نگهداری تاسیسات ساختمانی

بهینه سازی تاسیسات ساختمانی (بهینه سازی تهویه مطبوع)

ساختمان ها بیش از یک سوم از کل انرژی مصرفی را به خود اختصاص داده اند، این مقدار در کشورهای پیشرفته در حدود ۳۰ درصد و در باقی کشورها بیش از ۴۰ درصد را به خود اختصاص داده است و بخش های زیادی از این مصرف مربوط به سامانه های سرمایشی و گرمایشی است. کمبود منابع انرژی و حفاظت از محیط زیست که امروزه امری حیاتی و مهم مبدل گشته است سبب شده است در بخش های گوناگون به خصوص بخش تاسیسات تحولات و اقدامات زیادی انجام بگیرد که البته بخش زیادی از این تحولات در حوزه ی استفاده از تکنولوژی های برقی و مکانیکی کم مصرف برای سیستم تهویه مطبوع ساختمان ها و طراحی های مدرن و بهینه سیستم لوله کشی و تاسیسات ساختمان هاست. علاوه بر موارد یاد شده مصالح و طراحی به کار گرفته شده در ساختمان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای مثال در بسیاری از بناهای تاریخی، دیوارها از جنس کاه گل با ضخامت بالا ساخته شده اند، که از ورود حرارت در روزهای گرم به داخل بنا جلوگیری به عمل آورده و از طرفی به دلیل جرم حرارتی بالا، خنکی شب برای ساعات طولانی در این دیوارها حفظ و در طول روز دمای اتاق را خنک نگه میدارند، امروزه نیز مصالح و تکنولوژی های جدید و مدرنی به جهت حفظ دمای معتدل در بناهای در حال به کار گیری و استفاده است.

در سیستم های معمول تاسیسات، برج خنک کن که در سیستم سرمایشی کاربرد دارد بیشترین مصرف آب را در بین تجهیزات تاسیساتی انجام می دهد، بنابراین ابتدا سیستم های سرمایشی مختلف از نظر میزان مصرف و قیمت تمام شده را مورد بررسی قرار می دهیم.

چیلر تراکمی:

اساس کار این چیلرها تراکم گاز توسط کمپرسور است، ابتدا گاز با خنک کاری ای که توسط هوا یا آب صورت می پذیرد به مایع تبدیل شده و عبور از شیر انبساط (لوله ی مویین) وارد اوپراتور می شود که دارای فشار کمتریست و همین کاهش فشار باعث تبدیل مایع به گاز شده و در نتیجه مایع سردکننده با گرفتن حرارت نهان تبخیر خود را از محیط خنک کننده، موجوب تولید برودت می شود. چیلرهای تراکمی از الکتروموتور و کوپلینگ، کمپرسور، کندانسور، اواپراتور، شیر برقی، شیر انبساط، شیر سرویس، شیر تغذیه و لوله ها و تابلو تشکیل شده است.

چیلر جذبی:

در چیلرهای جذبی بر خلاف چیلرهای تراکمی از جذب کننده و ژنراتور به جای کمپرسور استفاده می شود.

معمول ترین سیال خننک کننده در این چیلرها، پرمید لیتیوم (لیتیوم برماید) آب و آمونیاک است. بخار آب در این سیستم توسط این مبرد جذب شده و در قسمت مولد حرارتی، آب بر اثر حرارت تبدیل به بخار شده  و این بخار در کندانسور با کاهش فشار به حالت مایع تبدیل شده و بار دیگر در خنک کننده تحت فشار به بخار تبدیل می گردد که بدین منظور گرمای نهان خود را از محیط خنک کننده می گیرد و باعث تولید برودت می گردد. چیلرهای جذبی ظرفیتی بین ۲۵ تا ۱۲۰۰ تن برودت را براحتی تامین می کنند.

صرفه جویی در مصرف انرژی الکتریکی، هزینه ی اولیه دیگ ها، بهبود راندمان دیگ ها به خصوص در فصول گرم، بازگشت سرمایه اولیه و سر و صدا و ارتعاشات کمتر از جمله مزایای چیلرهای جذبی نسبت به چیلرهای تراکمی است.

در  نمودار و جدول زیر به بررسی مقایسه ی چیلرهای تراکمی و جذبی از ابعاد مختلف پرداخته شده است:

نتیجه گیری:

چیلر تراکمی با برج خنک کن با توجه به مصرف بالای برق و مصرف زیاد آب، فاقد توجیه فنی و اقتصادی است اگر چه که هزینه ی سرمایه ی اولیه مورد نیاز برای این سیستم کمتر است اما چیلر تراکمی با کندانسور هوایی را می توان در مناطق کم آب نیز به کار برد.

با توجه به این نکته که کمبود برق را می توان با ساخت نیروگاه های جدید جبران نمود اما کمبود آب قابل جبران نیست بنابراین بهترین انتخاب برای تولید برودت استفاده از چیلر تراکمی با کندانسور هوایی است.

اما مقایسه ی این چیلرها که بیشتر برای ساختمان های بزرگ کاربرد دارند صورت پذیرفت اما به بررسی تجهیزات سرمایشی در ساختمان های کوچیک که بیشتر از کولر گازی یا کولر آبی استفاده می شود نیز می پردازیم.

هر کولر آبی بسته به ظرفیت آن بین ۳۰ تا ۴۵ لیتر آب در ساعت مصرف می کند (۷۰۰ لیتر در یک شبانه روز) و این بدین معناست که یک منزل مسکونی با مساحت ۱۵۰ تا ۱۷۰ متر با کولری به ظرفیت ۷۰۰۰cfm تقریبآ ۸۰۰ لیتر آب را در ۲۴ ساعت تبخیر می کند.

میانگین مصرف برق کولر آبی با توجه به میزان ظرفیت آن حدود ۵۰۰ تا ۹۰۰ وات ساعت است که یک کولز گازی با ظرفیت ۲۴۰۰۰ BTU با کلاس انرژی A+ حدود ۲۰۰۰ وات برق مصرف میکند که البته در ساعات خنک تر این مقدار تا ۳۰۰ وات نیز می تواند کاهش پیدا کند.

از طرفی استفاده از کولر آبی در فضاهای قسمت بندی شده ی متعدد امکان هیچ کنترلی را برای مصرف کننده فراهم نمی آورد اما کولر گازی اگر با کانال کشی مناسبی همراه شود امکان تعیین دقیق دما در هریک از فضاهای بکار گرفته شده را داراست. همچنین در کولرهای آبی عدم وجود ترموستات یا سیستم هوشمند کنرلی است که بتوان به مدیریت کارکرد زمانی آن دست یافت که این امر نهایتا می تواند با روشن ماندن مداوم کولر به خصوص در شب ها باعث افزایش هزینه ی انرژی و حتی سرماخوردگی و بیماری افراد ساکن آن گردد.

بنابراین در این دو سیستم نیز کولر گازی با اختلاف فاحشی از رقیب خود یعنی کولر آبی جلوتر است، به خصوص در مواردی که کولرهای گازی با اینورتر همراه شوند که علاوه بر راندمان بالاتر، دارای مصرفی انرژی کمتر نیز می شوند و امکانات کنترلی بیشتری را نیز در اختیار مصرف کنندگان قرار می دهند.

عیب یابی و نگهداری سیستم تهویه مطبوع خانگی

روش های تعمیر و نگهداری دیگ های چدنی و فولادی

امروزه دیگ بر ۲ نوع چدنی و فولادی طراحی و ساخته می شوند که بنا بر ساختار تولید آنها در مصارف صنعتی استفاده می گردد .

از دیگ چدنی فقط در سیستم های حرارت مرکزی با سیال آب گرم استفاده می شود زیرا جنس آن چدنی بوده و در مقابل فشار بالا مقاومت زیادی نداشته همچنین قابلیت تنظیم فشار در آنها بسیار کم می باشد .

ولی از دیگ های فولادی می توان در سیستم های حرارت مرکزی با آب گرم ، آب داغ و  بخار استفاده نمود .

در مصارف خانگی یا جاهایی که نیاز به سیستم قوی ندارند استفاده از دیگ های چدنی توصیه می گردد و آن به این دلیل است که این دیگ ها ارزان تر و به صرفه تر می باشند . آنچه باعث شده که این دیگ ها در این نوع مصارف بهتربه چشم بیایند این است که : این دیگ ها پره پره بوده و جابه جایی آن ها آسان تر می باشد . همچنین در صورت خرابی یک پره می توان آن را با پره ای نوع تعویض کرد که این مسئله در مورد دیگ های فولادی کمی فرق می کند و هزینه های آن در تعمیرات بالا تر می رود.


دیـــــــگ چــــــــدنی


البته باید خاطر نشان کرد که دیگ های فولادی راندمان حرارتی بهتری نسبت به دیگ های چدنی دارند .دیگهای فولادی نیز در ۲ تیپ FIRE TUBE و WATER TUBE در بازار عرضه می شوند . این دیگ ها همانطور که از اسمشان مشخص است فولادی بوده و از فشار های پایین تا فشار های بالا مورد استفاده قرار می گیرند . البته هر دیگ متناسب با فشار مورد نظر خود دارای طراحی منحصر به فردی می باشد و بدنه و ساختار آن مناسب آن رنج کاری طراحی میگردد.


نکات قابل توجه در مورد دیگ ها

دریچه بازدید شعله در دیگ های بزرگ در ته دیگ است که از داخل آن می توان طول شعله و رنگ شعله را در داخل دیگ مشاهده نمود .شعله را باید طوری تنظیم نمود که به انتهای دیگ برخورد نکند ، شعله باید تا  طول دیگ بیشتر نباشد زیرا باعث سرخ شدگی در ته دیگ  می شود.

نکته مهم : اگر سختی آب گرفته نشده باشد و شعله تنظیم نباشد خسارت زیادی به دیگ وارد می شود .

رسوبات در لوله ها و بدنه دیگ ته نشین می شوند . اگر شعله مشعل تنظیم نباشد وبا بدنه تماس داشته باشد این رسوبات در جای گرمتر ته نشین شده و سخت می شوند . مهمترین عامل سوراخ شدن دیگ ها همین مسئله است ، زیرا حرارت زیادی جذب شده باعث سوراخ شدن جداره دیگ می شوند .


برای پی بردن به این مسئله که آیا دیگ ما دچار این حادثه شده یا نه ، باید  بعد از خاموش شدن مشعل از روزنه بازدید به داخل دیگ نگاه کرد ، نقاط سرخ و نورانی موجود در جداره و داخل دیگ گواه بر این است که دیگ ما دچار این حادثه شده است . این مسئله بیش تر در لوله های پایین تر اتفاق می افتد زیرا رسوبات پایین تر می باشند . علت اصلی سوراخ شدن لوله ها از محل رسوب و تنش دمایی ناشی از حرارت زیاد و آب سرد می باشد .

همچنین دیگ های فولادی یا چدنی که با مشعل گازی کار می کنند دوده ای قهوا ای در آن ها وجود دارد که با برخورد با آب باعث سوراخ شدن دیگ می شوند .

یکی از مسائل مهم در بهتر کارکردن دیگ و مشعل ، دودکش می باشد . دودکش ها باید ۱۰۰% عایق باشند . اگر ارتفاع دودکش زیاد بود برای جلوگیری از سرد شدن آن و مخلوط شدن بخار آب با گوگرد که باعث پوسیدگی می شود باید در بین راه یک هیتر گذاشت تا تعادل دمایی را حفظ کند .

همچنین نباید دمای دودکش بالاتر از ۲۰۰ درجه باشد زیرا دچار آلودگی و هدر رفتن انرژی نیز می شود . دمای کمتر از ۱۸۰ درجه نیز باعث میعان و ایجاد شدن رطوبت در داخل بدنه دودکش می شود این واکنش باعث ایجاد پوسیدگی در مسیر دودکش می شود .


سرویس ها:ممکن است روزانه ، هفتگی ، ماهانه یا سالانه باشد .

سرویس روزانه : دیگ های بخار معمولا باید هر ۶ ساعت یکبار بلودان (زیر آب زدن) بشوند .

دامنه سرعت در لوله ها هم از اهمیت خاصی برخوردار هستند .سرعت آب در مصارف مسکونی باید از ۷/.

تا ۵/. باشد . در مصارف صنعتی هم تا ۴/. هم مجاز است .


نکات :

اگر سایز لوله بزرگ شود ، صدا کم می شود .

یکی از عوامل ته نشین شدن مواد معلق در دیگ پایین بودن سرعت آب است .

شیر بلودان باید ربع گرد باشد چون هم مسیر را سریع قطع و وصل کند و هم باعث مکش می شود .

زمان بلودان دیگ بسته به اندازه آن چیزی حدود ۵ تا ۱۵ ثانیه می باشد که ممکن است از تایمر و TDS فرمان بگیرد و توسط شیر برقی باز و بسته کند .

سرویس فصلی :عمل دوده زدایی باید هر فصل انجام شود . این کار می تواند هم خشک اتفاق بیافتد و هم با آب ، البته باید ابتدا از تاید استفاده کرد و بعد با فشار زیاد آب به دوده زدایی بپردازیم .

نکات :مشعل از های پرشر  فرمان میگیرد و پمپ آب نیز از لو پرشر فرمان می گیرند که آیا دیگ آب دارد یا نه .

های پرشر دوم را برای ایمنی در سیستم قرار می دهند که اگر های پرشر اولی کار نکرد دومی مدار را در صورت خطر افزایش فشار قطع کند .در مرحله آخر نیز شیر اطمینان عمل میکند .

شرکت آرین پادرا صنعت ارائه دهنده خدمات تاسیسات ساختمانی و هوشمندسازی آماده ارائه خدمات به شما مشتریان گرامی می باشد. جهت درخواست مشاوره اینجا را کلیک نمایید.

پکیج دیواری

اجزای تشکیل دهنده کولر آبی

اجزای تشکیل دهنده کولرهای آبی عبارتند از :

  • بدنه و کف کولرآبی
    اتاقک کولر آبی از یک مکعب با یک سقف و یک کف و یک بدنه ثابت و دیواره ها تشکیل گردیده است . بدنه کولر می بایست مستحکم باشد تا در دراز مدت در برابر تغییرات آب و هوایی و … خصوصا در بام ساختمان مقاوم باشد . از طرفی کف کولرآبی  باید با ورق گالوانیزه با ضخامت مناسب ساخته شود و دارای پوشش رنگ محافظ باشد تا در برابر خوردگی آب و پوسیدگی و … مقاوم بوده و سوراخ نشود.
  • دیواره های پوشالی و یا سلولزی
    اتاقک کولر آبی از سه یا چهار دیواره متحرک که پوشال یا پد سلولزی در آن قرار گرفته و همچنین یک ضلع ثابت که از طریق یک دریچه با یک قطعه برزنت (در دیواره یا سقف) به کانال اصلی کولر آبی متصل می باشد، تشکیل گردیده است .

    کولر آبی

  • پمپ آب
    وظیفه مکیدن آب از تشتک کف کولر آبی و انتقال آن به بالای دیواره های کولر ( محل پوشال ها و یا پد سلولزی) بعهده پمپ آب در کولرهای آبی می باشد . در تمامی مدل های کولرهای آبی یک محفظه توری شکل بمنظور نگهداری پمپ در داخل محفظه کولر تعبیه گردیده است تا از ورود تکه های پوشال و …. به داخل پمپ جلوگیری نماید.
  • موتور
    موتورکولر ها معمولا در  دو سرعت کند و تند قابل تنظیم می باشد . هر چه موتور کولرآبی  با قدرت بیشتری کار کند . مصرف برق آن  نیز بالاتر می باشد .
  • تسمه موتور
    بمنظور افزایش طول عمرتسمه موتور،  محلی که تسمه بر روی آن حرکت می نماید را بررسی نمایید تا دارای زائده نباشد زیرا در صورت وجود زائده بر روی محل عبور تسمه ، این امر موجب پاره شدن تسمه موتور می گردد.

    کولرآبی

  •  یاتاقان و پره های فن
    در صورتی که یاتاقان محل اتصال محور فن هوادهی مناسب نباشد و یا فن تعبیه شده در کولر آبی بالانس نباشد و یا به سختی حرکت نماید، علاوه بر اینکه درصد قابل توجهی از قدرت موتور به هدر خواهد رفت ، بتدریج باعث انتقال لرزه و ارتعاش فن به بدنه و دیگر بخشهای کولر آبی گردیده و کلا عملکرد کولر آبی را بسرعت تهدید می نماید.

سرویس و نگهداری کولر آبی

سرویس و نگهداری کولر آبی

  1. جهت نگهداری صحیح از کولر آبی اولین نکته ای باید رعایت شود محل نصب کولر آبی می باشد.جهت انتخاب محل نصب کولر آبی نکات زیر را رعایت نمائید:
    • سعی کنید محلی که جهت نصب کولر آبی در نظر می گیرید سایه باشد و یا در ساعات کمتری از روز  زیر تابش مستقیم نور آفتاب باشد.
    • ترجیحاً  کولر آبی را نزدیک دیوارها یا ستون ها نصب کنید تا لرزش کمتری داشته باشد.
    • برای بالا نگه داشتن کولر از یک چهارپایه ساخته شده از نبشی 2.5 یا 3 با ارتفاع حدوداً 30 سانتیمتری استفاده نمایید.
    • کولر آبی را با فاصله زیاد از دودکش ها و هواکش ها و لوله های ونت فاضلاب قرار دهید تا امکان مکش هوای خروجی و بوهای نامطبوع به داخل کولر به حداقل برسد.
    • بمنظور جلوگيري از اتلاف انرژی و  لرزش کولر آبی در محل اتصال كولر به كانال ها بايد از برزنت استفاده شود.
  2. .جهت استفاده بهینه  از کولر آبی ، هنگام راه اندازي آن در ابتداي فصل گرما نکات زیر را رعایت فرمائید:
    • باید پوشال های کولر آبی را هرساله در ابتدای فصل گرما و اوج استفاده از آن تعویض نمایید، اما اگر به هر دلیلی نتوانستید پوشال های کولر آبی  را تعویض کنید، بهترین راه برای خلاص شدن از باکتری های رشد کرده در پوشال ها این است که محلولی شامل ۱۰ درصد پرکلرین (که یک ماده ضد عفونی کننده است که در بازار با درصد 60 یا 70 درصد بفروش می رسد و بیشتر برای ضدعفونی کردن میوه ها و سبزیجات مورد استفاده قرار می گیرد) و ۹۰ درصد آب درست کنید و در کف کولر بریزید تا با روشن کردن واتر پمپ این محلول کاملاً روی پوشال ها را بپوشاند و پوشالها را از وجود انواع قارچ ها و باکتری ها و … تمیز نماید.
    • اگر کولر آبی شما از نوع تسمه دار است سعی کنید هرساله با شروع فصل گرما نسبت به بررسی سلامت تسمه آن نیز اقدام نمائید تا در فصل گرما با مشکل پاره شدن تسمه مواجه نشوید. همچنین دقت داشته باشید تسمه و فلكه هاي (پولي ) موتور و فن هوادهی بايد در يك امتداد باشند تا موجب لنگي وساييدگي تسمه و لرزش موتور کولر آبی  نشود. در صورت وجود ساييدگي وبريدگي تسمه آن را تعويض كنيد.
    •  كف كولر را با آب شست وشو دهید تا کاملاً تمیز شود و در صورت زنگ زدگي نسبت به ترمیم آن اقدام نمائید. ( البته بهتر است هرساله با شروع فصل سرما و از کار انداختن کولر آبی ، آب باقی مانده در کولر را خالی نموده و محل هاي زنگ زده را ضد زنگ زده ورنگ كاري نماييم.)
    • تجهیزات داخلی از جمله یاتاقان ، فن هوادهی سانتریفیوژ و… کولر آبی را یکبار بوسیله آب شست و شو دهید و پس از خشک شدن آن را روغن کاری نمائید و از روان کار کردن این قطعات اطمینان حاصل نمائید.
    •  به دلیل وجود املاح فراوان در آب های لوله کشی ، بدنه کولر آبی و بخصوص پمپ هاي آب کولر آبی بشدت رسوب می گیرند و ممکن است بعد از گذشت یک فصل درست کار نکنند و احتیاج به تمیز شدن و یا در بعضی مواقع تعویض دارند در این صورت آن ها را از جاي خود خارج كرده و رسوب اطراف پروانه ها را تميز كنيد همچنين صافي آن را تميز كرده ودر جاي خود قرار دهيد.
    • هنگام روشن كردن كولر ابتدا به مدت ده دقيقه پمپ آب را روشن كرده تا پوشال ها کاملاً خيس شوند همچنین قبل از روشن كردن موتور كولر آبی هر سال در ابتدای فصل گرما پارچه بزرگي را خيس نموده و همزمان جلوي همه دريچه ها گرفته تا ذرات زنگ و گرد و خاك داخل کانال ها  را به خود گرفته و هوای داخل را كثيف نكند.
    •  در پايان فصل گرما آب موجود در کف کولر آبی  را خالي كرده و روي كولر را با برزنت یا پلاستیک بپوشانيد. و شير فلكه آب ورودی به کولر آبی را ببندید.

 

طراحی تاسیسات مکانیکی

اصول تعمیر و نگهداری از نیروگاه ها

تعمیرات اساسی در صنعت برق کشور به ویژه در نیروگاهها از اهمیت خاصی برخوردار است. از سوی دیگر در صنعت برق بحث چگونگی از بین بردن ضایعات در تولید و یا بهره‌گیری مجدد از آنها نیز مطرح است. در مقاله زیر که به وسیله مهندس معصومه لاجوردی کارشناس شرکت مهندسین دانشمند اصفهان به رشته تحریر درآمده است راهکارهای حذف ضایعات در تولید، موضوع نگهداری و تعمیرات و … مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

در چند دهه گذشته، فلسفه نگهداری و تعمیرات بتدریج تغییر کرد و روشهای تعمیراتی دارای تغییر و تحولات زیادی شده است، به طوری که در صنعت برق و به ویژه در نیروگاهها، دارا بودن یک سیستم مناسب نگهداری و تعمیرات همگام با توسعه و افزایش حجم واحدها در حال فزونی است.
وجود یک سیستم نگهداری و تعمیرات از آن جهت الزامی است که کنترل مستمر و اطلاع کامل از اوضاع و نحوه عملکرد واحدهای عملیاتی و تأسیساتی وابسته و سرویسهای لازم را امکان پذیر می‌سازد.

در حال حاضر شرکتها و نیز واحدهای تعمیراتی در نیروگاهها، امر نگهداری و تعمیرات را بر عهده داشته و نوعی تفکیک نیروی کار در صنعت برق مشاهده می‌شود.

تعریف نگهداری و تعمیرات :

براساس تعریف استاندارد DIN ،نگهداری وتعمیرات عبارت است از: تمامی فعالیتهای انجام شده در جهت حفاظت یا اعاده وضع یک جزء و یا کل سیستم موجود، به طوری که نگهداری و تعمیرات صحیح ، افزایش ارزشها ی زیر را در برداشته باشد:

۱- افزایش کارآیی و بهره‌وری
۲- افزایش ایمنی کار و محصول
۳- افزایش طول عمر دستگاهها و تجهیزات و جلوگیری از فرسودگی آنها
۴- کاهش ساعات توقف کار
۵- کاهش هزینه‌های بهره‌برداری
۶- کاهش مصرف قطعات یدکی
۷- پیش‌بینی میزان و زمان مصرف قطعات
۸- بازسازی مصرف مجدد قطعات
۹- تأمین کیفیت مناسب کار یا محصول تولیدی

هدف تعمیرات (Maintenance Target)
هدف تعمیرات عبارت است از : طولانی کردن عمر کارخانه با حداقل هزینه و بیشترین بهره‌وری )طول عمر از زمان نصب ماشین‌آلات در طول زمان تولید تعریف می‌شود(.

وظایف‌تعمیرات (Maintenance Responsibility)
جهت دستیابی به هدف ذکر شده سه وظیفه عمده به شرح زیر بر عهده تعمیرات قرار می‌گیرد:
۱- تنظیم و بهینه‌سازی
۲- جلوگیری از استهلاک
۳- موقع بازسازی و جایگزینی

انواع تعمیرات

انواع تعمیرات مطابق دیاگرام نشان داده می‌شود که شامل موارد زیر است:
۱) تعمیرات اصلاحی (روتین): این تعمیرات شامل نقایص جزئی و غیرقابل پیش‌بینی بوده که در زمان بهره‌برداری عادی قابل رفع است و در صورت نیاز به توقف اجرای کار در ردیف تعمیرات دوره‌ای قرار می‌گیرد و توسط پیمانکار انجام می‌شود. کارکنان مورد نیاز در این بخش با توجه به آمار درخواستهای تعمیرات نیروگاهها بیش از ۱۰ نفر در دوره‌های کارشناسی و تکنسینی نیستند.
۲) تعمیرات ادواری: از این تعمیرات می‌توان تا برقراری کامل سیستم به صورت هوشمند استفاده کرد. این تعمیرات براساس دستورالعملهای سازنده و تجربیات نیروگاه به صورت دوره‌ای در زمان بهره ‌برداری عادی و یا توقف واحد انجام می‌شود. این سیستم برای سهولت برنامه‌ریزی و کنترل ، قابل مکانیزه شدن است. کارکنان مورد نیاز در این بخش براساس ماهیت کار تعیین می‌شود.
۳) تعمیرات هوشمند: در این تعمیرات با استفاده از سیستمهای مانیتورینگ و سیستم‌های تحلیل‌کننده، رفتار ماشین تحت نظارت مداوم قرار گرفته و در صورت نزدیکی به محدوده غیرمجاز بهره‌برداری، هشدار و سپس فرمان توقف صادر خواهد شد. کارکنان مورد نیاز این بخش کمتر از نوع ادواری است.

روشهای نگهداری و تعمیرات

در طی چند دهه اخیر راهکارهای گوناگونی در زمینه بهبود و ارتقاء نت مورد استفاده قرار گرفته است که در ادامه ، اهم آنها به اختصار مورد بررسی قرار خواهد گرفت:
تعمیرات اضطراری (رفع خرابی): در این نگرش که در دهه ۱۹۳۰ مطرح بود بر ایجاد سیستم‌های با تخصص بالا و آماده نگهداشتن آنها برای رفع نواقص ایجاد شده در تجهیزات استوار بود و تمام هم گروه تعمیراتی بر این بود که از یک طرف تجهیزات و ماشین آلات از کار افتاده را تعمیر کرده و به بهره‌برداری برسانند و از طرف دیگرابزار مورد نیاز برای انجام کار را به طور صحیح پیش‌بینی کند.
نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه: این روش شامل تمامی اقدامات و خدماتی است که توسط کارکنان جهت حفظ و نگهداری سیستم با تجهیزات از نظر ایمنی و افزایش قابلیت از طریق بازدیدها و بازرسی‌های سیستماتیک، کشف و پیدا کردن اشکالات، روغنکاری، تمیزکاری و تعمیرات دوره‌ای با زمانهای ثابت از پیش تعیین شده انجام می‌پذیرد و شامل مواد زیر است:
بازرسی‌های فنی که شامل موارد زیر است:
ارائه سرویس مانند : تنظیم، روغنکاری و تمیزکاری
تعویض قطعات قبل از ایجاد فرسودگی در آنها
تعمیر کلی تجهیزات در فواصل زمانی مشخص

تعمیرات پیشگیرانه بر اساس شرایط فنی
در روش تعمیرات پیشگیرانه بر مبنای بروز علائم ، خرابی‌های مهم در یک دستگاه که توسط ایجاد تغییرات در پارامتر کنترل‌کننده دستگاه؛ شرایط و یا عملکرد آن مشخص می‌شود، مورد عمل قرار می‌گیرد، همچنین نتایج حاصل از یک تغییر قابل اندازه‌گیری به طور دائمی یا دوره‌ای صورت می‌پذیرد. کنترل شرایط کارکرد دستگاه برای برنامه‌ریزی نگهداری و تعمیرات در دو وضعیت در حین کار و در زمان توقف دستگاه انجام می‌شود که در زیر به بعضی از روشهای مربوط به هر دو حالت اشاره می‌شود:
برخی از روشهای کنترل در حین کار که شامل کنترل درجه حرارت توسط ترمومترها، ترموکوپلها، ترموستاتها و …، کنترل روغن، ارتعاش و صدا است.
برخی از روشهای کنترل در زمان توقف دستگاه نیز شامل: روش‌های سمعی و بصری توسط بروسکوپها، اینتروسکوپها، تارهای نوری، انجام تستهای غیرمخرب به منظور ردیابی ترکها و تعمیرات با مرکزیت قابلیت ‌اطمینان (R.C.M.) است.
(Reliability Centered Maintenace)
کاربرد این روش به هنگام در معرض خطر قرارگرفتن سلامتی و ایمنی عمومی، مخصوصاً در صنایع هواپیمایی، تأسیسات هسته‌ای، مخازن نفت، میدانهای نفتی و واحدهای تولید شیمیایی است و در آن به مقدار زیاد از تکنیکهای آماری و ریاضی برای پیشگویی قابلیت اطمینان استفاده می‌شود.
در این روش هدف اصلی حفظ قابلیت اطمینان تجهیزات در حداکثر مقدار خود توأم با اقتصادی کردن دوره عمر کل کارخانه بوده و فعالیتهای نگهداری و تعمیرات به صورت پیشگیرانه و با استفاده از سه شیوه ذیل صورت می‌پذیرد.این متن برگرفته از سایت مهندسی برق قدرت و شبکه های انتقال و توزیع مهندس هادی حداد خوزانی میی باشد
تعویض بعضی از قطعات قبل از ایجاد نقص و بروز اشکال در وظایف آنها در طی دوره‌های زمانی معین از بهره‌برداری از پیش تعیین شدهHard Time Replacement (H.T.R.) نگهداری و تعمیرات تجهیزات که بروز نقص در آنها در آینده براساس بازرسی‌های دوره‌ای و ارزیابی نتایج از قبل قابل تشخیص استPreventive Maintenance (P.M.) نظارت مداوم بر وضعیت کارکرد تجهیزات برای تشخیص عیوب آنی آنها قبل از بروز نقص در آنها و جلوگیری از وقوع عیبCondition Monitoring (C.M.)

تعمیرات جامع بهره‌ور (T.P.M.)
(Total Productive Maintenance)
این روش در برگیرنده مفهوم نوینی برای نگهداری و تعمیرات واحدها و تجهیزات است و تلفیق دقیقی از مفاهیم و راهکارهای بهبود بهره‌وری است.
لفظ فراگیر در عبارت نگهداری و تعمیرات بهره‌ور فراگیر درسه حوزه زیر قابل تعریف است :
این سه حوزه اثر بخشی فراگیر (توسعه راندما)، پیشگیری فراگیر (اجرای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه جامع( (P.M.) و همکاری فراگیر که شامل انجام فعالیتهای نگهداری و تعمیرات به صورت مستقل توسط پرسنل بهره‌بردار است.
در این روش تعمیرات روزانه معمولی، چک‌نمودها، تنظیم‌های کوچک و تعویض قطعات کوچک از وظایف بهره‌بردار بوده وتعمیرات اساسی و رفع نقص‌های کلی به وسیله نیروی تعمیراتی و با کمک بهره‌بردار انجام می‌گیرد.
به طور کلی در روش نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (P.M.) بر ایجاد یک سیستم برنامه‌ریزی نگهداری و تعمیرات تأکید می‌شود، در صورتی که در روش(T.P.M.) مفاهیم عمیق‌تری در مورد بازنگری فعالیتهای نگهداری و تعمیرات، مشارکت، بهبود مستمر و بهبود شاخص ارزیابی اثربخشی تجهیزات مدنظر است.

مشکلات موجود نیروگاهها

با توجه به عدم برقراری سیستم نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه در اکثر نیروگاههای کشور بجاست که به برخی از موانع موجود در راه استقرار (P.M.) در نیروگاهها اشاره شود:
عدم توجه و آشنایی مدیران به اهمیت و نقش فعالیتهای تعمیرات و نگهداری پیشگیرانه و عدم پشتیبانی همه جانبه در زمینه پیاده‌سازی سیستم از جمله مسایل است. همچنین درگیر بودن مسوولان با مشکلات روزمره در مورد نقص‌های اضطراری، در اختیار نداشتن ابزارهای مناسب و عدم وجود سیستم مناسب جهت تأمین بازخورهای اطلاعاتی به منظور کمک به فعالیتهای برنامه‌ریزی و سازماندهی و کنترل کارهای تعمیراتی از دیگر مشکلات موجود است.
ضمناً غالب بودن تفکر درمان به جای پیشگیری در روحیه کارکنان تعمیراتی نبود انگیزه در کارکنان تعمیراتی و عدم وجود سیستم ارزیابی و کارانه مناسب جزو مسایل به شمار می‌آید.
تفکر پرسنل تعمیراتی نسبت به فعالیتهای (P.M.) به عنوان کارهای اضافی، ضعف عملکرد بخش مهندسی و برنامه‌ریزی برای تدوین و پیگیری‌ کارها نیز از دیگر مشکلات را تشکیل می‌دهد.
آشنانبودن کارکنان بهره‌برداری و مشارکت آنها در اجرای فعالیتهای (P.M.)، کمبود و نبود منابع برای تهیه مستندات لازم و تعریف فعالیتها نیز جزو مسایل است.
اولویت‌بندی نکردن تجهیزات و فعالیتهای تعریف شده و وجود مشکل زمانبندی در اجرای فعالیتها و عدم وجود یک سیستم مکانیزه متناسب با نیازهای نیروگاهی در زمینه کمک به برنامه‌ریزی جزو دیگر مسایل است.

ضایعات ششگانه موجود در تولید و راهکارهای حذف آنها
در برنامه‌ریزی نت بهره‌ور فراگیر توجه خاصی به عیب‌یابی ضایعات، قبل از برنامه‌ریزی اجرایی نت وجود دارد. بروز بعضی از ضایعات به شرح زیر باعث کاهش اثر بخشی سیستم می‌شود.
این ضایعات شامل خرابی‌های اضطراری، کاهش زمان کار مفید ناشی از آماده‌سازی و تنظیم تجهیزات و کاهش زمان کار مفید ناشی از کار بدون تولید و توقف‌های در ضمن کار است.
افت سرعت، ضایعات تولید و دوباره کاری و ضایعات راه‌اندازی از دیگر مسایل را در این ارتباط تشکیل می‌دهند.

کاهش ضایعات
به منظور کاهش اثرات ضایعات مزبور در اثر بخشی باید به نحوه مقابله با معضلات مزبور توجه زیاد کرد. به طور کل در یک سیستم ، معضلات به دو گروه اتفاقی و مزمن تقسیم می‌شوند.
ضایعات اتفاقی به طور ناگهانی بروز کرده و شناسایی عوامل ایجاد آنها مشکل نیست و بازگشت سیستم به حالت اولیه به عنوان یک حرکت اصلاحی مورد توجه است، اما ضایعات مزمن ناشی از نوعی شرایط زیانبار و مستمر است که رفع آنها نیازمند تغییر اصولی در وضعیتها است. در بسیاری از موارد معضلات مزمن از جمله عوامل ایجاد ضایعات ششگانه در تولید هستند و به دلیل عادت سیستم به این معضلات ، شناسایی و حذف آنها دشوار است.
بنابراین به منظور حذف ضایعات مزمن که اثر بخشی سیستم را کاهش می‌دهند، می‌توان توصیه‌هایی را مدنظر داشت:
حذف خرابی‌های اضطراری، بهبود آماده‌سازی و تنظیم تعمیرات، کاهش زمانهای حرکت بدون تولید، بهبود سرعت ماشین و کاستن اشکالات کیفیتی از جمله این توصیه‌ها است.
از طرف دیگر به منظور افزایش اثر بخشی و نیز کاهش ضایعات ششگانه، اقداماتی باید به وسیله کارکنان بهره‌بردار صورت پذیرد که شامل موارد زیر است:
تمیزکاری ، روانکاری، آچارکشی، بررسی روزانه فرسایش، سرویس‌های ساده، بازرسی‌های دوره‌ای و تشخیص حالتهای غیرطبیعی از جمله اقداماتی است که کارکنان باید انجام دهند.

نتیجه‌گیری
جهت دستیابی به بهره‌برداری هر چه بهتر در نیروگاهها با استقرار تعمیرات بهره‌ور فراگیر، بعضی از توصیه‌ها به شرح زیر ارائه می‌شود
استقرار سیستم مشارکت کارکنان به صورت فراگیر در نیروگاه و ذخیره‌سازی، تجزیه و تحلیل سوابق تجهیزات به منظور تشخیص تجهیزاتی که دارای نواقص مزمن هستند و ریشه‌یابی علل بروز تکرار نواقص جزو توصیه‌های مزبور است.
ایجاد زمینه همکاری و تفاهم میان پرسنل تعمیرات و پرسنل بهره‌برداری، ارتقای سطح دانش و تخصص پرسنل بهره‌برداری به منظور کسب توانایی در انجام بعضی از فعالیتهای نگهداری و تعمیرات از قبیل: تمیزکاری، تعویض فیلترهای هوا یا آب و … نیز جزو این مسایل است.
برگزاری دوره‌های آموزشی برای تمامی کارکنان، شناسایی منابع بروز تلفات و ضایعات در نیروگاهها به ویژه ضایعات ششگانه مطرح شده و اتخاذ روشهای مناسب برای حذف آنها نیز باید انجام شود.
تعریف اهداف مورد انتظار از طرف مدیریت از قبیل: درصد قابل قبول خرابیها و درصد مورد انتظار توقف‌های ناخواسته واحد پس از استقرار سیستم و جلوگیری از فرسودگی تجهیزات با اجرای تنظیم فعالیتهای (P.M.) نیز باید به انجام برسد.

نگهداری دیگ بخار

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar