موتورخانه ساختمان مسکونی

طراحی و انتخاب دیگ بخار

مهندسین مشاور در راستای پاسخ به نیاز مشتریان خود، انتخاب های متنوعی دارند. برخی از مشتریان به دنبال بهره گیری از پیشرفته ترین تکنولوژی های دیگ بخار مانند مشعل های ماژولار، مبدل های حرارتی  چگالشی، سیستم های آبشاری و سیستم های گرماده برتر مانند گرمایش از کف هستند و دسته دیگر، تنها دنبال گرمایش با حداقل الزامات هستند. بسیاری از سازندگان به دنبال شناخت و بهره گیری از سیستم های مدرن اند و این مهندسان هستند که یک سیستم گرمایی را طراحی می کنند(انتخاب دیگ های بخار به عنوان قلب سیستم)، تا هم جوابگوی مشتریان و هم فراتر از آن، به دنبال بهره وری از انرژی و کاهش هزینه ها باشند.

ملاحظات طراحی دیگ بخار

امروزه، ترجیحاً طراحی بر مبنای تکنولوژی دیگ بخار چگالشی ماژولار است. دیگ های استاندارد غیر چگالشی ازبخش های چدنی ساخته می شوند و با فعال شدن نوعی کنترل دوگانه یا سه تایی بکار می افتند، که این کنترلر در محدوده دمایی مشخصی کار می کند و این بویلرها تنها با ظرفیت ۱۰۰ درصد کار می کنند. زمانی که سیگنالی جهت فراخوانی سیستم گرمایش ارسال می شود مشعل دیگ بخار روشن شده و دیگ معمولاً در محدوده دمایی حد پایینی۰C    ۶۰  و حد بالایی۰C  ۸۲ کار می کند. بسیاری از دیگ های چدنی دارای محدوده دمایی برای آب برگشتی هستند و لذا طراحی بر مبنای این محدوده دما انجام می شود. در مقابل، امروزه دیگ های چدنی به بازار عرضه شده است که انعطاف پذیری بالایی در مقابل دمای پایین آب برگشتی دارند و بنابراین، برای دمای هدف پایین قابل استفاده هستند. در نتیجه، با وجود هزینه مربوط به تکنولوژی های پیشرفته، مصرف انرژی و هزینه های کلی در آن ها کاهش یافته است. با استفاده از دیگ های بخار چگالشی ماژولار پربازده، بسیاری از مشکلات دیگ های بخار چدنی معمولی حل شده است. در دیگ های بخار، زمانی که بخار خروجی در نقطه شبنم خود است چگالش اتفاق می افتد و بدین معنی است که دمای آب برگشتی باید کمتراز۰C 60 باشد تا چگالش انجام شود. زمانی که این اتفاق رخ می دهد گرمای نهان ناشی از چگالش، جذب سیستم می شود و بازده در این سیستم نسبت به سیستم دیگاستاندارد ۱۰ درصد افزایش می یابد و سیستم ماژولار خروجی را، بر اساس تقاضا تنظیم می کند. بنابراین اگر بار گرمایی کوچکی نیاز باشد (تنها یک ناحیه جهت تولید گرما فراخوانی می شود) و دیگ بخار با ۱۰۰ درصد ظرفیت مانند دیگ های استاندارد کار نمی کند و تنها با ۲۰ درصد ظرفیت و با نسبت گردش ۱ به ۵ برای دیگ بخار تکی یا نسبت گردش ۱ به ۴۰ برای دیگ بخار با سیستم آبشاری کار می کند.

طراحی و انتخاب دیگ بخارملاحظات دیگری که برای طراحی باید در نظر گرفت، دمای طراحی سیستم است. معمولاً، سیستم باید طوری طراحی شود که در سردترین روز سال نیز جوابگو باشد. برای نمونه، سیستم در دمایی مانند۰C 17-  در انگلستان نیز پاسخگوی نیاز گرمایشی باشد. به سادگی و با اضافه کردن سطح تبادل گرمایی بیشتر، می توان دمای طراحی سیستم را پایین تر در نظر گرفت. معمولاً، در گرمایش تابشی از کف، دمای طراحی را۰C 38 در نظر می گیرند زیرا سطح انتقال حرارت بسیار بزرگ است و دما را می توان تا این حد پایین در نظر گرفت. در مورد هیدروکویل ها و رادیاتورها، دمای مورد نیاز طراحی و کارکرد آنها پایین تر از دمای استاندارد ۰C 82 است. سازندگان مختلف، دماهای طراحی متفاوتی برای دمای آب ورودی سیستم های گرماده خود در نظر می گیرند، معمولاً این دما۰C  ۸۲ یا۰C  ۷۲ و یا حتی پایین تر و در حدود۰C 60 است. به ازای ۱٫۷ درجه سانتیگراد دمای ورودی پایین تر، در حدود ۱ درصد صرفه جویی در مصرف سوخت داریم. با استفاده از آب ورودی با دمای۰C 72 یا۰C  ۶۰ ، تعداد دفعات چگالش در دیگ افزایش می یابد و در نتیجه سبب صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش هزینه ها می شود.

طراحی و انتخاب دیگ بخارروش های مختلف طراحی: دیگ های چگالشی در مقابل دیگ های غیر چگالشی

در اینجا با وجود دمای ورودی پایین تر یک تفاوت عمده وجود دارد. با یک دیگ معمولی، نصاب باید مطمئن شود که مبدل حرارتی چدنی در مقابل شوک های حرارتی مقاوم باشد. این حالت بیشتر در زمانی است که آب بسیار سرد برگشتی وارد مبدل حرارتی بسیار داغ چدنی می شود با انبساط بسیارسریع درمقاطع مبدل چدنی ترک و سپس نشتی ایجاد می شود. در دیگ های چگالشی، نصاب ها ترجیح می دهند از آب برگشتی با دمای پایین تر استفاده کنند تا عمل چگالش بهتر انجام شود.

تهویه پارامتر دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد. تهویه استاندارد و پر بازده معمولاً دودکش است و به همراه تجیزات اضافی مانندتهویه اجباری که سبب افزایش هزینه تعمیر و نگهداری می شود. اکثر دیگ های چگالشی داری تهویه مستقیم هستند. امروزه ساختمان هایی ساخته می شوند که در آنها از دودکش استفاده نمی شود، استفاده از دیگ های چگالشی گزینه مناسبی برای این نوع ساختمان ها است.

تاکنون به اولویت استفاده از دیگ های بخار چگالشی\ماژولار پربازده نسبت به دیگ های استاندارد پرداختیم. در مورد دمای طراحی سیستم مطالبی ارائه شد و گفته شد که به ازای 1.7 درجه سانتیگراد دمای ورودی پایین تر، در حدود 1 درصد صرفه جویی در مصرف سوخت داریم. در ادامه به بررسی سیستم کنترل در دیگ های چدنی خواهیم پرداخت. گاهی اوقات صرفه جویی در مصرف انرژی با بروز رسانی سیستم کنترل دیگ مانند کنترل ریست دارو با کارکرد متناسب با آب و هوا امکان پذیر است. امروزه در واقع، داشتن قابلیت ریست\ موژولار برای دیگ چگالشی تبدیل به یک استاندارد شده است. اجازه دهید که به بحث دمای طراحی برگردیم. اگر سیستم برای دمای0C 82 در یک روز زمستانی با دمای0C 18- طراحی شده باشد دیگر لازم نیست که همان دمای0C 82 را برای یک روز دیگر با دمای0C 10 داشته باشیم. کنترل ریست بیرونی، دمای هوای بیرون را اندازگیری می کند و دمای آب ورودی را براساس دمای هوای بیرون و دیگر پارامترهای از پیش تعیین شده طراحی، تنظیم می کند. در این حالت با افزایش تعداد دفعات روشن شدن مشعل دیگ در حالت چگالشی، بازده انرژی بیشتر شده و مصرف سوخت کاهش می یابد.

اشتباهات طراحی و نصب

یک اشتباه متداول بر طبق اطلاعات فنی است که سازندگان در اختیار مشتریان خود قرار می دهند. هر سازنده دارای مبدل حرارتی با جنس و طراحی و دستورالعمل مختص به خود است. در هنگام لوله کشی توجه به این مساله مهم است. دیگ های چدنی استاندارد، معمولاً دارای مخازن حجیم و سنگین هستند و سیستم لوله کشی آنها نیاز به هدر لوله رفت و برگشت دارند. اما در دیگ های چگالشی، مخازن مورد استفاده  کم حجم تر و سبکتر است و به یک سیستم لوله کشی اولیه و ثانویه مجهز می شوند و در آنها از یک هدر با افت کم استفاده می شود واجازه می دهد که بین جریان سیستم و دیگ جدایش هیدرولیکی رخ دهد.

(طراحی و انتخاب دیگ بخار(بخش دومبسیار مهم است که سایز دیگ به درستی انتخاب شود و انتخاب سایز بزرگ به هیچ وجه گزینه مناسبی نیست. به جهت بهینه سازی سیستم، نصاب باید مطابق با بار گرمایی، رادیاتور مناسب انتخاب کند. همچنین باید به خاطر سپرد که درصورت نصب نادرست، ترکیب الکتریسیته + گاز + آب نتایج زیانباری به دنبال دارد. تجهیزات تولید شده توسط سازندگان گاهی با تغییراتی همراهند و نصاب ها باید دوره های آموزشی که سازندگان این تجهیزات ارائه می دهند را طی کنند تا تمامی موارد ایمنی در مورد گازمصرفی و احتراق و تهویه مناسب را رعایت کنند.

انتخاب دیگ چگالشی  

برای انتخاب دیگ در یک ساختمان که نیاز به یک، دو و یا حتی سه میلیون بی تی یو (BTU) بار گرمایی دارد، مهندسان دو گزینه جذاب سیستم های چگالشی پیش رو دارند: یک دیگ بخار بزرگ و سنگین و یا مجموعه ای از چندین دیگ بخار سبک که به عنوان پکیج آبشاری شناخته می شوند. گاهی بار گرمایی بدست آمده و بازده در دو مورد یکسان است حال سوال بعدی این است که چه مساحتی برای نصب دیگ در ساختمان در دسترس است؟ برای انتخاب بین دیگ بزرگ و کوچک، مهندس باید نظر مشتری را در نظر داشته باشد. او باید شرایط را بسنجد و تصمیم گیری کند که بر اساس شرایط موجود، چه نوع دیگی بهترین بازده گرمایی را دارد. گاهی زمان بازیابی سیستم برای ما اهمیت دارد. یک کنترل با تابع سِت بَک باید از هدر رفت انرژی در زمان هایی که ساختمان خالی از سکنه است جلوگیری کند و در شرایط دیگری نیز سیستم باید دارای این قابلیت باشد که هر چه سریعتر بازیابی شود. دیگ های کوچک، دارای قابلیت بازیابی سریع هستند زیرا حجم آب در گردش در این نوع، کم است.

اگر یک مهندس تفاوت دیگ های مختلف که توسط سازندگان مختلف تولید می شود را در نظر نگیرد و علاوه بر آن هزینه نصب و نگهداری را مد نظر قرار ندهد در نهایت دیگی با اندازه مناسب برای تامین بارِ گرمایی ساختمان انتخاب نخواهد کرد و در این حالت بهره وری انرژی به حداقل می رسد.

هزینه های اولیه و بازگشت سرمایه

انتخاب دیگی که در بالاترین حالت بهره وری انرژی قرار دارد سبب بالا رفتن هزینه اولیه پروژه خواهد شد. امروزه دیگ های بزرگ چگالشی، ممکن است نیاز به سرمایه گذاری بالایی داشته باشند. بسته به فضای رقابتی، ممکن است هزینه اولیه زیاد با برگشت سرمایه ناشی از صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش مصرف سوخت و طول عمر بیشتر، جبران شود. با وجود گاز طبیعی در دسترس، کاهش مصرف سوخت قابل توجه خواهد بود و تا حدود یک ششم هزینه اولیه دیگ، از محل صرفه جویی جبران خواهد شد.

برای نمونه، یک دیگ بزرگ چگالشی نیاز به سرمایه اولیه 10 تا 20 درصدی بیشتراز یک دیگ کوچک معادل آن برای پروژه  ساختمانی با بارِ گرمایی مورد نیاز در حدود شش تا هفت میلیون بی تی یو (BTU) دارد. برای این ساختمان هزینه قابل پیش بینی سوخت برای یک سال در حدود 60000 دلار است و با یک نگاه محافظه کارانه و با استفاده از دیگ های بخار بزرگ، هر سال در حدود 2000 دلار صرفه جویی در مصرف سوخت و به عبارت دیگر در طول 5 سال 10000دلار بازگشت سرمایه خواهیم داشت.

ببینید: آشنایی با دیگ بخار

سیستم هوشمند موتورخانه

سیستم کنترل هوشمند موتورخانه، سامانه ای است که از طریق آن تجهیزات داخل موتورخانه متناسب با نیاز حرارتی داخل ساختمان به کارگرفته می شوند، تشخیص این نیاز از طریق سنسورهای داخل و خارج ساختمان و با توجه به شرایط محیطی توسط سیستم هوشمند انجام می پذیرد، این امر باعث می گردد تا علاوه بر کاهش مصرف سوخت موتورخانه میزان استهلاک تجهیزات کاهش یافته و آسایش حرارتی داخل ساختمان در حد استاندارد خود تنظیم گردد.

energy34در حال حاضر جهت تنظیم دمای آب مورد نیاز گرمایشی و مصرفی ساختمان در موتورخانه از ترموستات‌های معمولی استفاده می‌شود که توسط متصدی موتورخانه بر روی دمای ثابت تنظیم می گردد و بر اساس نقطه تنظیم شده نسبت به خاموش و روشن کردن مشعل‌ها اقدام می شود، از معایب اصلی این ترموستات‌ها عدم واکنش در مقابل تغییرات دمای هوای خارج ساختمان و همچنین وضعیت عملکردی در ساعات مختلف شبانه روز می‌باشد. به همین خاطر در صورت افزایش یا کاهش دمای هوای محیط خارج ساختمان موتورخانه با دمای ثابت کار می‌کند که موجب ایجاد گرمای بیشتر یا کمتر از حد مورد نیاز ساختمان می‌شود که عملاً بدون استفاده به هدر می‌رود. همچنین در ساختمان‌های اداری در هنگام شب یا ساعات غیر اداری نیز موتورخانه به فعالیت خود و تولید گرمای بدون استفاده ادامه می‌دهد. جهت رفع این مشکل، استفاده از سیستم‌های کنترل هوشمند موتورخانه با قابلیت برنامه‌ریزی ساعتی و هفتگی و همچنین مجهز به حسگر دمای محیط، توصیه می‌گردد.

این سیستم که دارای چند حسگر در محیط خارج ساختمان و داخل موتورخانه می باشد، با اندازه‌گیری دمای محیط خارج ساختمان، دمای آب گرم مورد نیاز را (با خاموش یا روشن کردن مشعل‌ها) به نحوی تنظیم می‌کند که آب گرم مورد نیاز بر اساس شرایط موجود ساختمان تامین شود. در حقیقت با این روش، انرژی گرمایی متناسب با نیاز ساختمان تولید و از هدر رفت گرمای اضافی جلوگیری می‌گردد.

به همین خاطر استفاده از سیستم هوشمند موتورخانه ضمن کاهش استهلاک تجهیزات موجب می گردد تا مصرف گاز (بر حسب متر مکعب) در ساختمان های مسکونی حدود ۱۵درصد و در ساختمان های غیر مسکونی حدود ۴۵ درصد کاهش یابد، از آنجاییکه مبالغ قبوض گاز به صورت پلکانی محاسبه می شود، لذا مبالغ صرفه جویی ریالی در ساختمان های مسکونی حدود ۳۰ درصد کاهش پیدا خواهد کرد.

بنابراین با توجه به عدم کارایی دقیق و محدودیت های کنترلرهای دستی، ضرورت استفاده از سیستم های کنترل هوشمند به منظورهای زیر آشکارتر می گردد :

  • ایجاد محیطی مطلوب برای افراد حاضر در ساختمان
  • استفاده بهینه از تجهیزات و افزایش عمر مفید آنها
  • ارائه سیستم کنترلی با قابلیت عملکرد برنامه ریزی زمانی
  • کاهش چشمگیر هزینه های مربوط به نگهداری و بهینه سازی و صرفه جویی در مصرف انرژی
  • عدم نیاز به پیمانکار دائمی ساختمان
  • امکان مانیتورینگ (نمایش) و کنترل تمامی نقاط تحت کنترل سیستم
  • امکان مشاهده مشکلات اساسی موجود در موتورخانه بر روی نمایشگر دستگاه به دلیل وجود سیستم عیب یاب
  • با توجه به یکپارچه سازی موتورخانه، تمام تجهیزات بصورت هماهنگ کارکرده و امکان تداخل و بروز مشکلات ناشی از عدم هماهنگی از بین می رود، بطور مثال در صورت نصب سیستم هوشمند دیگر عدم هماهنگی بین تأمین آب گرم مصرفی (بهداشتی) و آب گرم چرخشی در رادیاتورها وجود نخواهد داشت.
  • راهبری و کنترل صحیح تجهیزات موتورخانه شامل کنترل مشعل ها و پمپ ها
  • کاهش تولید و انتشار آلاینده های زیست محیطی و …

هدف استفاده از سیستم کنترل هوشمند موتورخانه چیست ؟

  • کاهش مصرف سوخت موتورخانه ساختمان
  • تثبیت دما به همراه ایجاد آسایش حرارتی در داخل ساختمان
  • تأمین و تثبیت دمای مناسب آب گرم مصرفی (تنظیم شده توسط کاربر) در طی ۱۲ ماه سال به خصوص در مواقع پر مصرف مانند روزهای تعطیل در ساختمان های مسکونی
  • قابلیت کنترل زمانی موتورخانه جهت ساختمان های غیر مسکونی و به تبع آن خاموشی موتورخانه در مواقع غیر ضروری

از جمله فواید استفاده از سیستم های هوشمند موتورخانه :

  1. برطرف ساختن محدودیت کنترلی در ترموستات های دستی موجود در موتورخانه ها
  2. راهبری و کنترل صحیح تجهیزات موتورخانه شامل مشعل ها و پمپ های سیرکولاسیون
  3. بهینه سازی در عملکرد تجهیزات موتورخانه و به تبع آن جلوگیری از مصرف بیهوده سوخت و انرژی الکتریکی
  4. تثبیت محدوده آسایش حرارتی ساکنین ساختمان در محدوده تنظیم شده توسط کاربر
  5. با توجه به کاهش مدت زمان کارکرد تجهیزات استهلاک و هزینه های مربوطه نیز کاهش و عمر مفید آنها افزایش خواهد یافت
  6. تثبیت دمای آب گرم مصرفی بر روی درجه حرارت تنظیم شده توسط کاربر در شرایط مختلف در طی ۱۲ ماه سال
  7. در اختیار قرار دادن یک سیستم کنترلی با قابلیت برنامه ریزی زمانی جهت ساختمان های غیر مسکونی
  8. کاهش چشمگیر هزینه های سرویس و نگهداری تاسیسات موتورخانه مرکزی و نیز عدم نیاز به پیمانکار دائمی ساختمان
  9. کاهش تولید و انتشار آلاینده های زیست محیطی و …

صرفه جویی مصرف انرژی حاصل از عملکرد سیستم هوشمند از چه طریقی حاصل می گردد ؟

۱- سیستم کنترل آبگرم چرخشی داخل ساختمان (رادیاتورها) بر اساس تغییرات دمای محیط خارج  ساختمان :

در زمان طراحی و ساخت تأسیسات ساختمان ظرفیت تجهیزات مورد استفاده بر اساس شرایط پیک بار طراحی و اجرا می گردد، از آنجاییکه شرایط دمای محیط در اکثر مواقع در حالت پیک خود قرار ندارد به همین خاطر تغییرات دمای محیط موجب افزایش و یا کاهش دمای داخل ساختمان شده که این امر به دلیل ثابت بودن درجه حرارت آبگرم چرخشی (دیگ) بر روی یک عدد تنظیم شده اتفاق می افتد. در حالیکه سیستم کنترل هوشمندبا توجه به بررسی شرایط دمایی داخل موتورخانه، ساختمان و خارج ساختمان به صورت لحظه ای نیاز حرارتی ساختمان را بررسی کرده و انرژی مربوطه را توسط کنترل مشعل ها و پمپ های سیرکولاسیون دقیقاً بر طبق نیاز تنظیم می نماید.

۲- سیستم هوشمند تأمین آبگرم مصرفی بر اساس میزان مصرف و پرت انرژی :

بطور معمول آبگرم مصرفی در مخازن مربوطه جهت استفاده در مقاطع زمانی مختلف ذخیره می گردد و نیز با توجه به اینکه زمان پیک مصرف در ساختمان های مختلف متفاوت می باشد، سیستم کنترل هوشمند قابلیت تنظیم درجه آبگرم مصرفی را در ۲ سطح دمایی مختلف در زمان ها و روزهای مورد نظر داشته تا از تولید بیش از حد انرژی در مقاطع غیر ضروری جلوگیری گردد. بطور مثال سیستم کنترل هوشمند این قابلیت دارد تا برای یک ساختمان مسکونی درجه آبگرم مصرفی را در طی روز یا در روزهای تعطیل که مصرف آبگرم بهداشتی بیشتر می باشد در درجه بالاتر و در طول شب که مصرف آبگرم بهداشتی کمتر می باشد در درجه پایین تری تنظیم نماید.

۳- کنترل کارکرد موتورخانه بر اساس زمان کاربری و استفاده از ساختمان :

از مزایای دیگر سیستم‌های کنترل هوشمند موتورخانه قابلیت برنامه‌ریزی می‌باشد که می‌توان از این طریق برنامه کاری ساختمان را مشخص کرد تا موتورخانه فقط در ساعاتی که افراد در ساختمان حضور دارند و یا مواردی که نیاز است، راه‌اندازی گردد. در این صورت در روزها و در زمان‌هایی که ساختمان (معمولاً ساختمان‌های اداری و تجاری) خالی از سکنه است، موتورخانه خاموش بوده و صرفه جویی قابل ملاحظه‌ای در مصرف سوخت و هزینه‌های مربوطه ایجاد می‌شود.

az

سیستم خدمات پشتیبانی و کنترل از راه دور :

امکاناتی که سیستم آنلاین در اختیار مصرف کننده قرار می دهد :

  1. ارتباط آنلاین از طریق شبکه اینترنت (اتصال اینترنت به دستگاه از طریق : “اینترنت با سیم بوسیله کابل Lan” یا “شبکه اینترنت بی سیم wifi” و یا “استفاده از اینترنت سیم کارت {gprs }”)
  2. امکان مانیتورینگ (نمایش) آنلاین اطلاعات سیستم هوشمند موتورخانه شامل دماها، وضعیت خروجی ها، وضعیت منوها و تنظیمات انجام شده و …
  3. امکان مانیتورینگ (نمایش) اطلاعات ذخیره شده سنسورهای دما و زمان روشن و خاموش شدن تجهیزات موتورخانه بصورت نمودار بر روی رایانه یا تلفن همراه هوشمند و در نتیجه امکان تحلیل عملکرد موتورخانه توسط کارشناس خدمات پشتیبانی و عیب یابی موتورخانه
  4. امکان انجام هرگونه تنظیمات از راه دور جهت ارائه خدمات پشتیبانی بصورت آنلاین
  5. قابلیت بروز رسانی نرم افزار دستگاه هوشمند از طریق سیستم آنلاین و از راه دور بدون نیاز به مراجعه حضوری
  6. ایجاد شبکه با قابلیت مانیتورینگ و کنترل از مرکز در موتورخانه های یک مجموعه که دارای چند ساختمان و موتورخانه مختلف در یک سایت می باشند (از طریق شبکه ETHERNET)
  7. قابلیت ارسال پیامک جهت اعلام هشدارهای لازم به مصرف کننده در مواقع ضروری همچون نشت گاز یا خرابی مشعل (در صورت استفاده از سیستم عیب یاب)
  8. قابلیت تجهیز سازمان ها و ارگان ها به نسخه کنترل و پشتیبانی آنلاین مخصوص مشتری جهت انجام امور مورد نیاز

نگهداری تاسیسات ساختمانی و صنعتی

ببینید: آشنایی با دیگ بخار

دستگاه هایی که به دلیل تولید بخار جهت چرخاندن توربین و تولید گرما (مثل گرم کردن کوره ها) استفاده می شوند را دیگ بخار می نامند. معمول ترین مایع وارد شده به دیگ های بخار، آب است که در طی مراحلی وارد دیگ شده و تبدیل به بخار می گردد. قسمت های اصلی انتقال دهنده آب به دیگ به دسته های 1- منبع آبرسانی 2- فیلتر شنی 3- سختی گیر می توان تقسیم کرد.

موتورخانه مرکزی بهتر است یا پکیچ؟

در مجموع هر محصول یا سیستمی مزایا و معایب و همچنین شرایط خاص استفاده خود را دارد لذا اینکه تصور کنیم موتورخانه کلآ دارای نقاط ضعف و فاقد مزیت یا برعکس سرشار از نقاط مثبت است، تصور اشتباهی است. این موضوع درباره پکیج یا هر دستگاه گرمایشی و سرمایشی دیگر نیز صدق می کند.

با توجه به طرح موضوعاتی یکسویه در بعضی از رسانه ها در تایید یا رد سیستم پکیج یا موتورخانه بدون رعایت اخلاق حرفه ای در اطلاع رسانی به مخاطبین، در این مقاله سعی بر آن بوده دو سیستم مورد نظر از دیدگاه “مصرف انرژی و ایمنی ساکنین ساختمان ها در برابر حوادث گاز گرفتگی” بصورت کاربردی و تجربی با یکدیگر مقایسه شوند.
در ابتدا تاکید می شود در این تحلیل، وضعیت موتورخانه‌های سنتی موجود در کشور مورد بحث و مقایسه است، نه موتورخانه های جدید با راندمان بالا.

بخش اول: مقایسه مصرف گاز پکیج و موتورخانه های مرکزی
۱– سیستم های دارای مخزن از مزیت داشتن حجم مشخصی آب گرم برای زمان قطع برق برخوردارند.اینکه این امتیاز تا چه حد برای ساکنین ساختمان ها ارزشمند است، در فرایند تصمیم گیری و انتخاب آنها موثر خواهد بود. لذا در زمان انتخاب پکیج نیز مشتری می تواند مدل پکیجی را انتخاب نماید که منبع ذخیره ی آب گرم هم دارد اما به دلایلی که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد، انتخاب همچین پکیجی توصیه نمی شود.
• 
بر اساس نتایج یک تحقیق معتبر در چند سال قبل در شهر ساری، میزان انرژی لازم برای گرم نگه داشتن مخازن آب گرم شامل موتورخانه ها و آبگرمکن های مخزنی در ساعات غیر مفید شبانه، معادل انرژی مورد استفاده برای یک شهر ۱۵ هزار نفری است! اگر سیستم فقط در زمان مورد نیاز،آب گرم فوری را تامین کند، دیگر چه نیازی به مخزن ذخیره آب گرم احساس می شود؟ آیا مخزن ذخیره آب گرم آبگرمکن مخزنی یا موتورخانه مزیت آنها به حساب می آید؟ تکنولوژی در خدمت بشریت است تا نیازهای ما را برطرف کند و آن تکنولوژی جایگذین سیستم های تامین آب گرم فوری هستند.
۲– با توجه به گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از ۵ هزار ساختمان مجهز به سیستم موتورخانه مرکزی، مصرف سالیانه ساختمان های مسکونی مجهز به موتورخانه با مساحت ۱۰۰۰ مترمربع (ساختمان ۵ طبقه شامل ۱۰ واحد حدودا” ۱۰۰ متری) بالغ بر ۳۵ هزار متر مکعب است این یعنی سرانه ی گاز مصرفی هر واحد در سال ۳۵۰۰ متر مکعب خواهد بود. درحالیکه سرانه گاز مصرفی در واحدهای مسکونی با کیفیت ساخت و اقلیم مشابه- مجهز به پکیج حدود ۱۰۰۰ متر مکعب مقدار کمتری است. بنابراین پکیج نسبت به موتورخانه مزیت صرفه‌جویی گاز را داراست. راندمان پکیج ها بر اساس استاندارد برچسب انرژی آنها، عمدتان بالای ۸۰درصد و حتی بالاتر از ۹۰درصد است. 
۳– علل و عوامل تاثیرگذار بر راندمان پایین “سیستم حرارت مرکزی یا موتورخانه های موجود” که مطابق گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور حدود ۵۵درصد اعلام شده، کاملآ مشخص و در دسترس است. نکته اصلی و مهم قابل توجه در این زمینه این است که موتورخانه یک قطعه یا یک محصول نیست بلکه یک سیستم و مجموعه است که از اجزا و قطعات متعدد تشکیل یافته که بر راندمان کل سیستم تاثیرگذار است. هرچند ممکن است راندمان هریک از اجزاء موتورخانه بصورت مجزا ۸۰ درصد یا بالاتر اعلام شود اما طراحی و اجرای کل موتورخانه و منبع دوجداره، لوله کشی ساختمان، وضعیت عایق بندی منبع ذخیره آب گرم و لوله های رفت و برگشت، مکش دودکش و تهویه هوا و … راندمان کل را تعیین می کند. دلایل اصلی راندمان پایین موتورخانه های موجود در کشور عبارتند از:
• 
عدم طراحی و اجرای مناسب کل سیستم بر اساس محاسبات فنی مهندسی
• 
عدم انطباق درست ظرفیت حرارتی موتور‌خانه با بار حرارتی کل ساختمان
• 
عدم تناسب صحیح ظرفیت حرارتی دیگ با مشعل
• 
استفاده از دیگ چدنی به عنوان مبدل حرارتی
• 
عدم تنظیم دقیق مشعل و در برخی موارد پایین بودن راندمان مشعل و دیگ
• 
عدم عایق‌بندی صحیح منبع آب گرم داخل موتورخانه، منبع انبساط روی پشت بام، لوله های رفت و برگشت شوفاژ ها و لوله های آب گرم بهداشتی
• 
عدم استفاده از فناوری های نوین و پیشرفته مثل مبدل های صفحه ای برای تامین آب گرم فوری و به کار گیری مخازن بزرگ ذخیره آب گرم
• 
رسوب گیری زیاد در داخل پره‌های دیگ و منبع آب گرم که بخش زیادی از آن به دلیل وجود املاح در آب است.
• 
نامناسب بودن دودکش و تهویه هوای لازم برای احتراق
• 
عدم بکارگیری یا عدم اجرای مناسب سیستم مدیریت هوشمند موتورخانه (BMS) و در بعضی موارد خارج کردن ترموستات ها از حالت هوشمند و اتوماتیک به حالت دستی توسط اوپراتورها یا کاربران و درنتیجه عدم تنظیم صحیح و دقیق ترموستات
• 
فاصله ی زیاد منبع آب گرم از مصرف کنندگان
• 
عدم امکان تنظیم دماهای مناسب برای آب گرم مصرفی و گرمایش به صورت مجزا
• 
عدم قابلیت تنظیم درجه ای توان کارکرد مشعل متناسب با نیاز که البته در فناوری های جدید سیستم ماژول شعله وجود دارد که خود مزیت بسیار بزرگی برای کاهش مصرف گاز به حساب می آید.
• 
لزوم راه اندازی سیستم گرمایش سالانه با اولین درخواست (سکونت اولین خانواده در یکی از واحد های مسکونی ساختمان های نوساز و اولین خانواده ای که احساس سرما کند)
• 
عامل فرهنگی یا روانی: چرا من باید صرفه جویی کنم ولی هزینه مصرف بالای بقیه را پرداخت کنم؟ (عدم مدیریت مصرف انرژی توسط خانواده ها)
• 
عدم وجود سامانه ای دقیق و قابل اعتماد برای تعیین سهم مصرفی هر واحد مسکونی برای تقسیم شارژ 
۴– نکته مهم دیگر اینکه، راندمان بالا در یک سیستم حرارتی یعنی رده بالاتر در برچسب انرژی، و در واقع مصرف کمتر انرژی که از طرفی محصولات احتراق که از طریق دودکش ها وارد هوای شهرها و محیط زیست می شود، از میزان کمتر آلایندگی و گازهای مخرب برخوردار است. مطمئنن این ادعا صحت دارد که بخش زیادی از آلودگی هوای شهرها در ماههای سرد سال، نتیجه ی سیستم های حرارتی با راندمان پایین و پرمصرف ساختمان ها است. بر اساس یک پروژه ی مطالعاتی در شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، میزان گازهای آلاینده خروجی از دودکش موتورخانه ی یک ساختمان ۱۰ طبقه، معادل آلودگی ۱۲ تا ۱۴ خودروی سواری است که تمام وقت در سطح شهر در حال تردد هستند. به همین دلیل است که روی طرح بازدید و معاینه فنی موتورخانه ها تاکید فراوان می شود.
۵– علت گرایش زیاد مردم در چند سال گذشته و به خصوص بعد از اجرای هدفمندی یارانه ها به پکیج و تقریبا کنار گذاشتن موتورخانه های سنتی در غالب ساخت و سازهای جدید بدون تردید موضوع “مدیریت و هزینه انرژی و رفاه” بوده است. 
۶– تکنولوژی های روز دنیا در دیگ و مشعل یعنی موتورخانه های مدرن (پکیج های چگالشی) بسیار مناسب هستند و کاملآ توصیه می شوند. در حال حاضر برخی شرکتها، این تکنولوژی را وارد کرده اند و حداکثر ظرف ۵ سال آینده، موتورخانه های مدرن تولیدی در داخل کشور با دیگ و مشعل های بسیار پیشرفته (پکیج های چگالشی قدرتمند مرکزی)، بسیار کم مصرف و کم جا در ساختمان های بزرگ، برج ها، هتل ها، بیمارستان ها، ساختمان های اداری و تجاری و … جایگزین سیستم های موتورخانه های سنتی موجود و همچنین در ساختمان های با تعداد واحد مسکونی زیاد، جایگزین پکیج های مستقل آپارتمانی خواهند شد.

بخش دوم: مقایسه ایمنی پکیج و موتورخانه مرکزی از لحاظ خطر حوادث گازگرفتگی
۷– برخی از مدافعین سیستم موتورخانه و به نوعی منتقدین پکیج، هشدار می دهند که حذف موتورخانه و ترویج پکیج ها، خطر حوادث گازگرفتگی را افزایش می دهد اما مطابق گزارش کارشناسان آتش نشانی، شرکت گاز و … علت بیش از ۸۰ درصد حوادث گازگرفتگی، مشکل دودکش ساختمان هاست. تصور اینکه در ساختمان های مجهز به سیستم حرارت مرکزی، حادثه ی گازگرفتگی رخ نمی دهد یک فرض کاملا اشتباه است. اما مشکل از سیستم دیگ و مشعل و … نیست، مشکل در مکش دودکش موتورخانه، نحوه اجرای مناسب دودکش و اتصال و درزبندی قطعات دودکش داخل دیوار در زمان ساخت و ساز و همچنین مشکل در ورود هوای تازه به موتورخانه و تهویه هواست که درصورت مختل شدن هریک به علت ظرفیت بالای مشعل موتورخانه (معادل ظرفیت چند دستگاه پکیج)، خطر گازگرفتگی بسیار بیشتر و شدیدتر خواهد بود. با نشت گاز مونواکسید کربن از طریق رایزرها و راه پله ها به داخل واحدهای مسکونی، نشت گاز از ترک های دیواری که دودکش موتورخانه از آن عبور کرده و دودکش عایق بندی مناسبی نگردیده و یا دچار ترک و شکستگی شده است، گازگرفتگی گروهی و مرگ خاموش رخ می‌دهد.

۸نصب هر نوع پکیج در واحدهای مسکونی با زیربنای کم (مطابق مبحث ۱۷، واحدهای با مساحت زیر ۶۰ متر) مجاز نیست. در این واحدها نصب سیستم های درون سوز یا با محفظه احتراق باز که اکسیژن محل نصب را مصرف میکنند (شامل آبگرمکن، پکیج و بخاری معمولی) ممنوع است و به جای آن استفاده از سیستم های حرارتی که بدلیل داشتن دودکش دوجداره و محفظه احتراق بسته ، هوای مورد نیاز برای احتراق را از محیط باز بیرون ساختمان تامین می کنند الزامی می باشد.

هرچند در بناهایی با متراژ بالا مانند هتل ها، رستوران ها، بیمارستان ها، ساختمان ها و برج هایی با مساحت بالا بهترین و مطمئن ترین گذینه، موتورخانه های مرکزی هستند که البته نیاز به طراحی و اجرای مناسب و دقیقی دارند. شرکت آرین پادرا صنعت ارزش با انجام پروژه های تاسیساتی مهم و بزرگی مثل بیمارستان ها، سالن های سینما، مجتمع های تجاری و … موفق گردیده است بالاترین راندمان موجود در سیستم های موتورخانه ای در سطح کشور را طراحی و پیاده سازی نماید.

سرویس و نگهداری کولر آبی

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar