زند، ضعف عملکرد مهندسین مشاور در حوزه ایست که مرتبط با وظایف ذاتی آنهاست. نقشه های طراحی شده توسط مهندسین سازه، معماری، تاسیسات و برق قبل از تایید نهایی به منظور اجرا باید از فیلتر مهندسن مشاور عبور کنند. با وجود چنین فیلتری چرا همچنان شاهد برخوردهای موجود هستیم؟ در حین اجرا بار ها دیده شده است که نقشه های اجرایی به دفعات پس از ابلاغ جهت اجرا قابلیت لازم را نداشته و توسط مجریان با هدف اجرایی شدن، بارها دستخوش تغییر می شوند. بارها دیه شده که نقشه های تایید شده از سوی مشاورین دارای برخی ایراد های ابتدایی همچون اشتباه در چاپ اعداد هستند چه برسد به هم خوانی مفهومی نقشه های معماری، سازه و تاسیساتی. شاید نبود نظارت کارآمد بر مهندسین مشاور باعث شده تا این قشر وظایف خود را چنان که باید جدی نگیرند و شاید هم احتمالا برخی از مهندسین بدون داشتن توانایی های لازم موفق به اخذ پروانه نظارت و رتبه بندی مربوطه شده اند. البته باید اذعان داشت که در کشور ما مشاورینی هم فعالیت می کنند که در سطوح بسیار بالایی قرار دارند و حتی ظرفیت و توان صدور علم مهندسی کشور به دیگر کشورها را برای مسئولین کشور فراهم آورده اند .

موازی کاری

ضعف های پیش گفته در مورد سازمان های ناظر و متولی تنها به آنچه در بالا اشاره شد، خلاصه نمی شود. وجود کمبود های نظارتی بسیار و در عین حال موازی کاری در بسیاری زمینه های دیگر خود باعث بروز تقابلات موجود در صنعت ساختمان کشور شده است. بارزترین این نوع موازی کاری ها و تعارضات مناقشه اخیر شهرداری تهران و سازمان نظام مهندسی کشور است که هر یک خود را متولی نظارت بر عملکردهای موجود می دانند اما در عین حال هیچ یک خود را مسئول حل مناقشات و نواقص موجود نمی دانند!. مادامی که متولیان امر به یک وحدت رویه و هماهنگی با یکدیگر دست نیابند نمی توان انتظار داشت که مشکلات موجود در پروژه های کشور به صورت ریشه ای حل شود و با ادامه روند کنونی ،همچنان شاهد برخوردهای غیر سودمند مهندسین مختلف یک پروژه با یکدیگر خواهیم بود.

الگو برداری از تجربیات موفق داخلی

قبل از پیروزی انقلاب اسلامی وضعیتی مشابه دامن گیر نظام سلامت و پزشکی کشور بود. تمامی ضعف هایی که در این مقاله به آنها اشاره شد به وفور در سطح جامعه مشاهده می شد. سطح بهداشت عمومی در اکثر نقاط کشور از وضعیت مطلوبی برخوردار نبود، کشور مجبور به پذیرش پزشکان و کادر درمانی از دیگر کشور های نه چندان پیشرفته همچون هندوستان بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی مدیران جدید که لزوم تغییر وضعیت موجود را درک کرده بودند با ایجاد کارگروه ها و اتاق فکر هایی مشترک که عاری از هرگونه جهت گیری شخصی و سلیقه ای بود اقدام به طراحی مجدد نظام سلامت کشور کردند. اقدامی که طی آن تمامی دست اندر کاران نظام سلامت تحت یک مدیریت واحد درآمدند و سازمان های نظام پزشکی، نظام پرستاری، آموزش عالی علوم پزشکی و… تحت یک برنامه واحد و زیر نظر وزارت خانه بهداشت، درمان و علوم پزشکی توانستند طی مدت زمان کوتاهی تحولی عظیم را در زمینه نظام سلامت ایجاد کنند که تحسین همگان را برانگیخت و حتی منجر به صادرات توانمندی های پزشکی کشور به تمامی نقاط جهان گردید.

داشته های بالقوه مهندسی امروز کشور بسیار فراتر از داشته های دست اندرکاران نظام سلامت در روز های آغازین انقلاب است. تمامی این توانایی ها می توانند با یک مدیریت صحیح،کشور را نه تنها از مشکلاتی که اکنون دست به گریبان آن است، رها کنند بلکه آن را به الگویی برای دیگر کشور ها ( همچون آن چه نظام سلامت موفق به دست یابی به آن شد) مبدل سازند. در این میان اصلی ترین نقش را وزارت راه و مسکن و شهرسازی ایفا خواهد کرد. سازمانی که هم از ابزار های قانونی بهره می گیرد و هم از لحاظ چارت سازمانی بر دیگر سازمان های موجود اولویت و اشراف قانونی دارد. چنانچه این دید در این وزارتخانه بوجود آید که ادامه اوضاع با این شرایط دیگر امکان پذیر نبوده و باید این سیستم را از ابتدا و با دخالت دادن کارشناسان زبده و مشاورین عالم از نو بازسازی کرد و در این بازسازی از الگو های موفق داخلی همچون الگوی انقلاب سلامتی که وزارت بهداشت از آن بهره جست یاری گیرد، به سادگی می تواند عمده مشکلات را حل کرده و از خسارات جبران ناپذیری که هر ساله به نظام اقتصادی و مهندسی کشور وارد می گردد، جلو گیری کند.

تاثیر تجهیزات نوین تاسیساتی بر فضاهای معماری

تاثیر تجهیزات نوین تاسیساتی بر فضاهای معماری

در سنوات اخیر با دگرگونی های مثبتی که در نوع ساخت تجهیزات تاسیسات و برق حادث شده است چیدمان و طراحی معماری نیز دستخوش تغییراتی گشته که بعضا کاربری فضاها را نیز دگرگون کرده است
● تاثیر تجهیزات نوین تاسیساتی بر فضاهای معماری
معماری هنر و دانش طراحی بناها و سایر ساختارهای کالبدیست. تعاریف جامع تر، بیش‌تر معماری را شامل طراحی تمامی محیط مصنوع از طراحی شهری و طراحی منظر تا طراحی خرد جزییات ساختمانی و حتی طراحی مبلمان می‌دانند.
طراحی معماری در اصل استفاده خلاقانه از توده، فضا، بافت، نور، سایه، مصالح، برنامه و عناصر برنامه ریزی مانند هزینه، ساخت و فناوری است به منظور دستیابی به اهداف زیباشناختی، عملکردی و اغلب هنری. این تعریف، معماری رااز طراحی مهندسی که استفاده خلاقانه از مصالح و فرمها با بهره گیری از ریاضیات و قواعد علمی است، متمایز می‌کند.
آثار معماری به عنوان نمادهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی یک کشور شناخته می‌شوند. (نقل از ویکی پدیا)
از طرف دیگر علم معماری -در طراحی بنا- از تمامی علوم دیگر بخصوص علوم تاسیسات، برق و سازه بهره میگیرد. از انجاییکه نوع تجهیزات و مبلمان تاسیساتی و برقی در فضای معماری اثر گذار میباشد،طراحان معمار وظیفه هماهنگی و همخوانی تجهیزات تاسیساتی و برقی را با چیدمان فضاها عهده دار میباشند.
در سنوات اخیر با دگرگونی های مثبتی که در نوع ساخت تجهیزات تاسیسات و برق حادث شده است چیدمان و طراحی معماری نیز دستخوش تغییراتی گشته که بعضا کاربری فضاها را نیز دگرگون کرده است.
تکنولوژی جدید با معرفی محصولات نوین راهی را برای صرفه جویی اقتصادی، کاهش هزینه های اجرا،بالا بردن سرعت اجرا، نصب آسان و نیز تعداد کمتر خرابی ها در زمان بهره برداری و از همه مهمتر با هدف مصرف بهینه اغاز نموده اند.
در مورد اثر تکنولوژی جدید بر معماری فضاها میتوان به نمایش و حضور موثر در مبلمان فضاها اشاره کرد.طراح معماری توجه خاصی برای شناسایی تجهیزات خصوصا شیر الات بهداشتی در طرح خود نداشت در حالیکه اکنون شیر الات مدرن با طرح های زیبا، خود به عنصری در چیدمان معماری و مبلمان فضاها تبدیل شده است. سینک های ظرفشویی نیز چیدمان آشپزخانه ها را دچار تغییر کرده و منجر به استفاده بهتر از فضا شده است.در حمام نیز تنوع شکل و اندازه زیر دوشی، وان باعث شده تا طراحان معماری با گشاده دستی بیشتری طرح را هدایت کنند.
از طرف دیگر هزینه های سنگین تاسیسات در پروژه های خاص نظیر استخرهای ورزشی و ... –که بیش از ۵۰ درصد هزینه ها را بخود تخصیص میدهد- نیز اهمیت دوام و طول عمر شبکه های تاسیساتی را آشکار میسازد. بعلاوه اثر مخرب بر دیگر بخشهای ساختمان -در صورت بروز اشکال- نیز از عوارض بعدی میباشد. شبکه های تاسیساتی بدلیل ماهیت خود-وجود لوله های اهنی، شیر الات و.. که باید در جای خود استوار باشند-در مقایسه با شبکه برق انعطاف کمتری داشته و تغییرات در ان بسادگی صورت نمیگیرد.از طرف دیگر میزان و وسعت تخریب های ایجاد شده توسط تاسیسات بسیار وسیعتر از برق میباشد که شامل نم دادن تا تخریب در نازک کاری بنا و شاید آسیب رسانیدن به فونداسیون نیز میباشد. لذا انتخاب درست تجهیزات و مبلمان تاسیساتی در هنگام طراحی و اجرا بسیار مهم میباشد.
شیر الات بهداشتی در بنا بدلیل تماس روزمره و فراوان انسان با آن یکی از مهمترین بخش های شبکه تاسیساتی بوده و علاوه بر موارد فنی، به عنوان المان زیبایی بخش به معماری بنا نیز اهمیت دارد.
خوشبختانه شرکت های ایرانی تولید کننده در بخش تاسیسات با انتقال تکنولوژی مدرن و با تمرکز بر روی تجربیات، دانش بومی و شناسایی کارکرد پروژه های کشور، محصولاتی در خور تقدیر به بازار کار معرفی کرده اند. بدون شک صنعت ساختمان با بهره برداری از محصولات نوین رشد قابل ملاحضه ای خواهد کرد.
با توجه به مستندات فنی شرکت های فوق و نیز بررسی کارایی تجهیزات در ساختمانها، عملکردهای زیر به عنوان نقاط قوت محسوب میشود:
▪ صرفه جویی در مصرف.به عنوان مهمترین پارامتر محسوب شده که نقش مهمی را در اقتصاد کشور ایفا میکند.
▪ استحکام. یکی از معضلات در بخش تاسیسات خصوصا زمانی که بطور دائم مورد استفاده قرار میگیرد مانند شیر الات، دچار فرسایش و نهایتا تخریب است. در مصالح نوین به این امر توجه جدی شده است.
▪ رعایت آسایش. استفاده از وسایل قدیمی مشکلاتی را برای بهره برداران باعث شده بود. چکه کردن مداوم، فشار دست جهت باز و بسته کردن و .. در استفاده از شیر الات دنده ای برای همه خوانندگان مشکلی آشنا میباشد. شیر الات مدرن اهرمی یا اتوماتیک از این امر مستثنی است.
▪ رعایت بهداشت عمومی. در مراکز عمومی نظیر رستوران، بیمارستا، ادارات و ... تماس دست انسان با شیر الات عاملی برای انتقال بیماریها تلقی میشود. شیر الات اتوماتیک گزینه ای مناسب برای رعایت بهداشت عمومی نیز میباشد.
وظیفه ملی همه ما خصوصا مهندسین مرتبط با صنعت ساختمان ایجاب میکند تا ضمن معرفی محصولات فوق به کارفرمایان، با تقویت فنی شرکت های تولید کننده، اهداف رسیدن به معماری پایدار را هموار سازیم.

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar