طراحی تاسیسات الکتریکی ساختمان

طراحی تاسیسات بیمارستان (پروژه بیمارستان 160 تخت خوابی)

فصل اول: گزارش تاسيسات مكانيكي

بخش اول: تاسيسات گرمائي، تعويض هوا و تهويه مطبوع

  ۱-  نكات عمومي و تقسیم بندی

    این بيمارستان در داخل بافت شهری در ۴ طبقه جمعاً بازيربناي كل ۱۴۳۰۰ متر مربع احداث مي شود و از قسمت هاي زير تشكيل مي شود.

۱-۲-۱ طبقه همكف

    در اين طبقه فضاهای اصلی تاسیساتی از قبیل موتورخانه مرکزی، مراکز تولید و توزیع گازهای طبی، آشپزخانه، رختشویخانه، درمانگاهها، اورژانس، آزمایشگاه و فیزیوتراپی و ورودی اصلی بیمارستان قرارداد . سطح زیربنای این طبقه حدود ۵۷۲۶ متر مربع می باشد.

۱-۲-۲ طبقه اول

    در اين طبقه بخش هاي جراحي، اعمال زنان و زایمان، مراقبت هاي ويژه، و بخش های بستری و اتاق هوارسان قرار دارد. سطح زیر بنای این طبقه حدود ۴۴۲۰ متر مربع می باشد.

۱-۲-۳ طبقه دوم

    بخش هاي بستري زنان، اطفال، جراحی خاص و اتاق های هوارسان در این طبقه قرار دارد. سطح زيربناي اين طبقه حدود ۳۶۳۰ متر مربع است.

۱-۲-۴ طبقه سوم

    در اين طبقه مدیریت های اداری و سالن جلسات قرار دارد. سطح زیربنای این طبقه حدود۵۲۴ متر مربع می باشد.

۲- شرايط هواي خارج

۲-۱ مقدمه

    منظور از شرايط آب و هوائي، بدست آوردن ارقامي از شرايط هواي خارج، دماي خشك، رطوبت نسبي و اختلاف دماي روزانه در تابستان است كه براي محاسبات گرمايش و سرمايش بكار برده مي شود.

    در كتاب ASHRAE FUNDAMENTAL براي بدست آوردن عدد دقيق دماي خشك در تابستان و زمستان احتياج به دماي ساعت به ساعت هواي بيرون در طول فصل سرد و گرم مي باشد. با توجه به اينكه در آمارهاي سازمان هواشناسي دماي ساعت به ساعت ثبت نشده است با استفاده از آمار ثبت شده در كتاب ASHRAE FUNDAMENTAL براساس ۲/۵ درصد و همچنين آمار منتشر شده توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور نشریه شماره ۲۷۱ مبناي تعيين درجه حرارت ها و اطلاعات قرار مي گيرد.

۲-۲ شرايط انتخابي طرح

۲-۲-۱ موقعيت جغرافيائي

  • عرض جغرافيائي ۵۵ ، ۳۸   عرض شمالي
  • طول جغرافيائي  ۴۴،۳۰ –  طول شرقي
  • ازتفاع از سطح دريا ۱۱۴۰   متر (۳۷۵۰  فوت )

۲-۲-۲ شرايط تابستاني

  • دماي خشك ۹۱/۵ درجه فارنهايت
  • دماي مرطوب ۶۷/۷ درجه فرنهايت
  • تغييرات دماي روزانه   ۲۸  درجه فارنهايت
  • رطوبت نسبي در ساعت ۳ بعد از ظهر ۳/۳۱ درصد

۳-۲-۲ شرايط زمستاني

  • دماي خشك ۹/۵۹ درجه فارنهايت
  • رطوبت نسبي ۸۶ درصد

۳- شرايط هواي فضاهاي داخلي

    شرايط هواي داخل فضاهاي بيمارستاني مي بايست از دو جنبه تأمين گردد اول ايجاد شرايط آسايش شامل تأمين دما و رطوبت و هواي تازه مورد نياز جهت افراد و دوم ايجاد شرايط ويژه هواي فضاهاي بيمارستاني، اصولاً در تهويه مطبوع بيمارستان ها مسائل بهداشتي بيش از مسائل مربوط به احساس راحتي مورد توجه مي باشد . زيرا در بسياري از موارد تهويه صحيح سهم مهمي در پيشرفت معالجات داشته ودر بعضي موارد اساس معالجه را تشكيل مي دهد . لذا در انتخاب سيستم هاي تهيه مطبوع بيمارستان اصول زيرمي بايست درنظرگرفته شود.

    الف – شرايط خاص تعويض و تصفيه هوا براي خارج كردن آلودگي هاي ( ميكروارگانيسم هائي كه در هوا زندگي مي كنند ) از قسمت هاي مختلف .

    ب – تأمين و نگهداري وكنترل شرايط لازم درجه حرارت و رطوبت نسبي در قسمت هاي مختلف بيمارستان متناسب با نياز تخصصي هر بخش در جهت بهبود يا درمان بيماران .

    ج – محدوديت انتقال هوا بين فضاهاي گوناگون به منظور جلوگيري از انتشار آلودگي عفوني و ميكروبي .

۳-۱- منابع آلودگي، روش هاي جلوگيري از انتقال آلودگي

    يك مسئله مهم در تهويه بيمارستان ها محدود نمودن جريان هوا بين فضاهاي مختلف است . آزمايش نشان داده است كه يك عمل عادي مثل مرتب كردن رختخواب ها باعث انتقال مقدار زيادي از آلودگي هاي موجود در اطاق به راهرو و اطاق هاي مجاور مي باشد .

    با توجه به مثال فوق كه يكي از عمليات روزمره بيمارستان ها است لزوم تنظيم جريان هاي هوا به نحوي كه انتقال آلودگي ها به حداقل برسد روشن مي شود .

    نتيجه كوشش هايي كه در جهت نابود كردن ويروسها به وسيله اشعه ماوراء بنفش ULTRA VIOLET به عمل آمده است به آن درجه از كيفيت مطلوب نبوده است كه در اين زمينه توصيه شود . مناسب ترين روش براي جلوگيري از نفوذ و انتشار ويروس ها و باكتري ها در ساختمان بيمارستان ها انتخاب محل مناسب نصب دريچه هاي ورود و خروج هواي دستگاه هاي تهويه مطبوع است . اين دريچه ها تا حد امكان بايد در دو جهت مخالف يكديگر نصب شده و فاصله دريچه هاي ورود هوا از دريچه هاي تخليه هوا و هواكش ها، ترمينال هاي هواكش فاضلاب و خروجي تلمبه هاي خلاء نبايد از ۹ متر كمتر باشد .

    از آنجا كه هواي خارج در اغلب مناطق بطور نسبي عاري از ويروس ها و باكتري ها است بارعايت اين مسائل تا حدزيادي ساختمان رامي توان محافظت نمود.

    دما ورطوبت هواتأثير زيادي در رشد ونمو وتكثيرويروس ها وباكتري هاي هوازي دارند . تحقيقاتي كه در موسسه تحقيقات پزشكي و بيوشيمي دانشگاه شيكاگو انجام شده است، نشان داده است مناسب ترين شرايط بيولوژيكي براي كاهش درجه رشد و نمو تكثير باكتري هاي هوازي تأمين رطوبت نسبي ۵۵-۴۵ درصد مي باشد .

۳-۲- فيلترهاي تصفيه هوا

تصفيه هواي تازه به معني جذب ذرات گرد و غبار، جذب و معدوم كردن باكتري ها ياويروس ها مي باشد. كتاب ASHRAE جلد(۲۰۱۳)HVAC HAND BOOK تعداد بستر و راندمان فيلترهاي مورد نياز بخش هاي مختلف بيمارستان را به شرح جدول ۳-۲ پيشنهاد مي كند. در فضاهايي كه دستگاه تهويه مطبوع بايد دو بستر فيلترداشته باشد، يك بستر در ورود هوا و ديگري پس از دمنده هوا و در فضاهاي با يك بستر فيلتر،‌ فيلتر در ورود هوا به دستگاه نصب خواهد شد .

 ( جدول شماره ۳-۲ )

توضيحات :

  • در سيستم هوارساني صددرصد هواي خارج، راندمان فيلتر مي تواند تا ۸۰ درصد كاهش يابد .
  • قسمت فيلتر در دستگاه هوارسان مخصوصاً در قسمت مكش دمنده هوا، بايد بطور كامل هوابندي شود . چرا كه كوچكترين منفذي كه هواي خارج را به داخل دستگاه هدايت كند ، باعث كاهش شديد راندمان تصفيه خواهد شد .
  • با نصب مانومتر قبل و بعد از قسمت فيلتر بايد افت فشار روي فيلتر را كنترل كرده و به موقع فيلترها را تعويض نمود .

۳-۳- جابجايي هوا

    كنترل جريان هوا بين فضاهاي مختلف بيمارستان از مهمترين عواملي است كه ميتواند از انتشار آلودگي جلوگيري نمايد . گرچه كنترل جريان هوا در فضاهاي مختلف به علت وجود درهاي باز، اختلاف دما بين فضاها، شافت هاي مختلف تاسيساتي، چاه آسانسور، راه پله، چندان كار عملي و ساده اي نيست .

    ولي با طرح مناسب وايجاد فشارهاي نسبي مثبت و منفي مي توان اين امر را تا حدي اجرا نمود .

    كتاب ASHRAE HVAC  HAND BOOK  ۲۰۱۳ راه حل هاي زير را براي كنترل جريان هوا پيشنهاد مي كند :

  • استفاده از جريانات هوا با جريان آرام (LAMINAR FLOW) و سرعت در حدود (۹۰-۲۰ ) فوت در دقيقه در اتاق هاي عمل و ساير فضاهاي حساس .
  • ايجاد فشار نسبي منفي در فضاهاي بخش تشريح و كثيف به اين ترتيب كه هواي تخليه شده از فضا حداقل ۱۵ درصد بيشتر از هواي رفت به آن فضا باشد .
  • ايجاد فشار مثبت در فضاي حساس و تميز، به اين ترتيب كه هواي رفت حداقل ۱۵ درصد بيشتر از هواي تخليه باشد .
  • استفاده از نوارهاي هوابندي روي درها و پنجره هايي كه عبور هوا از آنها مجاز نمي باشد.
  • ارسال هوا تا حد امكان در كليه فضاها از سقف و تخليه از دريچه هايي نزديك كف و گوشه هاي فضا . اين نحوه توزيع هوا منطقه تميز را در ارتفاع كار و تنفس افراد، تأمين مي نمايد .

۳-۴- شرايط دما، رطوبت،فشارودرجة پاكيزگي هوادرفضاهاي مختلف بيمارستان

    شرايط دما و رطوبت نسبي و ميزان تعويض و فشارهاي نسبي فضا و درجه پاكيزگي هوا در فضاهاي مختلف بيمارستان استانداردهاي متداول به شرح جدول ۳-۳ مي باشد .

    ارقام و استانداردهايي كه در اين بند از گزارش آمده از آخرين انتشارات رسمي موسسات بين المللي، كه در دسترس مي باشد، اخذ شده است اين ارقام اساساً به عنوان مباني قابل قبول در طراحي تاسيسات گرمايش و تعويض هوا وتهويه مطبوع فضاهاي داخل ساختمان اين بيمارستان با رعايت دو نكته زير، مورد استفاده قرار مي گردد .

  • ارقام داده شده حداقل نياز فضاهاي بيمارستان در كشورهايي است كه محيط بيمارستان از نظر درجه ضدعفوني و استريل بودن فضاها و پاكيزگي هوا با محيط بيمارستان در كشور ما متفاوت است به علاوه تكنولوژي پيشرفته در صنعت فيلتر سازي آن كشورها، امكان دسترسي سريع و مداوم را به هر نوع فيلتر ( و ديگر وسايل ميكروب زدايي ) فراهم آورده است .
  • به منظور جلوگيري از اشكالات دوره بهره برداري، گرايش به سمت سيستم هاي ساده تر و در برخي موارد استانداردهاي پائين تر خواهد بود كه هنگام بررسي و انتخاب سيستم در هر يك از فضاها به آن اشاره خواهد شد .

جداول طراحی را می توانید از اینجا دریافت نمایید:

۴- انواع سيستم هاي سرمايش،‌ گرمايش، تعويض هوا و تهويه مطبوع

به منظور شناخت توانايي در تأمين شرايط مورد نياز بخشهاي مختلف بيمارستان‌، ابتدا انواع سيستم هاي تهويه مطبوع توضيح داده مي شود. علاوه بر شرایط آب و هوایی که این بیمارستان در منطقه سرد و کوهستانی واقع شده عوامل دیگری كه در كاربرد سيستم هاي مختلف مورد نظر هستند عبارتند از :

  • كنترل ميزان صدا
  • مشكلات نگهداري و راهبري سيستم
  • انعطاف پذيري براي گسترش و توسعه سيستم در بخشهايي كه در آينده توسعه خواهند يافت
  • منطقه بندي از نظر كنترل يكنواخت دما و رطوبت
  • امكان تنظيم فشارهاي مثبت و منفي
  • امكان تصفيه هوا تا درجه مورد نياز

سيستــــم هاي تأسيسات مكانيكي و تهويه مطبوع در درجه اول تابعي از نوع سیستم سرمایش می باشند.

۴-۱- انواع سيستم هاي سرمايش متداول در اقلیم سرد و کوهستانی

  • سيستم سرمايش تبخيري
  • سيستم سرمايش با آب خنك شده توسط چيلر تراکمی و يا آبزربشن یا انواع دیگر
  • سيستم سرمايش توسط انبساط مستقيم ماده مبرد در كويلهاي سرمايش  (DX)

۴-۱-۱- سيستم سرمايش تبخيري

          در اين سيستم سرمايش توسط تبخير آب در دماي ثابت در مجاورت هواي ارسالي به فضا انجام مي گيرد . اين سيستم از ديرباز يكي از ساده ترين و ارزان ترين و شناخته شده ترين سيستم هاي سرمايش بوده است . تحول سرمايش تبخيري يك تحول آدياباتيك بوده و در طي آن ضمن ثابت بودن دماي مرطوب (WB) مقدار دماي خشك (DB) هواي ارسالي كاهش مي يابد و در عوض رطوبت نسبي آن افزايش مي يابد . از انواع سيستم هاي سرمايش تبخيري كولر آبي و زنت و ايرواشر را مي توان نام برد .

۴-۱-۲- سيستم سرمايش با آب خنك شده توسط چيلر ضربه اي و يا آبزربشن یا انواع دیگر

 در اين سيستم سرمايش توسط جريان آب خنك شده، در داخل كويلهاي سرمايش واحدهاي انتهائي (TERMINAL UNIT) و عبور هواي ارسالي به فضا، ‌از روي آن كويل ها تأمين مي گردد .

  آب خـنك شده توسط چيلر ضربه اي و يا آبزربشن تأمين مي شود كه اين دستگاهها معمولاً در موتورخانه مركزي قرار گرفته و آب خنك توسط لوله كشي به واحدهاي انتهائي (TERMINAL UNIT) ارسال مي گردد.

۴-۱-۳- سيستم سرمايش توسط انبساط مستقيم ماده مبرد در كويلهاي سرمايش DX

 در اين سيستم، سرمايش توسط انبساط مستقيم ماده مبرد در كويلهاي سرمايش واحدهاي انتهائي و عبور هواي ارسالي به فضا ، از روي آن كويلها تأمين مي گردد.

 دستگاه خنك كننده ماده مبرد (COMPRESOOR – CONDENSER ) يا به صورت يكپارچه با واحدهاي انتهائي مي باشد ، از قبيل:‌ كولرهاي گازي و پكيج يونيت و يا به صورت مجزا از آنها (split unit) مي باشد.

۴-۲- سيستم گرمايش متناسب با سيستم هاي سرمايش

۴-۲-۱- در صورتي كه سيستم سرمايش تبخيري انتخاب شود ، سيستم گرمايش متناسب با آن معمولاً سيستم گرمايش مركزي با ديگ آب گرم مي باشد كه در آن آب گرم به صورت مركزي و در موتورخانه توسط ديگ آبگرم تهيه و سپس توسط پمپهائي در يك شبكه لوله كشي به سمت واحدهاي انتهائي جريان مي يابد و در مورد كولرهاي آبي واحدهاي انتهائي معمولاً رادياتور است . درمورد زنت وايرواشر واحد انتهائي كويل گرم كننده واقع در دستگاه زنت و يا ايرواشر مي باشد .

۴-۲-۲- در صورتي كه سيستم سرمايش با آب خنك شده انتخاب شود ، گرمايش متناسب با آن بسته به اينكه دستگاه مبرد چيلر ضربه اي باشد و يا آبزربشن متفاوت خواهد بود . در مورد چيلرهاي ضربه اي گرمايش مناسب با آن معمولاً سيستم گرمايش مركزي با ديگ آبگرم مي باشد . در مورد چيلرهاي آبزربشن چون انرژي مورد لزوم آنها مخصوصاً در بيمارستانها كه مصرف بخار زياد و متنوع است معمولاً توسط دیگ های بخار تأمين مي گردد ، لذا گرمايش متناسب با اين سيستم معمولاً سيستم گرمايش مركزي توسط مبدلهاي حرارتي بخار به آب گرم مي باشد .

 واحدهاي انتهائي هم براي سرمايش و هم براي گرمايش مورد استفاده قرار مي گيرند معمولاً فن كويل و يا هوارسان خواهد بود . در مورد دستگاه هوارسان در مواردي كه لوله كشي بخار در ساختمان اجتناب ناپذير باشد گرمايش مي تواند توسط كويلهاي بخار هوارسانها مخصوصآ در اقلیم های سرد تأمين گردد .

۴-۲-۳- در صورتيكه سيستم سرمايش توسط انبساط مستقيم ماده مبرد تأمين گردد ، سيستم گرمايش متناسب با آن در مورد كولرهاي گازي مي تواند سيستم گرمايش مركزي با ديگ آبگرم و واحدهاي انتهائي رادياتور باشد و يا بوسيله تعبيه المان هاي حرارتي از نوع برقي در داخل كولرهاي گازي گرمايش لازم تأمين گردد.

۴-۳- بررسي و مقايسه فني سيستم ها

 جهت مقايسه فني و اقتصادي سيستم ها ابتدا به مقايسه فني و اقتصادي از انواع واحدهاي انتهائي(TERMINAL UNIT) و سپس بامقايسه فني و اقتصادي انواع دستگاه هاي مركزي سرمايش و گرمايش مي پردازيم .

۴-۳-۱- واحدهاي انتهائي (TERMINAL UNIT)

۴-۳-۱-۱- رادياتور

رادياتور فقط قادر به تأمين گرمايش در زمستان مي باشد. گرمايش با رادياتور سيستم نسبتاً ساده اي است. در اين سيستم امكان كنترل اتوماتيك و دقيق دما در هر يك از فضاها وجود ندارد همچنين رطوبت نسبي فضاهاي مختلف غيرقابل كنترل مي باشد . بنابراين براي فضاهاي حساس، اين سيستم، كاربردي ندارد. ولي در بسياري از فضاهاي بيمارستاني كه كنترل دقيق دما و همچنين ميزان رطوبت نسبي از اهميت ويژه اي برخوردار نيست مي توان از آن استفاده نمود، از قبيل كريدورهاي ورودي، قسمت هاي اداري، درمانگاه ها، سرويس ها و رختكن ها و رستوران و حتي بخش هاي بستري ( به شرطي كه كنترل رطوبت نسبي مورد نظر نباشد ) قابل استفاده است .

۴-۳-۱-۲- كولر آبي

  اين سيستم فقط قادر به تأمين سرمايش در تابستان مي باشد . با توجه به شرايط تابستاني هواي خارج يعني ۵/۹۱درجه فارنهايت و رطوبت نسبي ۴۱ درصد دماي خشك هواي خروجي از كولر آبي در اين شرايط حدود ۷۱ درجه فارنهايت مي باشد كه عدد مناسبي نمي باشد.( مطابق شکل صفحه پیوست)

 از معايب كولر آبي عدم امكان تصفيه هوا و عدم امكان كنترل دما و رطوبت نسبي در هنگامي كه شرايط هواي خارج با شرايط طراحي متفاوت است مي باشد، بنابراين اين سيستم براي فضاهاي حساس كاربردي ندارد .

در مواردي كه شرايط طراحي هواي خارج در تابستان ، مقادير بسيار زيادي هواي ارسالي را ديكته مي كند جريان مقادير زياد هوا از روي بدن افراد مخصوصاً در مورد بيماران بستري ايجاد ناراحتي و حتي موجب تشديد بيماري خواهد شد. همچنين تعادل فشارهاي داخلي بيمارستان را به هم مي زند وموجب نفوذ و انتشار احتمالي هواي آلوده به ديگر فضاها مي شود.  درمناطقي نيز كه هواي خارج داراي رطوبت نسبي بالائي است كولر آبي باعث افزايش بيش از حد رطوبت مي شود كه اين امر ضمن ايجاد ناراحتي در افراد امكان رشد باكتريها را افزايش مي دهد .

 از مزاياي كولر آبي مي توان به هزينه سرمايه گذاري اوليه پائين و مصرف كم انرژي ، نصب راه اندازي آسان و همچنين سهولت نگهداري اشاره كرد .

 از نكات بالا اين نتيجه حاصل مي شود كه كاربرد كولر آبي در اين پروژه از نظر فني پاسخگويي تأمين نياز سيستم برودتي براي برخي از فضاهاي غير حساس را دارا مي باشد و بـدليل فرم خاص معماري پـروژه و اجراي آن به هيچ عنوان نمي توان از اين سيستم استفاده نمود .

۴-۳-۱-۳- زنت

 زنت در واقع يك كولر آبي است كه در آن يك كويل گرمائي پيش بيني شده است . لذا اين دستگاه مي تواند شرايط زمستاني را نيز تأمين كند .

  كـويل گرمائي اين دستگاه اساساً براي صددرصد هواي تازه محاسبه نمي شود ولي مي توان بر حسب نياز به كارخانه هاي سازنده سفارش داد. در فضاهائي كه حجم هواي مورد نياز زياد است ( مانند آشپزخانه و رختشويخانه)‌اين دستگاه مناسب و قابل استفاده است . تعمير و نگهداري و تهيه قطعات يدكي آن نيز بسيار آسان است . يكي از اشكالاتي كه اين دستگاه دارد مخصوصاً‌ در مواردي كه هواي برگشت وجود داشته باشد اين است كه مي بايست در اطاقكي ساختماني موسوم به زنت خانه مستقر گردد .

در اين دستگاه نيز همانند كولر آبي امكان تصفيه هوا و كنترل رطوبت نسبي و دما ( در تابستان ) وجود ندارد .

۴-۳-۱-۴- ايرواشر

 ايرواشر مشابه دستگاه زنت مي باشد با اين تفاوت كه اولاً تبخير آب در آن بجاي اينكه بر روي پوشالها صورت گيرد مستقيماً با پودر كردن آب در مجاورت هوا و با راندمان بيشتر انجام مي گيرد. ثانياً دستگاه ايرواشر داراي ظرفيت هائي خيلي بيشتر از دستگاه زنت است و ثالثاً چون ايرواشر همانند يك دستگاه هوارسان است كه در آن بجاي كويل خنك كننده قسمت سرمايش تبخيري قرار دارد. لذا كاملاً‌ امكان نصب فيلترهاي هوا با راندمان دلخواه وجود دارد. رابعاً‌ چون امكان اتصال مستقيم كانال هاي برگشت و هواي تازه به آن وجود دارد نيازي به تعبيه اتاقكي مجزا ندارد. اين دستگاه ضمن محاسني كه نسبت به دستگاه زنت دارد از آن به مراتب گران قيمت تر است .

 ۴-۳-۱-۵- كولر گازي

 كولــر گازي در تابستان تا حدودي امكان كنترل دما در فضاهاي كوچك را دارد ولي امكان كنترل رطوبت را ندارد . در كولر گازي تصفيه هوا در حد بسيار محدودي انجام مي گيرد . بنابراين در فضاهاي حساس نمي توان اين دستگاه را بكار برد . جهت خنك شدن كندانسور هوائي آن ، مي بايست الزاماً بر روي ديوارهاي خارجي نصب گردد . لذا در فضاهاي داخلي نمي توان از آن استفاده نمود . كولر گازي صداي نسبتاً زيادي دارد و استفاده از آن در فضاهاي بستري بعلت وزش باد سرد بر روي بدن بيمار و صداي آن چندان مناسب نيست . مجموع مصارف برق آنها نسبت به مصرف برق چيلر ضربه اي بيشتر و نسبت به سيستم سرمايش تبخيري خيلي بيشتر است . عمر اين دستگاه كم است و نياز به قطعات يدكي دارد و گاه تعويض خود كولر گازي الزامي است .

 بنابراين بايد تعداد مناسبي دستگاه سالم در انبار موجود باشد تا در صورت لزوم با دستگاه معيوب تعويض گردد . نصب كولرگازي آسان مي باشد . در مناطق سردسير كه بار گرمايي قابل توجه است دستگاه كولرگازي مي بايست به همراه يك سيستم گرمايي مكمل در نظر گرفته شود كه قابل توجيه نمي باشد .

۴-۳-۱-۶- سيستم پكيچ يونيت

 پكيچ يونيت در واقع يك كولر گازي بزرگ است كه در آن امكان هوادهي به چندين فضا توسط كانال كشي و همچنين امكان نصب فيلترهاي هوا با راندمان دلخواه بر روي آن ، همانند دستگاه هوارسان وجود دارد . از معايب اين دستگاه قيمت بسيار گران آن مي باشد . مصرف برق اين دستگاه در حد مصرف برق مجموعه كولرهاي گازي هم ظرفيت با آن مي باشند .

۴-۳-۱-۷- سيستم فن كويل

  دستگاه فن كويل كاملاً قادربه تأمين دماي زمستاني و تابستاني وكنترل دقيق آنها به ويژه در فضاهاي كوچك مي باشد ولي قادر به كنترل رطوبت نمي باشد .

  تصفيه هوا در آن تا حدودي انجام مي گيرد ولي جهت فضاهائي كه در آنها فيلتراسيون بالا مورد نظرباشدمناسب نيست . فن كويلها در چهار نوع زميني ، سقفي وكانالي و دیواری توليد مي شوند.فن كويلهاي زميني قسمتي از سطح اطاق را اشغال مي كنند. در پاره اي مواقع هواي خروجي از آن ممكن است باعث مزاحمت افراد باشد .

 فن كويل سقفي اين اشكالات را ندارد در عوض سيستم كنترل آن اندكي گرانتر است و دسترسي به شيرها و صافيها در اين دستگاه به سهولت فن كويلهاي زميني نمي باشد . فن كويلهاي سقفي و زميني شرايط مناسبي را براي اطاقهاي بستري ،‌درمانگاه ها و اطاقهاي اداري تأمين مي نمايند . هواي تازه مورد نياز قسمتهاي مختلف بيمارستان مخصوصاً قسمتهاي بستري معمولا توسط يك يا چند دستگاه هوارسان تأمين مي گردد . اين هوا پس از تصفيه و تنظيم دما توسط سيستم كانال كشي وارد فضاهاي مورد لزوم مي گردد . مازاد هواي فضاهاي مختلف معمولاً‌ از طريق فضاهاي كثيف سرويسها به خارج تخليه مي گردد . بدين ترتيب فضاهاي حساستر(مثلاً‌ اتاقهاي بستري )‌ تحت فشار مثبت قرار گرفته و ارتباط هواي آنها با ديگر اتاقهاي و فضاهاي آلوده قطع شده بدين ترتيب از انتقال باكتريها به آنها جلوگيري بعمل خواهد آمد. در اين سيستم هر اتاق كنترل مستقل دارد .

 براي فضاهاي بزرگ بجاي فن كويل هاي زميني و سقفي، فن كويل هاي كانالي بكار برده مي شود . كنترل دما در فن كويل هاي كانالي توسط شير سه راهه كنترل انجام مي گيرد . بدين ترتيب فن آن دائماً در حال كار بوده و توزيع يكنواخت دما را در فضا ايجاد مي نمايد .

 فن كويل هاي كانالي هم در داخل سقف كاذب و هم بر روي زمين ( داخل اطاقكي كمد مانند ) قابل نصب است . در صورتي كه در سقف كاذب نصب گردد، بايد براي دسترسي به آن دريچه هاي مناسب پيش بيني گردد . فن کوئل های دیواری به صورت روکار قابل اجرایی می باشند که غالبآ در فضاهای درمانی مورد استفاده قرار نمیگیرند و بیشتر در فضاهای اداری یا تجاری استفاده می شوند.

۴-۳-۱-۸- دستگاه هوارسان

 سيستم هوارساني به علت مزاياي زير بيش از ساير سيستم ها در فضاهاي بيمارستاني استفاده مي شوند .

  • تمركز تجهيزات تهويه مطبوع ، سهولت راهبري ،‌كاهش ميزان صداي كاركرد دستگاهها به علت فاصله دستگاهها تا مناطق هوارساني .
  • حذف لوله كشي سيال سرد كننده و آب تقطير شده كويل سرمايي واحدهاي انفرادي
  • امكان استفاده از سيستم سرمايش آزاد (FREE COOLING)
  • امكان فراهم كردن هواي تخليه به ميزان زياد در بخشهاي تخصصي مثلاً آزمايشگاه و فضاهاي خدماتي
  • امكان فيلتراسيون هوا ، كنترل مستقل دما و رطوبت مناطق مختلف در يك زمان

بررسي فني سيستم هاي هوارساني يك منطقه اي حجم متغيير و سيستم اندوكسيون ،‌دو كانال با فشار و سرعت بالا به علت ضعف امكانات تكنولوژيك در مراحل نصب و نگهداري ، مشكلات تهيه دستگاهها و وسايل از خارج كشور ، پيچيدگي سيستم هاي كنترل خصوصآ در شهرستان های کوچک و دور از مرکز ، در اين گزارش كنار گذاشته مي شوند .

دستگاه هوارسان در دو نوع يك منطقه اي و چند منطقه اي توليد مي شود . سيستم هوارساني يك منطقه اي ساده ( بدون كويل دوباره گرمكن )‌ براي فضاهايي مناسب است كه از نظر دما و رطوبت نسبي و درجه فيلتراسيون هوا مشابه باشند و بتوان آنها را از نظر تغييرات بارهاي داخلي و خارجي يك منطقه به حساب آورد. همچنين مقدار كلي هواي مورد نياز نصب يك دستگاه هوارسان را توجيه كند .

 سيستم هوارساني چند منطقه اي و همچنين سيستم هوارساني يك منطقه اي همراه با كويل دوباره گرمكن ( از نوع قابل نصب بر روي كانال ) جهت تأمين شرايط لازم در مناطق مختلف ساختمان بكار مي رود . هر يك از اين مناطق ممكن است شامل يك يا چند فضا باشند . دما و رطوبت نسبي و درجه فيلتراسيون فضاهاي مختلف در يك منطقه يكسان مي باشد اما شرايط دو منطقه با يكديگر مي تواند متفاوت باشد. ساعت كار كليه مناطق در يك دستگاه هوارسان چند منطقه اي ويا يك منطقه اي با كويل دوباره گرمكن مي بايست يكسان باشد . در غير اينصورت موجب اتلاف انرژي در ساعاتي كه يك يا چند منطقه غيرفعال است خواهد گرديد .

 در هوارسان چند منطقه اي هوا از دو مسير گرم و سرد (كويل هاي سرمائي و گرمائي ) عبــور كرده و بــرحسب نياز توسط دمـپرهائي به ميزان لازم با يكديگرمخلوط مي شوند .

 كويلهاي سرمائي و گرمائي به صورت موازي با يكديگر قرار دارند . در تابستان معمولاً‌ كويل گرمائي و در زمستان معمولاً  كويل سرمائي غيرفعال است. لذا تنظيم دما با استفاده از هواي خارج انجام مي گيرد ، در نتيجه اتلاف انرژي در اين سيستم وجود ندارد در هوارسان يك منطقه اي با كويل دوباره گرمكن ،‌در تابستان هوا با حداقل دمائي كه مورد نياز يكي از مناطق است سرد شده سپس دوباره تا ميزان دماي دلخواه در هر يك از مناطق توسط كويلهاي دوباره گرمكني كه روي كانالهاي هر كدام از آن مناطق نصب شده است گرم مي شود . در اين سيستم چون هوا ابتدا بيش از حد سرد شده و دوباره گرم مي شود چنين استنباط مي گردد كه اين سيستم داراي اتلاف انرژي است . ولي اگر اصولاً هدف غير از تنظيم دما ، تنظيم رطوبت نسبي نيز به ميزان لازم باشد عمل سرد كردن ( همراه با رطوبت گيري )‌ و سپس گرم كردن الزامي بوده و نمي توان به آن اتلاف انرژي اتلاق نمود . ولي اگر هدف عمده تنظيم دما در مناطق ( زون هاي ) مختلف ساختمان باشد ( كه معمولاً‌چنين هدفي مورد نظر مي باشد ) چون دماي خروجي از كويل سرد براي تمام مناطق يكسان بوده و براساس پائين ترين دماي مورد نياز در مناطق تنظيم مي شود ، لذا در مناطقي كه دماي بالاتري نياز دارند ناچار به گرم كردن مجدد (REHEAT) خواهيم بود كه اين امر موجب اتلاف انرژي است . همچنين اگر دستگاه هوارسان مجهز به سيستم كنترل جبراني (COMPENSATING) و تغيير دماي خروجي از كويل سرمائي براساس دماي محيط خارج نباشد ، يعني دماي خروجي از كويل سرمائي همواره (در طي فصول و تمام ساعات شبانه روز ) بر روي عدد ثابتي كه از شرايط PEAK محاسبه گرديده است تنظيم گردد ، اين امر موجب خواهد گرديد در مواقع (غير PEAK)‌مقادير زيادي گرما توسط كويلهاي دوباره گرمكن صرف تنظيم دماي هواي ورودي به كليه مناطق كه بيش از حد مورد نياز سرد شده است گردد ( حتي در مورد منطقه اي كه نياز به پائين ترين دماي خروجي از كويل سرمايي را دارد ) لذا در اين حالت سيستم هوارسان چند منطقه اي كه تنظيم دما در مناطق مختلف استفاده از دماي هواي خارج انجام مي پذيرد از لحاظ صرفه در مصرف انرژي بسيار مناسب تر است . در مناطقي كه رطوبت نسبي محيط خيلي زياد باشد  سيستم هوارسان چند منطقه اي قادر به تأمين رطوبت نسبي در حد دلخواه نمي باشد و الزاماً‌مي بايست از سيستم هوارسان يك منطقه اي با كويل دوباره گرمكن استفاده شود .

 با توجه به شرايط اقليمي طرح (اقلیم منطقه سرد و کوهستانی) نياز به استفاده از هوارسان يك منطقه اي با كويل دوباره گرمكن احساس نمي شود .

همچنين بدليل مشكلات درشناخت صحيح ازعملكرد هوارسان چند منطقه اي كه داراي دو بستر سرد و گرم مي باشدو پيچيدگي سيستم هاي كنترل و عدم اعتماد به كاركرد صحيح زون دمپرها در طي زمان بهره برداري از اين سيستم هوارساني در طرح بيمارستان استفاده نخواهد شد .

با توجه به تنوع فضاهاي معماري و جلوگيري از افزايش تعداد هوارسانهاي يك منطقه اي بدليل معماري موجود و محدوديت در تامين اتاقهاي هوارسان براي هوارساني به فضاها از هوارسان يك منطقه اي با كويل هاي سرمائي و گرمائي مستقل كه روي هر زون در نظر گرفته مي شود استفاده  مي گردد. در اين سيستم دماي مورد نياز هر منطقه توسط كويل گرمايي و كويل سرمائي كه روي همان زون قرار گرفته شرايط مورد نياز آن فضا تامين مي نمايد.

هريك از سيتم هاي هوارساني پيشنهادي در دياگرام شماره۴-۳-۱-۱۸ آمده است.

۴-۴- انتخاب سيستم

 با توجه به موارد ذكر شده و شرايط اقليمی ، موقعيت جغرافيايي و امكانات توليدات داخل كشور و سطح دانش نگهداري در منطقه و امكان تأمين نيروي انساني متخصص وهمچنين رعايت جنبه اقتصادي بودن طرح ، براي اين بيمارستان که در منطقه سرد و کوهستانی واقع شده سيستم هايي به شرح زير پيشنهاد مي شود .

۴-۴-۱- بخش  اعمال جراحی

  شرايط هواي داخل براي فضاهاي مذكور در جداول مربوطه قيد شده است. دماي اتاق هاي عمل در زمستان و تابستان بايد بين حدود ۶۸ تا ۷۶ درجه فارنهايت قابل تنظيم باشد . رطوبت نسبي هواي داخل در تابستان و زمستان ۵۰ تا۶۰درصد مي باشد. بقيه فضاهاي اين بخش ها ميتواند همان شرايط اتاق هاي عمل را داشته باشند ولي حساسيت كنترل دما و رطوبت در  فضاهاي وابسته در حد اتاق هاي عمل نمي باشد . درجه تصفيه هوا مطابق جدول ارائه شده خواهد بود بخش هاي فوق از فضاهاي حساس بيمارستان بوده و برگشت هوا از آنها مجاز نبوده و سيستم انتخابي بايد از نوع صد درصد هواي خارج باشد این بخش شامل ۶ اتاق عمل می باشد . لذا دو دستگاه هوارسان به شماره۲ وA/C -1  براي اتاق های عمل و ريكاوري و فضاهاي جانبي وابسته هر یک به ظرفيت ۴۲۰۰ فوت مكعب در دقيقه در نظر گرفته مي شود. از هر دستگاه چهار منطقه خارج مي شود كه سه منطقه آن براي اتاقهاي عمل و یک منطقه دیگر  آن براي ریکاوری و راهرو می باشد  .

  درجه تصفيه هوا دستگاه هوارسان با توجه به جداول ارائه شده در دو بستر به ميزان ۵۰ و ۹۰ درصد D.S. انتخاب مي شود همچنين براي كنترل رطوبت در فصل زمستان از رطوبت زن نوع بخاري استفاده خواهد شد .

۴-۴-۲- بخش زایمان

  شرايط هواي داخل براي بخش مذكور مطابق جدول ارائه شده خواهد بود دماي اتاق هاي زایمان در زمستان و تابستان بايد حدود ۶۸ تا ۷۶ درجه فارنهايت قابل تنظيم باشد . بقيه فضاهاي اين بخش مي تواند همان شرايط اتاق هاي زایمان را داشته باشد . اين بخش شامل۴ اتاق زایمان و ریکاوری مي باشد به دلايل مشابه كه در مبحث قبل آمده است سيستم انتخابي بايد از نوع صددرصد هواي خارج باشد . لذا یک دستگاه هوارسان بشماره A/C- 4   با دو منطقه به ظرفيت تقريبي ۴۷۰۰ فوت مكعب در دقيقه در نظر گرفته مي شود.

درجه تصفيه هوا براي دستگاه هوارسان با توجه به جداول ارائه شده در دو بستر به ميزان ۵۰ و ۹۰ درصد D.S. انتخاب مي شود . براي كنترل رطوبت در فصل زمستان از رطوبت زن نوع بخاري استفاده خواهد شد .

۴-۴-۳- بخش مراقبت هاي ويژه جراحي عمومي

 شرايط هواي داخل در جداول ارائه شده براي فضاي مراقبت هاي ويژه در زمستان و تابستان بايد حدود ۷۵ تا ۸۰ درجه فارنهايت قابل تنظيم باشد. در اين بخش برگشت هوا به واحدهاي تهويه مطبوع اتاقي به علت مشكلات تميز كردن و ضد عفوني كردن آنها و همچنين قابليت زياد انتشار آلودگي اين واحدها، مجاز نيست. لذا استفاده از سيستم هوارساني اجتناب ناپذير مي باشد. اگرچه برگشت هوا به دستگاه مركزي مطبوع در اين بخش مجاز است ولي به علت مشكلات تهيه فيلترهاي مناسب و مخصوصاً حمايت بيشتر بيماران مراقبت ويژه در مقابل احتمال انتشار آلودگي در برگشت هوا و اهميت كنترل دقيق دما و رطوبت هوارسان مذكور با صد در صد هوار خارج انتخاب مي شود.لذا برای این بخش یک دستگاه هوارسان یک منطقه ای بشماره A/C-5 بظرفیت ۴۵۰۰ فوت مکعب در دقیقه در نظر گرفته می شود.

برای هوارسان های فوق یک بستر به میزان ۸۰ درصد D.S در نظر گرفته می شود.

۴-۴-۴- بخش مراقبت هاي ويژه قلبی

  شرايط هواي داخل در جداول ارائه شده براي فضاي مراقبت هاي ويژه در زمستان و تابستان بايد حدود ۷۵ تا ۸۰ درجه فارنهايت قابل تنظيم باشد. در اين بخش برگشت هوا به واحدهاي تهويه مطبوع اتاقي به علت مشكلات تميز كردن و ضد عفوني كردن آنها و همچنين قابليت زياد انتشار آلودگي اين واحدها، مجاز نيست. لذا استفاده از سيستم هوارساني اجتناب ناپذير مي باشد. اگرچه برگشت هوا به دستگاه مركزي مطبوع در اين بخش مجاز است ولي به علت مشكلات تهيه فيلترهاي مناسب و مخصوصاً حمايت بيشتر بيماران مراقبت ويژه در مقابل احتمال انتشار آلودگي در برگشت هوا و اهميت كنترل دقيق دما و رطوبت هوارسان مذكور با صد در صد هوای خارج انتخاب مي شود. بدلیل نزدیکی بخش NICU با این بخش يك دستگاه هوارسان با دو منطقه (شمارهA/C-9) يكي براي بخش مراقبت ويژه قلبی و زون ديگر براي بخش مراقبت ويژه  نوزادان به ظرفيت ۵۵۰۰فوت مكعب در دقيقه با يك بستر فيلتر تصفيه هوا بميزان ۸۰ درصد D . S  پيشنهاد مي گردد. براي كنترل رطوبت در فصل زمستان از رطوبت زن نوع بخاري در زمستان استفاده مي شود.

۴-۴-۵- بخش تشخیصی ( رادیولوژی و آزمایشگاه)

  شرايط هواي داخل در جداول ارائه شده براي فضاي در زمستان و تابستان بايد حدود ۷۵ تا ۸۰ درجه فارنهايت قابل تنظيم باشد. در اين بخش برگشت هوا به واحدهاي تهويه مطبوع اتاقي به علت مشكلات تميز كردن و ضد عفوني كردن آنها و همچنين قابليت زياد انتشار آلودگي اين واحدها، مجاز نيست. لذا استفاده از سيستم هوارساني اجتناب ناپذير مي باشد. لذا يك دستگاه هوارسان به شماره A/C- 3 با سه منطقه به ظرفيت۶۵۰۰ فوت مكعب در دقيقه با يك بستر فيلتر تصفيه هوا به ميزان ۸۰ درصد D . S .  پيشنهاد  مي شود.

۴-۴-۶-بخش هاي بستري، درمانگاه، اداري

 شرايط هواي بخش هاي مذكور مطابق جدول ارائه شده خواهد بود. لذا بمنظور تامين دماي مورد نياز فضاهاي بستري، درمانگاه، اداري از سيستم فن كويل استفاده مي شود بمنظور سهولت در سرويس و نگهداري و عدم اشغال فضا و در مجاورت قرار نگرفتن افراد به دستگاه، فن كويل ها از نوع سقفي روكار پيشنهاد مي گردد. بدليل تامين هواي تازه در تمام فصول و رعايت فشار نسبي در فضاها استفاده از هوارسان اجتناب ناپذير است. لذا يك هوارسان هواي تازه شمارهA/C-7  براي بخش هاي بستري ضلع غربی و شمالي به ظرفيت۶۵۰۰ فوت مكعب و يك دستگاه هوارسان هواي تازه دیگر به شماره A/C-8 به ظرفيت تقريبي ۸۵۰۰ فوت مكعب در دقيقه برای فضاهای ضلع شرقی و شمالی در نظر گرفته مي شود .

۴-۴-۷- بخش اورژانس

 شرايط هواي داخل براي اتاق عمل اورژانس و اتاق مصدومين در زمستان و تابستان برابر ۷۵ درجه فارنهايت پيشنهاد شده است. لذا براي اين بخش يك دستگاه هوارسان يك منطقه اي  شمارهA/C-11 به ظرفيت۷۵۰۰ فوت مكعب در نظر گرفته مي شود. درجه تصفيه هوا براي دستگاه هوارسان يك بستر بميزان ۸۰ درصدD . S . انتخاب مي شود. براي كنترل رطوبت در فصل زمستان از رطوبت زن نوع بخاري كه داخل دستگاه هوارسان نصب مي شود استفاده خواده شد.

۴-۴-۸ -آشپزخانه

به علت مقدار زياد هوا كه مي بايست از هودهاي آشپزخانه در تمام فصول سال تخليه گردد استفاده از هوارسان اجتناب ناپذير است. شرايط هواي داخل و درجه تصفيه هوا براي فضاهاي فوق تقريباً مشابه مي باشند. لذا از يك دستگاه هوارسان يك منطقه اي به شماره A/C-13 با صد در صد هواي تازه و بظرفیت ۶۵۰۰  استفاده مي شود.

۴-۴-۹- بخش رختشويخانه و استريليزاسيون

 شرايط هواي داخل رختشويخانه و فضاي شستشو و بسته بندي ابزار در بخش استريل تقريباً مشابه مي باشند. با توجه به فاصله نسبتاً زیاد این دو بخش از یکدیگر لذا براي تامين شرايط هواي مورد نياز بخش هاي مذكور از دو دستگاه هوارسان يك منطقه اي شماره با صد درصد هواي تازه استفاده خواهد شد . یک دستگاه هوارسان بشماره A/C-12 و بظرفیت ۰۰۰۷ فوت مکعب در دقیقه برای رختشویخانه و یک دستگاه هوارسان دیگر بشماره A/C-6 وبظرفیت ۴۵۰۰ فوت مکعب در دقیقه برای بخشCSR در نظر گرفته می شود.

۴-۴-۱۰ فیزیوتراپی و سی تی اسکن

برای تامین شرایط هوای مورد نیاز اتاق سی تی اسکن به دلیل بار داخلی نسبتاً زیاد دستگاهها و همچنین کنترل دقیق درجه حرارت در تمام فصول و جلوگیری از بروز مشکل در کارکرد دستگاه، دستگاه پکیج یونیت مستقل برای این فضا در نظر گرفته می شود. بار داخلی فضاها طوری است که در تمام فصول نیاز به سرمایش دارند.

 برای فضاهای فیزیوتراپی یک دستگاه هوارسان به شماره A/C-10 به ظرفیت هوادهی ۴۲۰۰ فوت مکعب هوا در دقیقه پیشنهاد می گردد.

۴-۴-۱۱- سالن ورودی اصلی، عیادت کنندگان

شرایط هوای داخل در جداول ارائه شده برای فضاها در زمستان و تابستان باید حدودذ ۷۲ تا ۷۸ درجه فارنهایت قابل تنظیم باشد. در این بخش برگشت هوا به واحدهای تهویه مطبوع اتاقی و یا دستگاه مرکزی( هوارسان) مجاز می باشد. اکثر فضاها فاقد پنجره می باشند لذا استفاده از فن کویل خالی از اشکال نخواهد بود و با توجه به وسعت سرسرای اصلی استفاده از سیستم هوارسانی مناسبترین سیستم می باشد لذا یک دستگاه هوارسان یک منطقه ای به شماره A/C-14 به ظرفیت ۴۱۰۰ فوت مکعب در دقیقه با برگشت هوا با یک بستر فیلتر تصفیه هوا به میزان ۵۰ درصد D.S. پیشنهاد می شود.

۴-۴-۱۲ انبارها و پارکینگ ها

سیستم انتخابی برای انبارها باید بتواند حداقل جابجایی هوا به اندازه ۲ بار تعویض هوا در هر ساعت را تامین نماید. لذا برای انبارها فقط تخلیه هوا پیش بینی می شود.

۴-۴-۱۳- فضاهای تاسیساتی

عمده این فضاها شامل موتورخانه مرکزی و اتاق گازهای طبی می باشد نکته مهمی که در انتخاب سیستم تهویه موتورخانه باید به آن توجه داشت تامین هوای مورد نیاز احتراق دیگ ها، همچنین تعویض هوای مناسب موتورخانه می باشد گرمازا بودن کلیه تجهیزات در موتورخانه مرکزی پیش بینی سیستم تعویض هوا را با توجه به شرایط هوای خارج برای آن الزامی می سازد در اتاق گازهای طبی بر خلاف موتورخانه دستگاههای گرمازا مانند موتورخانه نبوده و منحصرآ کمپرسورهای تولید هوای فشرده وپمپ خلا می باشند که بار حرارتی زیادی نخواهد داشت ولی در هر صورت پیش بینی تعویض هوا برای فضای مذکور ضروری می باشد.

۴-۴-۱۴ تخلیه هوا در قسمتهای مختلف بیمارستان

تخلیه هوا در کلیه قسمت های بیمارستان(بجز قسمت هایی که از نظر معماری و سازه امکانپذیر نباشد)توسط کانال کشی و نصب مکنده های هوا از نوع بامی انجام خواهد گرفت در مورد محل هایی که دارای جبهه خارجی هستند و مقدار هوای تخلیه جهت آن فضاها خیلی کم است به طوریکه استفاده از کانال کشی و هواکش نوع بامی غیر اقتصادی باشد، استفاده از هواکش نوع پنجره ای یا دیواری منتفی نخواهد بود.

۴-۴-۱۵ حمام ها، سرویس ها و رختکن ها

جهت فضاهای فوق سیستم رادیاتور در زمستان و تخلیه هوا در تمام فصول سال در نظر گرفته خواهد شد.

۴-۴-۱۶- سیستم های هوارسانی

خلاصه سیستم های هوارسانی بیمارستان در جدول ۴-۴-۱۶ آمده است.

جداول سیستم های هوارسانی بیمارستان را از اینجا دریافت کنید:

۵- دستگاههاي مركزي سرمايش و گرمايش

منظور از دستگاه هاي مركزي ، دستگاههاي اصلي در موتورخانه مركزي است كه بارهاي گرمايي و سرمايي را تأمين كنند .

۵-۱- دستگاه هاي سردكننده مركزي

دستگاه هاي سردكننده در صنعت تهویه مطبوع براي توليد برودت به شرح زير است :

  • دستگاه مبرد كمپرسور ضربه اي با خنك كن آبي يا هوائي
  • دستگاه مبرد كمپرسور سانتريفوژ با خنك كن آبي يا هوائي
  • دستگاه مبرد جذبي با خنك كن آبي یا هوایی

دستگاه مبرد سانتريفيوژ در كشور سابقه كمتري دارد . نگهداري و تهيه لوازم يدكي و بالاخره بهره برداري از آن آسان نيست و به نيروي كارآمدتري نياز دارد. قيمت دستگاه در مقايسه گران تر است و معمولاً اين دستگاه در ظرفيتهاي بالاتر بكار مي رود . لذا اين دستگاه براي اين بيمارستان پيشنهاد نمي شود .

دستگاه مبرد کمپرسوری ضربه ای دارای سابقه طولانی در تولید و بهره برداری می باشد. معمولاً این دستگاه در ظرفیت های نسبتاً پایین تا ۲۴۰ تن سرمایی در ایران تولید می شود. نگهداری این دستگاه در مقایسه به دستگاه مبرد سانتریفوژ و جذبی آسان تر می باشد ولی دارای مصرف برق نسبتاً زیاد می باشد.

در بيمارستانهائي كه توليد بخار به مقادير زياد اجتناب ناپذير است كاربرد مبردهاي جذبي بخار خصوصآ دو اثره از نظر فني امتيازاتي بر دستگاه هاي ديگر دارد . در ظرفيتهاي بالا قيمت اوليه كاهش مي يابد . قطعات متحرك آن كم و عمر آن نسبتاً زياد است . چون تأمين انرژي آن بوسيله بخار است مصرف برق آن بسيار كم مي باشد . در عوض استفاده و بهره برداري از اين دستگاه نياز به تخصص بالاتري دارد . توليد اين دستگاه تاكنون عمدتاً خارجي بوده است . در سالهاي اخير توليد داخلي اين دستگاه توسط چند شركت شروع شده است و این دستگاه ها در مدل های یک اثره و دو اثره ساخته میشوند که طبیعتا نوع دو اثره ی آن دارای راندمان قابل قبول می باشد اما با توجه به ظرفيت بالاي دستگاه و در دسترس بودن بخار، و همچنين مصرف بسيار كم برق،دستگاه مبرد جذبي با خنك كن آبي پيشنهاد مي شود. (استفاده از خنک کننده ی هوایی به دلیل ضعف در تکنولوژی ساخت و اشغال فضای بیشتر مورد نظر نبوده ولی با توجه به بحران آب و اتلاف بالای آب در خنک کننده ی آبی (برج های خنک کننده) میتوان از خنک کننده ی هوایی استفاده نمود خصوصآ در پروژه هایی که در فصل های سرد نیز نیاز به تامین برودت و کارکرد چیلر داشته باشند، مانند فضاهای تجاری وفرهنگی بزرگ که به زودی به آنها نیز خواهیم پرداخت)

۵-۲- دستگاههاي گرم كننده مركزي

انتخاب دستگاههاي توليد حرارت مركزي به سيستم هاي مصرف آن بستگي دارد . در بيمارستان مصارف زير وجود دارد :

  • مصرف بخار جهت مبردهاي جذبي
  • مصرف تجهيزاتي كه نياز به بخار پرفشار و ميان فشار دارند .
  • مصرف آبگرم مصرفي كه جهت تهيه آن مي توان از بخار كم فشار يا آبگرم كننده ۱۸۰ درجه فارنهايت استفاده نمود .
  • مصرف رطوبت زن دستگاههاي هوارسان كه به صورت بخار كم فشار است .
  • مصرف گرمايش در زمستان كه مي تواند به صورت بخار كم فشار يا آبگرم كننده باشد .

بعضي از تجهيزات بيمارستاني مانند لگن شوي،ماشين ظرفشوئي و…  مخصوصاً در اندازه هاي كوچك در نوع برقي وبخاري توليد مي شوند ولي دراندازه هاي بزرگ معمولاً از نوع بخاري
مي باشند .

رطوبت زني را مي توان با آب يا بخار انجام داد .رطوبت زني با آب راندمان اندكي دارد و رطوبت زني بخار به ويژه در فضاهاي حساس مناسب تراست. رطوبت زني با بخارغالباً باسيستم STEAM GRID انجام مي گيرد .

بار گرمايش هوارسان ها را مي توان با آب گرم كننده يا بخار تأمين كرد . كويل آبگرم اين امتياز را دارد كه تغييرات دماي خروجي از كويل متعادل تر است . در عوض خطر يخ زدگي در آن ( به ويژه براي كويل پيش گرمكن وقتيكه كنترل حفاظت از يخ زدگي كار نكند ) بيشتر است . جهت لوله كشي آبگرم لوله هاي آبگرم با سایز و تعداد بيشتري نسبت به لوله کشی بخار مي بايست اجرا شود ( در حالتي كه ناگزير به رطوبت زني با بخار باشيم )‌در نتيجه هزينه آن نيز زياد خواهد بود . البته هزينه هاي اضافي سيستم بخار از قبيل تله هاي بخار و غيره را نيز نمي بايست از نظر دور داشت . گرمايش رادياتورها و فن كويل ها به هر حال با آب گرم كننده انجام مي گيرد . گرمايش مخازن آبگرم مصرفي را مي توان با بخار يا آبگرم كننده انجام داد .

با توجه به مطالب فوق براي تأمين  نيازهاي حرارتي و بخار در بيمارستانها معمولا دو حالت قابل بررسي مي باشد .

حالت الف : کليه مصارف بخار و گرمائي مورد نياز در بيمارستان بوسيله تعدادي ديگ بخار تأمين گردد .

حالت ب : فقط مصارف بخار مورد لزوم در بيمارستان توسط ديگ بخار توليد شود و حرارت مورد نياز در گرمايش و تأمين آبگرم مصرفي بوسيله ديگهاي  فولادي آبگرم تأمين گردد .

در حالت الف ديگهاي بخار، بخار مورد نياز در دستگاههاي مبرد جذبي  در تابستان و نيز بخار مورد نياز در تجهيزات بيمارستاني و همچنين رطوبت زنها را پس از عبور از ايستگاههاي تقليل فشار مستقيماً به سمت آنها ارسال مي دارد . تأمين آبگرم مصرفي بوسيله مخازن مولد آبگرم با كويل بخار و تأمين آبگرم كننده جهت گرمايش توسط مبدلهاي حرارتي نوع بخار به آبگرم انجام مي گيرد .

مزاياي حالت الف نسبت به حالت ب اينست كه از سيستم هاي متعدد جهت گرمايش  استفاده نشده است در اين حالت در تابستان ديگ هاي بخار نياز چيلرهاي جذبي را جوابگو خواهند بود و در زمستان گرمايش ساختمان را هم تامين مي نمايد . و در ظرفيت هاي بالا اصولا اين روش اقتصادي تر است .

حالت ب اين اشكال را دارد به موتورخانه بزرگتري نياز مي باشد و سيستم هاي تامين گرمايش پيچيده تر خواهد شد. لذا با توجه به وجود چيلرهاي جذبي سيستم پيشنهادي حالت اول در الويت قرار مي گيرد.

۵-۳- بار گرمائي

بار گرمائي كل شامل بار گرمائي براي تهيه آبگرم مصرفي ، بار گرمائي سطوح خارجي  بار گرمائي جهت گرم كردن هواي تازه در فصل سرد مي باشد.

۵-۳-۱- بار گرمائي جهت تهيه آبگرم مصرفي

بار گرمائي جهت تهيه آبگرم مصرفي با مراجعه به بخش دوم ردیف ۲-۵-۵ از بخش تأسيسات بهداشتي برابر۰۰۰/۸۹۰/۱ بي تي يو در ساعت برآورد گرديده است .اين مقدار اندژي هم ارز ۱۹۵۰ پوند بخار در ساعت مي شود.

۵-۳-۲- بار گرمائي سطوح خارجي در فصل سرد

بارگرمائي سطوح خارجي برابر۳۰۰ بي تي يو به ازاء هرمترمربع تخمين زده

مي شود . با توجه به اينكه زيربناي بيمارستان حدود ۱۴۰۰۰ مترمربع است كل بار گرمائي سطوح خارجي برابر خواهد بود با :

بي تي يو در ساعت       ۴۲۰۰۰۰۰ = ۳۰۰ × ۱۴۰۰۰ = بار سطوح خارجي

اين مقدار انرژي هم ارز  ۴۳۳۰ پوند بخار در ساعت مي شود.

۵-۳-۳- بار گرمائي جهت گرم كردن هواي تازه

با مراجعه به بخش ۴-۴ با توجه به اينكه اغلب هوارسانها و از نوع صددرصد هواي تازه مي باشند لذا كل هواي تازه اي كه توسط هوارسانها تأمين مي شود برابر است با :

فوت مكعب در دقيقه                    ۷۷۴۰۰ = كل هواي تازه هوارسانها

بار گرمائي هواي تازه جهت رسيدن از دماي ۵/۹ درجه فارنهايت به دماي اطاق (۷۵ درجه فارنهايت) برابر است با :

بي تي يو ساعت ۴٫۷۶۵٫۵۰۰ = (۵/۹ -۷۵)× ۹۴/۰×۷۷۴۰۰  = بارحرارتي هواي تازه

بنابراين مقدار انرژي لازم براي گرم كردن هوا معادل ۴۹۱۰ پوند بخار در ساعت مي شود.

۵-۴- بارسرمائي

آن قسمت از بارسرمائي كه توسط چيلر جذبي تامين مي شود بارسرمائي لازم جهت دستگاههاي هوارسان و فن كويل ها مي باشد. كل هوادهي هوارسانها براي كل بيمارستان حدود(CFM 77400)است. لذا بارسرمائي جهت رساندن هوا از دماي خارج(۵/۹۱ درجه فارنهايت) به دمای اتاق برابر است با:

۱٫۲۰۰٫۰۰۰=(۷۵-۵/۹۱ ) × ۹۴/۰ × ۷۷۴۰۰ = كل بار سرمائي هوای تازه دستگاههاي هوارسان

تن برودتي                  ۱۰۰ = بارسرمائي هوارسانها

تن برودتي                  ۱۲۰ = بار سرمايي سطوح خارجی

تن برودتي                    ۱۳۰= بار سرمايي داخلی

تن برودتي                  ۳۵۰ = جمع كل بار سرمايي

۵-۵- دستگاه هاي موتورخانه مركزي

۵-۵-۱- ظرفيت چيلر هاي جذبي

كل بار برودتي كه توسط چيلر جذبي بايد تأمين شود ۳۵۰ تن برودتي است .با در نظر گرفتن ۱۰ درصد ضريب اطمينان، ظرفيت مورد نياز ۳۸۰ تن سرمائي خواهد شد لذا از دو دستگاه چيلر جذبي هر كدام بظرفيت ۲۵۰ تن سرمائي استفاده مي شود هريك از چيلرها قادر به تامين ۶۵ درصد بارسرمائي در ساعت پيك مي باشد.

۵-۵-۱- مصرف بخار

مصرف بخار بيمارستان در فصل تابستان بشرح زير مي باشد:

  • مصرف بخار در چيلرهاي جذبي          ۴۶۰۰ پوند در ساعت
  • مصرف بخار در رختشويخانه             ۹۷۰ پوند در ساعت
  • مصرف بخار در استريليزاسيون             ۳۳۰ پوند در ساعت
  • مصرف بخار منابع آبگرم مصرفي           ۱۹۵۰ پوند در ساعت

جمع كل مصرف بخار در تابستان            ۷۸۵۰پوند در ساعت

ب: مصرف بخار بيمارستان در فصل زمستان بشرح زير مي باشد:

  • مصرف بخار منابع آبگرم مصرفي           ۱۹۵۰    پوند در ساعت
  • مصرف بخار براي گرمايش ساختمان           ۹۲۴۰    پوند درساعت
  • مصرف بخار در رختشويخانه            ۹۷۰     پوند در ساعت
  • مصرف بخار در استريليزاسيون            ۳۳۰     پوند در ساعت
  • مصرف بخار در رطوبت زنها          ۲۷۵۰     پوند در ساعت

جمع كل مصرف بخار در زمستان          ۱۵۲۴۰    پوند در ساعت

۵-۵-۲- ظرفيت ديگ هاي بخار

مصارف بخار مورد نياز بيمارستان بشرح زير مي باشد:

مصرف بخار در فصل تابستان برابر ۷۸۵۰پوند بخار در ساعت و مصرف بخار در زمستان برابر۱۵۲۴۰پوند بخار در ساعت مي باشد که با درنظر گرفتن ۲۰ درصد ضریب اطمینان، بخار مورد نیاز در فصل زمستان برابر ۲۳۳۰۰ پوند در ساعت خواهد شد. بنابراين با توجه باينكه مصرف بخار در فصل زمستان بيشتر است لذا ديگ هاي بخار برمبناي فصل زمستان انتخاب مي شود. لذا سه دستگاه ديگ بخار هريك بظرفيت۸۵۰۰ پوند بخار در ساعت پيشنهاد مي شود. هردستگاه ديگ قادر به تامين۵۰درصد بخار مورد نياز مي باشد كه يك دستگاه ديگ بعنوان ذخيره پيش بيني شده است، همچنین با کاکرد یک دیگ پاسخگوی نیاز تابستانی خواهیم بود.

۵-۵-۳- مخازن آبگرم مصرفي

با مراجعه به بخش۲-۵-۵ قسمت تاسيسات بهداشتي تعداد منابع آبگرم مصرفي را ۳ عدد و هريك با ظرفيت۲۵۰۰ ليتر در نظر مي گيريم نوع منابع كويل دار ايستاده با انرژي بخار پيشنهاد مي شود.

۵-۵-۴- پمپ هاي گردش آب

پمپ هاي مورد نياز عبارتنداز:

  • پمپ گردش آبگرم و آب سرد فن كويل ها ۳ دستگاه ( یک دستگاه ذخیره)
  • پمپ گردش آبگرم رادياتورها ۳ دستگاه ( یک دستگاه ذخیره)
  • پمپ گردش آبگرم كويل هاي هوارسانها۳ دستگاه ( یک دستگاه ذخیره)
  • پمپ گردش آبسرد كويل هاي هوارسانها۳ دستگاه ( یک دستگاه ذخیره)
  • پمپ گردش آب خنك كننده كندانسور چيلر هاي جذبي ۳ دستگاه ( یک دستگاه ذخیره)
  • پمپ برگشت آبگرم مصرفي۲ دستگاه ( یک دستگاه ذخیره)

۵-۵-۵- برج هاي خنك كننده

براي هر دستگاه چيلر ۲ دستگاه برج و جمعاً چهار دستگاه در بام طبقه دوم در نظر گرفته مي شود.

۶- شبكه لوله كشي داخل ساختمان

لوله هاي آبسرد، آبگرم و بخار از موتورخانه مركزي بطرف مصرف كننده ها رسانده مي شود. بمنظور بالابردن عمر لوله ها، كاستن از هزينه هاي تعويض و تعمير و جلوگيري از مختل شدن كار بيمارستان در زمان بهره برداري، حمايت سطوح لوله ها در برابر پوسيدگي، پيش بيني هاي زير صورت مي گيرد:

  • لوله هاي افقي اصلي زير سقف طبقه همکف حتي الامكان بصورت قابل دسترس قرار ميگيرد. لذا برای عبور لوله ها ارتفاع سقف کاذب طبقه همکف را حدود ۲۰/۱ متر انتخاب تا براحتی لوله ها در دسترس باشند.
  • لوله هاي افقي كه دستگاه ها را سرويس مي دهند داخل فضاي سقف كاذب هر طبقه قرار مي گيرد.
  • لوله هاي عمودي بين همکف تا طبقات از داخل شفت هاي عمودي قابل دسترس عبود داده مي شوند.

۷- مصالح

۷-۱-لوله ها

جنس لوله هاي آب سرد و گرم تهويه مطبوع، داخل ساختمان تا قطر ۶ اينچ از جنس فولادي سياه نوع درزدار با وزن متوسط در استانداردهايDIN  ۲۴۴۰ و ياBS 1378 و بيشتر از آن درزدار با ضخامت استاندارد مطابق DIN  ۲۴۵۸ خواهد بود.اتصالات تا ۲ اينچ برای لوله کشی بخار با استانداردهای مذکور ولی از نوع بدون درز استفاده خواهد شد و ۵/۲ اينچ و بالاتر از نوع فيتينگهاي جوشي خواهد بود.

لوله هاي آب سرد و گرم تهويه مطبوع كه داخل سقف كاذب ها قرار دارند با يك اينچ عايق پشم شيشه با روكش آلومینیوم مسلح و سيم گالوانيزه عايق پيچي مي شود. لوله هاي بخار داخل سقف كاذب ها با ۱ الی ۲ اينچ عايق پشم شيشه با روكش آلومینیوم مسلح و سيم گالوانيزه عايق پيچي خواهد شد. لوله هاي اصلي واقع در سقف طبقه همکف و در اطاق هاي هوارسان و موتورخانه با عايق پشم شيشه پيش ساخته با روكش متقال و ماستيك و رنگ روغني پوشش داده مي شود.

۷-۲-شيرآلات

شيرآلات براي لوله كشي آب سرد و گرم و تهويه مطبوع و بخار تا سايز ۲ اينچ دنده اي و ۵/۲ اينچ بالاتر از آن چدني و فلنجي خواهد بود. انتخاب شيرها با توجه به فشار كار و دماي كار سيستم انجام مي گيرد. شيرهاي بخار نيز با توجه به فشار كار و دماي كار سيستم انتخاب خواهد شد.

۷-۳-كانال ها

كانالها از ورق فولادي گالوانيزه با نبشي آهني انتخاب مي شود . ضخامت كانالها براساس ابعاد و اندازه مقطع كانال و طبق استاندارد انتخاب مي شود . كانالهاي هواي رفت با پشم شيشه به ضخامت ۱ اينچ ، پوشش آلومينيوم مسلح و سيم گالوانيزه عايق پيچي خواهد شد . كانالهاي روكار در اطاق هوارسانها با متقال، ماستيك و رنگ روغني رنگ آميزي خواهد شد . كانالهاي تخلية هوا و هواي تازه هوارسانها نيازي به عايقكاري ندارند .

۷-۴  رادياتورها

در اتاق ها و در سرويس ها و هر جا كه براي گرمايش به رادياتور نياز باشد از رادياتور آلومينيومي استفاده خواهد شد .

۷-۵  فن كويل ها

كليه فن كويل هاي سقفي از نوع سقفي روكار با قاب مي باشند . و كليه فن كويل هاي كانالي توي كار با قاب و پلنيوم برگشت در نظر گرفته خواهد شد.

۸- سيستم هاي كنترل

۸-۱- نكات عمومي

كنترل اتوماتيك در سيستم هاي تهويه مطبوع معمولاً شامل كنترل دما ، رطوبت ، فشار و ميزان جريان سيالات است . وظيفه اصلي اين سيستم ها مطابقت ظرفيت واحدهاي تهويه مطبوع با نيازهاي بارهاي سرمايي و گرمايي فضا مخصوصاً در زمانهاي نيمه بار و باركم (PARTIAL  &  LIGHT  LOAD) و همچنين تأمين كاركرد يكنواخت و مطمئن آنها مي باشد .

۸-۲- انتخاب سيستم كنترل

با توجه به اينكه سيستم كنترل غالباً بايد از خارج كشور خريداري شوند و همچنين كمبود متخصص نصب و تعميرات سيستم هاي پيچيده كنترل مخصوصاً در شهرهاي دور از مركز سيستم ها بايد از نوعي انتخاب شوند كه در عين سادگي براي سهولت راهبري و نگهداري ، حداقل نياز كنترل را برآورده سازند .

۸- ۲-۱  هوارسان ها

كنترل هوارسانهايي كه در اين بيمارستان استفاده خواهند شد در دو گروه كلي به شرح زير بررسي مي شوند :‌

الف – هوارسان يك منطقه اي براي تهويه فضاها

ب – هوارسان يك منطقه اي با خروجي چندگانه

ج – هوارسان يك منطقه اي براي تهيه هواي تازه

سيستم هاي كنترل دما در اين هوارسانها مي تواند به روش هاي زير اعمال گردد :

  • استفاده از شير كنترل براي كويل هاي سرمايي و گرمايي
  • استفاده از موتور دمپر (FACE  &  BYPASS)

با توجه به اينكه غالب هوارسانها به منظور تهويه فضاها به كاربرده مي شوند همچنين نياز به لزوم كنترل دقيق درجه حرارت در فضاهاي درماني می باشد از آنجا كه كنترل FACE  &  BYPASS بدليل پائين بودن كيفيت ساخت دمپرها در ايران از دقت كافي برخودار نيست ، براي هوارسانها از سيستم كنترل بوسيله شير كنترل استفاده خواهد شد . هر چند استفاده از شير كنترل در شرايط نيمه بار و بار كم (PARTIAL  &  LIGHT  LOAD) عمر شير را كاهش مي دهد .

مراحل كاركرد براي هوارسان ها به شرح زير مي باشد :

  • كنترل درجه حرارت از سنسور كانالي و شيركنترل براي كويل هاي سرمايش و گرمايش هوارسانهاي هواي تازه
  • كنترل درجه حرارت از سنسور اتاقي و شير كنترل براي كويل هاي گرمايش و سرمايش ساير هوارسانها
  • كنترل رطوبت از سنسور كانالي و شير كنترل براي هوارسان هايي كه داراي رطوبت زن هستند .
  • ترموستات محافظ براي جلوگيري از يخ زدن كويل در كليه هوارسانها
  • كنترل درجة حرارت از سنسور كانالي براي كويل هاي سرمائي و گرمائي كه روي كانال هاي خدوجي از هوارسان هايي كه داراي اين نوع كويل مي باشند .

۸-۲-۲- برج هاي خنك كننده و مبردها

با توجه به اينكه كنترل دقيق دماي آب خروجي از برجها از اهمیت بالایی برخوردار است ،علاوه بر سيستم كنترل که مربوط به قطع و وصل دمنده هوا خواهد بود ، شیر کنترل سه راهه روی آب خروجی از چیلر هم پیش بینی خواهد شد. این ترموستات که روی آب خروجی از چیلر نصب می شود ابتدا به فن های برج و سپس به شیر سه راهه فرمان قطع و وصل را می دهد.

مبردهاي دستگاه هاي تهويه مطبوع داراي كنترل هايي براي شرايط نيمه بار و بار كم هستند اين كنترل ها به عنوان جزيي از دستگاه است .

۸-۲-۳- منابع آبگرم مصرفي

گرمكن مبدل هاي آبگرم مصرفي از نوع بخار كم فشار ميباشد. براي كنترل دماي آبگرم مصرفي از كنترلر كه به شير كنترل فرمان ميدهد استفاده خواهد شد اين كنترلر جريان بخار ورودي را بهشير چنان تنظيم ميكند كه هميشه آب گرم ۱۴۰ درجه فارنهايت برقرار باشد.

۸-۲-۴- ديگ هاي بخار

ديگهاي بخار داراي كنترلهائي براي فشار، درجه حرارت، دود و سطح آب و شعله هستند اين كنترل ها به عنوان جزيي از دستگاه بوده و توسط سازنده دستگاه تامین خواهد شد.

۸-۲-۵- فن كويل هاي سقفي

براي كنترل درجه حرارت توسط فن كويل هاي سقفي از ترموستات نوع قطع و وصلي با كليد چهار وضعيتي(خاموش- كم- متوسط- زياد)استفاده خواهد شد. اين برموستات ها مجهز به كليد تابستاني و زمستاني جهت عملكرد صحيح فصلي مي باشند.

۸-۲-۶- فن كويل هاي كانالي

براي كنترل درجه حرارت توسط فن كويل هاي كانالي از ترموستات نوع قطع و وصلي با كليد سه وضعيتي(خاموش- كم- زياد)استفاده خواهد شد. اين ترموستات ها مجهزبه كليد تابستاني و زمستاني جهت عملكرد صحيح فصلي مي باشند

۸-۲-۷- مبدل هاي حرارتي

مبدل هاي حرارتي براي تهيه آبگرم كننده فن كويل ها و كويل هاي گرمايي هوارسانها استفاده مي شوند. مبدل از نوع بخار به آب ميباشد. سيستم كنترل مورد استفاده براي اين دستگاه ها دماي آب خروجي از مبدل را بر اساس تغييرات دماي هواي خارج تنظيم خواهد نمود.

۱- نكات عمومي

ظرفيت اين بيمارستان حدود۱۶۰ تخت بستري بوده كه دارای زيربنایي در حدود ۱۴۳۰۰ متر مربع می باشد این بیمارستان از ۴ طبقه روی زمین تشکیل می شود که عوامل زير در بررسي هاي تاسيسات بهداشتي مؤثر است :

  • شرايط هواي محيط ( دما – رطوبت – ميزان بارندگي و … )
  • وضعيت محوطه و زميني كه در آن بيمارستان احداث مي گردد .
  • امكانات زيربنائي در اطراف زمين(شبكه آب –شبكه فاضلاب و شبكه گازو… )

۲- آبرساني

منظور ار آبرساني تأمين و توزيع آب سرد و گرم مصرفي براي مصارف بهداشتي و تهويه مطبوع داخل ساختمان و آبياري فضاي سبز است . اين شبكه همه لوازم بهداشتي ( معمولي و طبي ) ، آشپزخانه ، رختشويخانه ، شبكه آتش نشاني ،‌ مصارف تأسيسات گرمائي و تهويه مطبوع و شبكه آبياري فضاي سبز را تغذيه مي كند .

۲-۱- مصارف آب

۲-۱-۱- مصرف حداكثر لحظه اي

مصرف حداكثر لحظه اي آب مصرفي اساساً به تعداد لوازم بهداشتي و مصارف لحظه اي دستگاههاي طبي و وسائل و همچنين مصرف آبياري بستگي دارد . محاسبات مربوط به مصارف وسائل بهداشتي معمولي و طبي براساس واحد (FIXTURE UNIT) انجام مي گيرد . ارقام بدست آمده از اين روش صرفاً به منظور اندازه گذاري شبكه لوله كشي بكار مي رود.براي محاسبه ظرفيت مخازن وتلمبه ها اين روش كاربردي ندارد  و عموماً براي محاسبه ظرفيت مخازن آبرساني حداكثر مصرف روزانه و براي تعيين ظرفيت تلمبه ها حداكثر مصرف ساعتي در نظر گرفته مي شود .

۲-۱-۲- مصرف حداكثر روزانه

مصرف حداكثر روزانه عمدتاً در روزهاي پيك مصرف در تابستان اتفاق مي افتد . چون در اين روزها علاوه بر آن كه مصارف معمولي مانند مصارف وسائل بهداشتي و آشپزخانه و رختشويخانه وجود دارد ، مصارف سيستم تهويه مطبوع نيز در حداكثر خود بوده و مصرف عمومي بهداشتي شامل مصارف بهداشتي ، رختشويخانه و آشپزخانه براساس مندرجات كتاب ها و جزوات آمريكائي ارقام بزرگي هستند كه در كشور ما اين ارقام اتفاق نمي افتد . مطالعات انجام شده براي بيمارستان هاي ايران ارقام مختلفي را نشان مي دهد .

بطوريكه يك رقم مناسب سرانه براي بيمارستان هاي ايران تاكنون بوسيله سازمانهاي مسئول تعيين و منتشر نگرديده است . ولي آنچه كه معمولاً در نظر گرفته مي شود بين ۶۰۰ تا ۸۰۰ ليتر است كه ما در اينجا رقم ۶۰۰ ليتر را در نظر مي گيريم . اين ميزان مصرف شامل همه مصارف بهداشتي از جمله مصرف رختشويخانه مي باشد. بنابراين مصرف حداكثر روزانه بشرح زير محاسبه مي شود.

۲-۱-۲-۱- مصارف بهداشتي

باتوجه به موارد بالا مصارف روزانه بهداشتي به شرح زير ارزيابي مي شود.

مترمكعب در روز ۹۶ = ليتر در روز ۹۶٫۰۰۰= ۶۰۰×۱۶۰

۲-۱-۲-۲- مصرف ديگ بخار

مقداري از مصارف بخار مربوط به رختشويخانه ، مركز استريل معمولاً به ديگ بخار برنمي گردند و از سيستم بخار خارج مي شوند . با در نظر گرفتن تلفات مربوط به نشتي بخار در اين سيستم اين مصارف را حدود LB/HR 1800 برآورد مي نمائيم در اين صورت مقدار آب لازم برابر است با :‌

GPH 360 = 33/8 : LB/HR 3000 = مصرف آب مربوط به سيستم بخار

ليتر در ساعت ۱۳۶۲ = ۷۸۵/۳ × ۳۶۰

با فرض كاركردن سيستم هائي كه بخار مصرف مي نمايند برابر ۸ ساعت در روز

لیتر در روز                ۱۰۸۹۶ = ۸ × ۱۳۶۲ = مصرف روزانه آب مربوط به سيستم بخار

۲-۱-۲-۳ مصرف آب در برجهای خنک کن

دستگاه های تهویه مطبوع حرارت دریافتی از فضاها را در کندانسورهای هوائی یا برجهای خنک کننده به محیط خارج دفع می نمایند. همانطوریکه در بخش گرمایش، تعویض هوا و تهویه مطیوع این بیمارستان آمده است ، سیستم دفع حرارت این بیمارستان از نوع آبی( در برج خنک کننده) است. در برجهای خنک کننده آب از سه طریق تبخیر سطحی( EVAPORATION ) تخلیه بمنظور تعدیل سختی آب ( BLEED OFF ) و حمل توسط باد ( WINDAGE ) از دست می رود. که باید بوسیله شبکه آبرسانی تامین گردد. این میزان مصرف به ظرفیت برودتی دستگاهها و ساعت کارکرد آنها در روز بستگی دارد. در این بیمارستان ساعت کارکرد چیلر با توجه به دامنه زیاد تغییرات دمای روزانه حداکثر ۱۰ ساعت برآورد می گردد. با در نظر گرفتن اتلاف آب که حدود ۵/۲ درصد مقدار آب در گردش برجهای خنک کننده می باشد و میزان آب در گردش برجهای خنک کننده بر اساس   ۴ GPM/TON ،  با توجه به اینکه ظرفیت  چیلرهای  برابر ۳۸۰ تن برودتی( بار سرمائی واقعی) برآورد شده است( به بخش گرمایش، تعویض هوا و تهویه مطبوع مراجعه شود) لذا مصرف آب در برجهای خنک کننده برابر خواهد شد با:

لیتر در روز                        ۱۸۰/۸۶ = ۱۰۰: ۵/۲ × ۱۰×۶۰ ×۷۸۵/۳ ×۴×۳۸۰

متر مکعب در روز                 ۸۶ = مقدار مصرف آب در برجهای خنک کننده

چنانچه مشاهده می گرد مصرف آب در برج های خنک کننده رقم بالایی می باشد که توصیه می شود در صورت افزایش تولید و بهبود خدمات پس از فروش از خنک کننده های هوایی استفاده گردد.

۲-۱-۲-۴- ميزان مصرف آب آتش نشاني

مصارف بهداشتي تاسيساتي و آبياري مصارف روزانه محسوب مي شوند . ولي مصرف آتش نشاني مصرف اتفاقي مي باشد . سيستم آتش نشاني از نوع كمك هاي اوليه براي اين بيمارستان در نظر گرفته شده و براي خاموش كردن حريقهاي متوسط و يا جلوگيري از گسترش حريق تا هنگام آمدن ماشين هاي
آتش نشاني مورد استفاده قرار مي گيرد . براي طراحي سيستم آتش نشاني بيمارستان مورد نظر كه ارتفاع آن از زمين تا روي بام برابر ۱۷ متر مي باشد ، ازاستانداردNFPA  بعنوان كمكهاي اوليه استفاده خواهد شد . بنابراين تامين آب شبكه آتش نشاني از شبكه آبرساني ساختمان جدا خواهد بود و مقدار ذخيره آب بايد باندازه كافي براي تغذيه همزمان دو عدد از جعبه هاي آتش نشاني به مدت ۳۰ دقيقه باشد . مقدار گذر آب هر شير آتش نشاني ۱۰۰ گالن در دقيقه و فشار پشت شير ۶۵ پاند بر اینچ مربع خواهد بود . بنابراين ميزان مصرف آتش نشاني برابر ۲۰ متر مكعب محاسبه مي گردد . اين ميزان در سيستم ذخيره آب بيمارستان هميشه وجود دارد .

۲-۱-۲-۵- مصرف آبياري

مصرف آب آبياري فضاي سبز در اينگونه مناطق حدود ۵ ليتر در روز براي هر مترمربع فضاي سبز در گرمترين روزهاي تابستان مي باشد . مساحت فضاي سبز براساس نقشه هاي مقدماتي معماري حدود  ۵۰۰۰ مترمربع است . بنابراين مصرف آب آبياري فضاي سبز را در حدود ۲۵  مترمكعب در روز پیش بینی می شود که البته با پیش بینی تمهیداتی از جمله آبیاری اتوماتیک و تغییر زمان آبیاری با توجه به بحران کمبود آب این میزان کاهش چشم گیری می یابد و مورد توصیه می باشد.

۲-۱-۲-۶- مصارف ديگر

بخشي از مصارف آب صرف جبران نشتي هاي شبكه ، ميزان كم شدن آب مخازن انبساط آب شستشوي اتومبيل و مانند آن مي شود . كه ميزان آن اساساً قابل محاسبه نيست . با اينحال مي توان گفت نسبت به مصارف ديگر ناچيز است . بنابراين در محاسبات منظور نمي شود .

۲-۱-۲-۷- مصرف كل آب روزانه

با توجه به مصارف محاسبه شده در ردیف های قبلی میزان مصرف حداکثر روزانه در یک روز تابستان برابر خواهد شد با

متر مکعب در روز                                      ۲۱۸=۲۵+۸۶+۱۱+۹۶=مصرف كل آب روزانه

مصرف حداکثر روزانه اساساً در محاسبات تامین و ذخیره سازی آّب کاربرد دارد.

۲-۱-۳- مصرف حداكثر ساعتي

مصرف حداكثر ساعتي در محاسبات پمپاژ آب و شبكه اصلي توزيع آب كاربرد دارد ، مقدار آن در بيمارستان ها حدود سه برابر مصرف متوسط ساعتي است. بنابراين مصرف حداكثر ساعتي در پيك تابستاني بشرح زير خواهد بود :

متر مكعب در ساعت    ۲۵/۳۵ =۳× (۲۴÷ ۲۱۸ )

۲-۲- تامين آب

بنابراين بهترين راه تامين آب مصرفي بيمارستان دريافت انشعاب از شبكه شهر است . با توجه به مصرف كل روزانه در مواقع پيك و با توجه به شرح رديف ۲-۴ ( سيستم تامين فشار ) يك انشعاب ۲ اينچ براي تامين مصارف بيمارستاني كافي است .

۲-۳- فشار آب

در بيمارستانها هر يك از وسائل بهداشتي ( معمولي و طبي ) به يك حداقل فشار آب نياز دارند . در بين وسائل بهداشتي معمولي حداقل فشار مورد نياز دوش از همه بيشتر و برابر حدود ۸ متر ستون آب است . ارتفاع ساختمان بيمارستان از طبقه همكف تا كف طبقه سوم برابر۱۳ متر است . بنابراين اگر افت فشار شبكه داخلي را ۵ متر منظور نمائيم حداقل فشار مورد نياز در تراز همكف بيمارستان جهت لوازم بهداشتي معمولي ۲۶ متر ستون آب است . ولي به منظور تامين فشار آتش نشاني كه احتياج به فشار كار بيشتري دارند ، ( مراجعه به فصل ۸ ) فشار در تراز همكف بيمارستان را برابر ۷۰ متر ستون آب نياز مي باشد.

۲-۴- سيستم تامين فشار

حداقل فشار مورد نياز را به سه طريق مي توان تامين نمود :

۲-۴-۱- دريافت انشعاب مستقيم از شبكه شهري

در صورتيكه فشار آب شهر در محل موتورخانه مركزي قادر به تامين حداقل فشار مورد نياز باشد ، در آن صورت دريافت انشعاب مستقيم از شبكه شهري در مقايسه با ساير روش هاي تامين فشار آب قابل طرح خواهد بود . با اين حال دريافت انشعاب مستقيم از شبكه شهري چند اشكال قابل توجه را به همراه دارد . اولاً اندازه انشعاب آب زيادتر شده ( حدود ۳ تا ۴ اينچ ) و مبلغ حق انشعاب به ميزان قابل ملاحظه اي افزايش خواهد يافت . ثانياً در اينحالت پيك مصرف بيمارستان بر شبكه شهر اثر گذاشته و فشار آب را در شبكه شهري متناسباً كاهش مي دهد . ثالثاً ‌هيچ اعتمادي به تامين حداقل فشار مورد نياز در همه ساعات روز وجود ندارد حتي اگر سازمان آب شهر تامين اين حداقل فشار را كتباً تعهد نمايد . و از همه مهمتر آنكه اگر انشعاب مستقيم از شبكه شهري گرفته شود ، در صورت بروز عيب در شبكه و قطع جريان آب بيمارستان هم قطع خواهد شد .

بنابراين از دريافت انشعاب مستقيم از شبكه شهري ( حتي اگر سازمان آب محل ، تامين حداقل فشار مورد نياز را تعهد نمايد ) صرفنظر گردد .

۲-۴-۲- استفاده از مخزن مرتفع

استفاده از مخزن مرتفع به دو صورت قابل پيش بيني است : اول اتصال مستقيم آب از شبكه شهري به مخزن هوائي به منظور پركردن آن ، در اين صورت ظرفيت مخزن هوائي براي مصرف دو ساعت حداكثر مصرف ساعتي محاسبه و منظور مي شود . در اين حالت معايب شيوه دريافت انشعاب مستقيم تاحدودي تعديل مي شود . ولي بهرحال از نظر ظرفيت مخزن هوائي ، چه از نظر تامين شدن حداقل فشار مورد نياز و چه از نظر سرمايه گذاري اوليه داراي امتياز تعيين كننده اي نمي باشد .

دوم : دريافت انشعاب از شبكه شهري متناسب با متوسط مصرفي ساعتي به منظور پركردن مخزن زميني و سپس پمپاژ آن به مخزن هوائي به منظور تامين حداقل فشار مورد نياز در اينجالت ظرفيت مخزن زميني براي يك روز مصرف حداكثر روزانه محاسبه و منظور مي شود. دراين روش همه معايب روش (۶-۴-۱) برطرف شده و از نظر فني سيستم قابل اطميناني بدست مي آيد . اضافه مي نمايد در اين روش تغييرات فشار در شبكه و در حد چند متر محدود مي شود در اين روش سرمايه گذاري اوليه بيشتر از روش (۶-۴-۳) كه در پائين شرح داده خواهد شد مي باشد .ارتفاع منبع از سطح زمين و محدوديت در فضاي محوطه و یا قرار دادن آن روی بام بيمارستان از عواملي است كه از انتخاب آن خود داري مي شود.

۲-۴-۳- استفاده از بوستر پمپ آبرساني

در اين روش يك انشعاب  آب متناسب با متوسط مصرف ساعتي از شبكه شهري به منظور ذخيره سازي و پركردن مخزن آب زميني اخذ مي گردد . و سپس يك سيستم بوستر پمپ آب را از مخزن زميني به شبكه توزيع پمپاژ مي كند و به اين ترتيب فشار مورد لزوم در شبكه ايجاد مي شود . در اينحال نيز ظرفيت مخزن زميني براي يك روز مصرف حداكثر روزانه محاسبه و مي شود . سيستم بوستر پمپ شامل دو يا چند پمپ است كه براساس ميزان مصرف به ترتيب وارد كار شده و يا خاموش مي شوند . فرامين لازم جهت روشن و خاموش شدن پمپ ها توسط يك سيستم كنترل و تابلوي كنترل مربوطه انجام مي گيرد . در اين روش تغييرات فشار آب در شبكه نسبتاً زياد و در حدود يك اتمسفر است . اين سيستم به جهت ارزاني اجزا آن و سادگي نسبي كنترل مي تواند در ساختمانهائي كه احتياج به تامين فشار آب دارند بكار رود. اين سيستم نيز در مواقع قطع برق نمي تواند فشار سيستم را ثابت نگهدارد، لذا لازم است كه حتماً‌ براي آن برق اضطراري در نظر گرفته شود.

۲-۴-۴- انتخاب سيستم تامين فشار

با توجه به مطالب ذكر شده در بالا جهت تامين فشار آب بيمارستان ، استفاده از منبع آب زميني جهت ذخيره و سيستم بوستر پمپ آبرساني جهت تامين فشار استفاده مي شود.

۲-۴-۵- شبكه توزيع آب

شبكه توزيع آب از محل تلمبه خانه شروع شده و به مصرف كننده ها ختم مي شود . اين شبكه شامل يك انشعاب آب اصلي جهت مصارف آبرساني است كه از منبع زميني وارد موتورخانه شده و از آنجا به سمت مصرف كنندهها توزيع می گردد . سيستم آتش نشاني چنانكه در بخش مربوطه آمده است ، داراي سيستم مستقل براي افزايش شيب مي باشد . لوله هاي اصلي آب سرد و گرم و برگشت آبگرم مصرفي داخل ساختمان بيمارستان، حتي الامكان در زير سقف طبقه همکف و لوله هاي فرعي پس از عبور از رايزرها در داخل سقف هاي كاذب اجرا   مي شود . انشعابات عمودي از سقف كاذب به مصرف كننده ها به صورت توي كار اجرا مي شود .

۲-۴-۶- مشخصات بوسترپمپ تامين فشار آب

تعداد پمپ ها سه عدد و ظرفيت آبدهي هر كدام برابر ۵۰ درصد جريان حداكثر ساعتي يعني ۲۷ مترمكعب در ساعت در نظر گرفته خواهد شد . ارتفاع آبدهي با احتساب افت فشار مسیر، ارتفاع ساختمان و فشار خروجی حدود ۲۶ متر ستون آب در نظر گرفته مي شود . يكي از پمپ ها به صورت ذخيره كامل است . فرمان قطع و وصل پمپ ها از تابلو كنترل سيستم بوستر پمپ خواهد بود .

براي تامين آب و فشار سيستم آتش نشاني دو دستگاه پمپ هريك با جريان ۱۰۰ گالن در دقيقه و ارتفاع ۷۰ متر پيش بيني مي شود.

۲-۴-۷- شرح سيستم تامين فشار آب

از مطالب ارائه شده نتيجه مي شود كه سيستم تامين فشار آب شامل موارد زير مي باشد :

  • دو منبع زميني بتني هر يك به حجم مفيد ۱۰۰ مترمكعب
  • تلمبه خانه آب داراي سه عدد پمپ ( يكي رزرو ) از نوع زميني ، پروانه چدني ، شفت از نوع استيل و آب بندي مكانيكي براي آب مصرفي.
  • يك دستگاه كلر زن محلولي با پمپ ديافراگمي به منظور كلرزني آب ورودي به منبع  به ظرفيت مناسب همراه با دو مخزن پلاستيكي جهت تهيه محلول كلر ۵ درصد.
  • يك دستگاه تابلو كنترل كه با پائين آمدن فشار پمپ ها را به ترتيب زماني شروع به روشن شدن مي نمايد.
  • يك عدد مخزن آب نوع ديافراگمي كه براي مصارف بسيار كم مورد استفاده قرار مي گيرد.

در هـــر يك از مخازن ( زميني) دو عدد الكترود كنترل سطح آب ، يكي الكترود سطح بالا و ديگري الكترود سطح پائين قرار دارند .  اين الكترودها در منبع زميني به شير سولونوئيدي  OFF و ON مي دهند . همچنين در هر دو منبع زميني الكترودهايي جهت اعلام خبر براي اطلاع از پائين و بالا آمدن بيشتر از مقدار مجاز اب در نظر گرفته خواهد شد. پمپ هاي مصرف بايد مجهز به كليد تعويض كننده CHANCE OVER باشند .

۲-۴-۸- تصفيه بيولوژيك آب

تصفيه بيولوژيك آب به منظور حذف ميكروارگانيسم ها و موجودات تك ياخته اي يا انگلي آب صورت مي گيرد بطوريكه از نظر بهداشتي قابليت شرب يافته و در مصارف بهداشتي قابل استفاده گردد . معمولاً ذخيره سازي آب (‌حتي اگر از شبكه آب شهر كه ضد عفوني شده است استفاده گردد ) ضدعفوني مجدد آن را ضروري مي سازد . ضدعفوني و تصفيه بيولوژيك آب معمولاً‌ بوسيله كلرزني انجام مي گيرد . معمول ترين روش كلرزني استفاده از دستگاه كلرزني (CHLORINATOR) است كه بدو صورت گازي و مايعي وجود دارد . دستگاه كلرزني سر راه لوله اصلي مصرف آب قرار گرفته و با تزريق كلر به نسبت گذر حجمي آب (دبي) عمل ضدعفوني انجام مي گيرد .

۲-۵- آبگرم مصرفي

شبكه آبگرم مصرفي از نظر مشخصات فشار آب مانند شبكه آب سرد مصرفي است . دماي آبگرم مصرفي در مصارف گوناگون متفاوت است . مثلا براي شستشوي نوزاد و بخش كودكان دماي آبگرم مصرفي بايد حدود ۱۰۵ درجه فارنهايت باشد و دماي آبگرم مصرفي در ماشين هاي شستشو مانند ظرفشوئي و رختشوئي بايد حدود ۱۸۰ درجه فارنهايت باشد تهيه آب گرم با دماهاي گوناگون در بيمارستان از نظر سرمايه گذاري اوليه و پيچيده شدن سيستم به صرفه و صلاح نيست .

بنابراين معمول این است كه آبگرم مصرفي را با دماي ۱۴۰ درجه فارنهايت در يك يا چند مخزن تهيه و از آنجا به نقاط مصرف توزيع مي كنند . در اين صورت با كمك شيرهاي مخلوط ( معمولي يا ترموستاتيكي )‌دماي مطلوب را در نقاط مصرف بدست مي آورند . براي مصارف آبگرم مصرفي با دماي ۱۸۰ درجه فارنهايت معمولا در ماشين هاي شستشو يك كويل برقي يا بخاري نصب مي كنند، و در مخزن آن ماشين ، آب را تا دماي مطلوب افزايش مي دهند . در بعضي ماشينها اين افزايش دما ر ا با تزريق مستقيم بخار به آب ( سيستم اختلاط ) انجام مي دهند .

به هر حال در ماشين هاي شستشو اين سيستم گرمايش آبگرم مصرفي ( كه معمولا براي ضد عفوني بكار مي رود )‌بدليل نياز به تثبيت دماي آن ضروري مي باشد .

مصارف آبگرم مصرفي شامل موارد زير است :

۲-۵-۱- آبگرم مصرفي در لوازم بهداشتي ( معمولي و طبي )

تاكنون در هيچ نشريه معتبري مصرف سرانه آبگرم بيمارستان ها داده نشده است كتاب ASHRAE جلد SYSTEM مصرف ساعتي لوازم بهداشتي و طبي را براساس مصرف آبگرم در ساعت براي هر يك از اين لوازم بدست مي دهد كه برحسب نوع كاربرد ساختمان متفاوت است . بنابراين مصارف عمومي بيمارستان با توجه به نقشه هاي مقدماتي معماري برابر حدود ۴۵۰۰ گالن در ساعت محاسبه مي گردد. در كتاب نامبرده ضريب همزماني براي بيمارستان ۲۵/۰ و ضريب ذخيره ۶/۰ پيشنهاد شده است . با اين حساب مقدار مصرف آبگرم با در نظر گرفتن ضريب همزماني برابر ۱۱۲۵ گالن در ساعت و مقدار ذخيره با در نظر گرفتن ضريب ذخيره و ضريب حجم قابل مصرف ۷/۰ برابر ۹۶۵ گالن خواهد شد .

۲-۵-۲- مصرف ساعتي آبگرم در آشپزخانه

در كتاب نامبرده مقدار مصرف آشپزخانه حدود ۵/۱ گالن در ساعت براي هر خوراك پيشنهاد شده است . اگر ضريب پذيرش تخت هاي بيمارستان را ۱۰۰ درصد و مقدار پرسنل بيمارستان كه از نهار استفاده مي كنند را ۷۰ نفر در نظر گيريم حداكثر تعداد افرادي كه در يك وعده از غذا استفاده مي كنند هنگام نهار به شرح زير است .

نفر                          ۲۵۰= ۹۰ + ۱۶۰

بنابراين كل ميزان آبگرم هر وعده غذا كه در يك ساعت مصرف مي شود يعني مصرف ساعتي آبگرم آشپزخانه بيمارستان به شرح زير است .

گالن در ساعت            ۳۷۵ = ۵/۱ × ۲۵۰

با اعمال ۶/۰ ضريب ذخيره سازي و ۷/۰ ضريب حجم قابل مصرف ذخيره آب ۱۴۰ درجة فارنهايت برابر ۳۲۲ گالن خواهد شد .

۲-۵-۳- مصرف ساعتي آبگرم در رختشويخانه

در كتاب نامبرده مصرف آبگرم رختشويخانه برابر ۵/۲ گالن در ساعت به ازاء هر پوند بار خشك رختشويخانه پيشنهاد شده است . بار رخت خشك رختشويخانه اين بيمارستان بر مبناي ۴ كيلوگرم بر هر تخت در روز برابر ۶۴۰ كيلوگرم در روز و بر مبناي۳۶ ساعت كاركرد در هفته ۱۲۵ کيلوگرم در ساعت(۲۷۵ پوند در ساعت ) برآورد مي شود . بنابراين مصرف آبگرم ساعتي در رختشويخانه برابر خواهد شد با :

گالن در ساعت            ۶۸۷ = ۵/۲ × ۲۷۵

با اعمال ۶/۰ ضريب ذخيره سازي و ۷/۰ ضريب حجم قابل مصرف ذخيره آب ۱۴۰ درجة فارنهايت برابر ۵۸۸ گالن خواهد شد .

۲-۵-۴- محاسبه ظرفيت مخازن آبگرم مصرفي

ظرفيت مخزن آبگرم مصرفي از جمع ذخاير آبگرم جهت مصرف بهداشتي و آشپزخانه و رختشويخانه بدست مي آيد . لذا ظرفيت مخازن آبگرم مصرفي برابر است با :

ليتر ۷۰۸۷ = گالن ۱۸۷۵ = ۵۸۸ + ۳۲۲ + ۹۶۵

جهت تامين آبگرم مصرفي سه عدد دستگاه مخزن   ذخيره به ظرفيت ۲۵۰۰ ليتر درنظر مي گيريم .

۲-۵-۵- ظرفيت گرمائي مخازن آبگرم مصرفي

ظرفيت گرمائي آبگرم مصرفي براساس حداكثر مصارف ساعتي محاسبه مي شود . جمع حداكثر مصارف ساعتي به شرح زير است :

گالن در ساعت ۲۱۸۷ = ۶۸۷ + ۳۷۵ + ۱۱۲۵

معمولاً درمحاسبات ظرفيت مخازن آبگرم مصرفي دماي آبگرم ورودي را ۴۰ درجه فارنهايت منظور مي كنند . بنابراين گرماي مورد نياز جهت مخازن آبگرم مصرفي برابر خواهد بود با :

بي تي يو در ساعت                ۱٫۸۲۱٫۷۷۱ = (۴۰-۱۴۰) × ۳۳/۸ × ۲۱۸۷

۲-۵-۶- برگشت آبگرم مصرفي

يك شبكه لوله كشي برگشت آبگرم مصرفي ، آبگرم را در پشت شيرهاي بهداشتي و در نقاط مصرف آماده و در دسترس قرار مي دهد . جريان آبگرم مصرفي به وسيله يك تلمبه گردش آبگرم مصرفي انجام مي پذيرد .

ظرفيت آبدهي تلمبه براساس يك گالن در دقيقه به ازاء هر ۲۰ واحد بهداشتي و ارتفاع آن براساس افت فشار مسير گردش آب در حاليكه واحدهاي بهداشتي بسته باشند محاسبه و انتخاب مي گردد . روش ديگر تعيين ظرفيت تلمبه گردش آبگرم مصرفي محاسبه افت حرارتي لوله هاي آب گرم مصرفي است . در شبكه لوله كشي آبگرم مصرفي اگر لوله ها عايقكاري شده باشند ، ( در اين طرح همه لوله هاي آبگرم مصرفي و برگشت آبگرم مصرفي عايقكاري خواهد شد ) در هر متر طول لوله حدود ۳۰ بي تي يو در ساعت حرارت تلف مي گردد . با محاسبه طول كل لوله هاي آبگرم و برگشت و احتساب ۱۰۰۰۰ بي تي يو براي هر گالن ، ظرفيت آبدهي تلمبه گردش آبگرم مصرفي محاسبه مي شود .

۲-۶- مصالح

مصالحي كه در آبرساني بكار مي رود شامل موارد زير است :

۲-۶-۱- لوازم بهداشتي

لوازم بهداشتي دو دسته اند :

دسته اول : لوازم بهداشتي طبي مانند سينك اسكراب ، كلينيكال سينك ، سينك شستشوي نوزاد ، سينگ باريم و گچ گيري و مانند آن جزئي از تجهيزات محسوب مي شود .

دسته دوم : لوازم بهداشتي معمولي مانند دستشوئي ، توالت ، دوش ، سينك‌ آبدارخانه ها و مانند آنست كه در اين گزارش منظور مي باشد . اين وسائل تماماً از توليد داخلي انتخاب مي شود . دستشوئي وتوالت از چيني سفيد ، وان از جنس فایبر گلاس يا فولاد لعابدار سفيد، زیر دوشی و جارو شوي از مصالح بنائي ، كف شورها تماماً از جنس چدن انتخاب مي شوند .

۲-۶-۲-  لوله ها

در انتخاب لوله ها فشار كار سيستم و عمر متوسط آن كه با سرعت آب در لوله ها ارتباط دارد ، مورد نظر قرار مي گيرد . فشار آب سيستم در اين طرح ۲۶ متر ستون آب محاسبه شده است . لوله هاي فولادي گالوانيزه با وزن متوسط در كارخانه در فشار ۵۰ اتمسفر آزمايش مي شود و حداكثر فشار كار مجاز آن ۱۰ اتمسفر است . بنابراين لوله هاي مذكور براي شبكه آبرساني كاملاً قابل استفاده است . در لوله كشي ها اساساً اتصالات نقاط ضعيف تر شبكه محسوب مي شوند . به هر حال لوله هاي گالوانيزه با وزن متوسط در استاندارد ۲۴۴۰ DIN و يا ۱۳۸۷ BS و فيتينگ هاي مناسب آن مانند فيتينگ هاي چدني ( ماليبل ) براي اين منظور مناسب است فيتينگ هاي گالوانيزه كه از نظر فشار كار متناسب با لوله هاي مذكور باشد نيز قابل قبول است . سطوح خارجي لوله هاي آب گرم مصرفي ( رفت و برگشت ) با عايق گرمائي به ضخامت مناسب عايق كاري خواهد شد .

۲-۶-۳- شيرآلات

شيرآلات بر دو دسته اند :

دسته اول شيرهاي بهداشتي كه روي دستشوئي ها، لگن هاي شستشو و مانند آن نصب مي شوند. شيرهاي پيسوار و دوش ها نيز جزو اين دسته طبقه بندي مي شوند. جنس اين شيرها برنجي و باروكش كرومه انتخاب مي شوند . نوع آنها ممكن است تكي يا مخلوط باشد. شيرهاي دستشوئي طبي با فرمان آرنجي انتخاب مي گردد. دسته دوم شيرهاي قطع و وصل هستند كه در مسير لوله كشي ها و براي قطع و وصل انشعابات يا بخشي از شبكه بكار مي روند. جنس اين شيرها تا اندازه ۲ اينج از جنس برنج و از ۵/۲ اينچ و بزرگتر از آن، از جنس چدني انتخاب مي شوند. اجزاء داخل شيرهاي چدني از جنس برنج انتخاب مي شود. اتصال شيرهاي برنجي دنده اي و اتصال شيرهاي چدني فلنجي انتخاب مي شوند. فلنج مقابل اين شيرها از نوع دنده اي انتخاب مي گردد .

اصول و ضوابط طراحی بیمارستان

آموزش نقشه خوانی و نقشه کشی برق ساختمان

ﻣﻘﺪﻣﻪ :

ﺩﺭ ﺍﻳﻦ  بخش ﺷــﻤﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻛﺸﻰ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﭘﻼﻥ ﻓﺮﺍ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺷــﻤﺎﻯ ﻓﻨﻰ، ﻣﺴــﻴﺮﻫﺎﻯ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻰ ﺑﺮﻕ ﻭ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺗــﻰ ﺭﺍ، ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻭ ﺍﻧﺘﻬﺎﻯ ﺁﻥ ﻭﺻﻞ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷــﺪ، ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﭘﻼﻥ ﻧﺸــﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺩﺍﺩ. ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺳﻢ، ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻧﻮﺷــﺘﺎﺭ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻛﻤﻚ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﮔﺮﻓﺖ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﺿﻮﺍﺑﻂ ﻓﻨﻰ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﻳﻰ ﻻﺯﻡ ﺑﺮﺍﻯ ﻃﺮﺍﺣﻰ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻫﺎﻯ ﻣﺴــﻜﻮﻧﻰ (ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻣﺒﺤﺚ ﺳﻴﺰﺩﻫﻢ)ﺁﺷﻨﺎ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ.

ﻣﺤﺘﻮﺍﻯ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻯ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﺑﺮﻕ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻯ ﺁﻥ ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﻛﺮﺩ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺍﺟﺰﺍﻳﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﺟﺰﺍﻯ ﻫﺮ ﻧﻘﺸﻪ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮﻕ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﻳﺮ ﺍﺳﺖ:

۱ـ۱ـ۱۳ ﻋﻼﻳﻢ
۲ـ۱ـ۱۳ ﻧﻘﺸﺔ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ
۳ـ۱ـ۱۳ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭ ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎ
۴ـ۱ـ۱۳ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭﻫﺎﻯ ﺭﺍﻳﺰﺭ۱
۵ـ۱ـ۱۳ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ۲
۶ـ۱ـ۱۳ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺕ
ﺩﺭ ﻃﺮﺍﺣﻰ ﻭ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺿﺮﻭﺭﻯ  ﺍﺳــﺖ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣــﻪ، ﺑﻪ ﺑﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺍﺷــﺎﺭﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻴــﻢ ﺭﻋﺎﻳﺖ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺗﻮﺳــﻂ ﻃﺮﺍﺡ، ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺟﺮﺍ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﺍﻟﺰﺍﻣﻰ ﺍﺳﺖ.

ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ (ﻣﺒﺤﺚ۱۳ ):

۱ـ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﻨﺪﺓ ﻣﺤﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﻟﻮﺍﺯﻡ، ﻭﺳﺎﻳﻞ ﻭ ﺩﺳــﺘﮕﺎﻩ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻨﺔ ﻧﻘﺸﺔ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﭘﻼﻥ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ. ﻣﻘﻴﺎﺱ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻛﻢ ﺗﺮ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺻﺪﻡ ﺑﺎﺷﺪ.

۲ـ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻮﺍﻧﺎ ﻭ ﻭﺍﺿﺢ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺤﻮﻯ ﺗﻬﻴﻪ ﺷــﺪﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﺧﻄﻮﻁ ﻭ ﺍﺟﺰﺍﻯ ﺑﺮﻗﻰ ﻭ ﺯﻣﻴﻨﺔ ﻧﻘﺸﺔ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﺑﻬﺎﻣﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

۳ـ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭﻫﺎ ، ﺟﺰﻳﻴﺎﺕ، ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺕ، ﺭﺍﻳﺰﺭ ﻭ ﺟﺪﺍﻭﻝ، ﻛﻪ ﺍﺣﺘﻴﺎﺝ ﺑــﻪ ﭘﻼﻥ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﻣﺠﺰﺍ ﻭ ﻳﺎ ﺩﺭ  ﺻﻮﺭﺕ ﻭﺟﻮﺩ ﺣﻮﺍﺷﻰ ﺧﺎﻟﻰ، ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﻮﻧﺪ.

۴ـ ﺩﺭ ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺁﭘﺎﺭﺗﻤﺎﻥ ﻫﺎﻯ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺩﺭ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﺔ ﻧﻘﺸﺔ ﺑﺮﻕ ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪ ﺍﻛﺘﻔﺎ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻟﺰﻭﻣﻰ  ﺑﻪ ﻃﺮﺡ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﺍﻯ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻴﺴﺖ.

نقشه کشی برق ساختمان2

ﻋﻼﻳﻢ :

ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻫﺮ ﻭﺳﻴﻠﻪ  ﻳﺎ ﻋﻨﺼﺮ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭﻯ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮﻫﺎ ﻭ ﺗﻌﺒﻴﺮﻫﺎﻯ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻭﺳﻴﻠﺔ ﺑﺮﻗﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﻴﺮﻭﻯ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺯﺑﺎﻧﻰ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﺔ ﺑﺮﻕ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩﻯ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﺔ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻰ ﺍﻟﻜﺘﺮﻭﺗﻜﻨﻴﻚ۱ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳﻴﻤﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﺍﻯ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﺪﺍﺭﺍﺕ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﻯ ﻓﻨﻰ(ﺗﻚ ﺧﻄﻰ)ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ.

ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ (ﻣﺒﺤﺚ۱۳) :

۱ـ  ﺑــﺮﺍﻯ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺍﺟﺰﺍﻯ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺑــﺮﻕ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳــﻴﻤﻰ ﺍﺳــﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻖ IEC ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷــﻮﺩ ﻭ ﺍﻧﺪﺍﺯﺓ ﻋﻼﻳــﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳــﺐ ﺑﺎ ﻣﻘﻴــﺎﺱ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺯﻣﻴﻨﻪ  ﭘﻼﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﻮﺩ.

۲ـ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻣﻬﻢ ﺩﺳــﺘﮕﺎﻩ ﺫﻛﺮ ﺷﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻧﻮﻋﻰ ﻛــﺪ ﻗﺒﻼ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ﻋﻼﻳــﻢ ﺫﻛﺮ ﮔﺮﺩﺩ. ﺍﻳــﻦ ﻛﺎﺭ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ۱ـ۱۳ ﺑﻪ ﺭﻭﻯ ﭼﺮﺍﻍ ﻟﻮﺳــﺘﺮ ﻳﺎ ﭼــﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺣﻤﺎﻡ ﺻﻮﺭﺕ  ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.

کلید ها و  پریز ها

ﮐﻠﻴﺪ: ﻭﺳﻴﻠﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻗﻄﻊ ﻭﻭﺻﻞ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺑﺮﻕ ﺩﺭ ﻳﮏ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺪﺍﺭ ﺍﻟﮑﺘﺮﻳﮑﻲ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﺩ. ﭘﺮﻳﺰ ﻭﺩﻭﺷﺎﺧﻪ : ﻭﺳﻴﻠﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺗﺼﺎﻝ ﻫﺎﺩﻳﻬﺎ ﻭﺑﻨﺪ ﻫﺎﻱ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻧﻌﻄﺎﻑ ﺩﺭ ﺳﻴﻢ ﮐﺸﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﺩ ﻭﺷﺎﻣﻞ ﺩﻭ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺳﺖ :

ﭘﺮﻳﺰ ﺛﺎﺑﺖ  :  ﻗﺴﻤﺘﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﮐﺸﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ.

ﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ  : ﻗﺴﻤﺘﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺎﺩﻱ، ﻳﺎ ﺑﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻧﻌﻄﺎﻑ ﻟﻮﺍﺯﻡ ﺑﺮﻗﻲ ﻳﺎ ﺑﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻧﻌﻄﺎﻑ ﭘﺮﻳﺰ ﺩﺳﺘﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.

ﭘﺮﻳﺰ ﭼﻨﺪ ﺭﺍﻫﻪ : ﻳﮏ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﭘﺮﻳﺰ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﻳﮏ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺗﺼﺎﻝ ﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ : ﻭﻟﺘﺎﮊﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎﺯﻧﺪﻩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﺩﺭ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻪ ﻓﺎﺯ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﺑﻴﻦ ﺩﻭ ﻓﺎﺯ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ: ﺷﺪﺕ ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺳﺎﺯﻧﺪﻩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﭘﺮﻳﺰ ﻳﺎ ﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻭ ﺟﺮﻳﺎﻥ، ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻣﺆﺛﺮ ﺁﻧﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺭﺩﻱ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺁﻥ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎ ﻭ ﭘﺮﻳﺰﻫﺎ :

ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎﻱ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎﺕ ﺑﺮﻗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻱ ﻣﺴﮑﻮﻧﻲ، ﺍﺩﺍﺭﻱ،ﺁﻣﻮﺯﺷﻲ، ﺑﻬﺪﺍﺷﺘﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻭﻏﻴﺮﻩ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﺼﺮﻑ ﻗﺮﺍﺭﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ، ﻃﺒﻖ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻠﻲ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۴۶۲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺍﺯ۲۵۰ﻭﻟﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﮑﻔﺎﺯ ﻭ ۵۰۰ ﻭﻟﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻭ ﻓﺎﺯ ﻭﺳﻪ ﻓﺎﺯ ﻭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ  ﺁﻥ ﺍﺯ ۲۵ﺁﻣﭙﺮ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻤﺎﻳﺪ.

ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﺩﺳﺘﻲ ﻣﺼﺎﺭﻑ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﺼﺐ ﺛﺎﺑﺖ، ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻳﺎ ﺧﺎﺭﺝ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ، ﮐﻪ ﻭﻟﺘﺎﮊﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ۴۴۰ﻭﻟﺖ ﻭﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ ۶۳ ﺁﻣﭙﺮﺗﺠﺎﻭﺯﻧﻤﻲ ﮐﻨﺪﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ IEC669-1  ﻳﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻫﺎﻱ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﭼﺮﺍﻍ ﭘﺎﻳﻠﻮﺕ، ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﺩﻭﺭ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ، ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺗﺄﺧﻴﺮ ﺯﻣﺎﻧﻲ، ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮﺭﻩ، ﻭﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﻧﻴﮑﻲ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.

ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮﮐﻠﻴﺪ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺜﻨﺎﻱ ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﻮﮐﺎﺭ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﮐﻪ ﺑﺪﻭﻥ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ IEC669-1 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﻭﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮ ﮐﻠﻴﺪ ﺗﻮﮐﺎﺭ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ  ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ IEC670 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺮﻳﺰﻫﺎ ﻭﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎﻱ ﺑﺮﻕ ﺗﮑﻔﺎﺯ، ﺩﻭ ﻓﺎﺯ ﻭﺳﻪ ﻓﺎﺯ ﮐﻪ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ۳۸۰ﻭﻟﺖ ﻭﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ ۲۵ﺁﻣﭙﺮ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻤﻲ ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﺟﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﺍﺻﻼﺣﻴﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻠﻲ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۶۳۵ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺮﻳﺰ ﻫﺎﻱ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻭﭘﻼﮎ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺁﻥ، ﮐﻪ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ۵۰۰ﻭﻟﺖ ﻭﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ۱۰۰ ﺁﻣﭙﺮ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻤﻲ ﮐﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۳۰۹ ﮐﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﺗﮑﻨﻴﮏ (IEC) ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﺩﺭﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺩﻳﮕﺮﮐﻠﻴﺪ ﻭﭘﺮﻳﺰ ﻭﭘﻼﮒ ﻭﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﮐﻤﻪ ﻓﺸﺎﺭﻱ، ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺩﻳﻤﺮ ﻭﻏﻴﺮﻩ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻫﺎﻱ ﮐﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﺗﮑﻨﻴﮏ ﻭﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ.

ﻋﻼﻳﻢ: 

ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻫﺮ ﻭﺳﻴﻠﻪ  ﻳﺎ ﻋﻨﺼﺮ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭﻯ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮﻫﺎ ﻭ ﺗﻌﺒﻴﺮﻫﺎﻯ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻭﺳﻴﻠﺔ ﺑﺮﻗﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﻴﺮﻭﻯ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺯﺑﺎﻧﻰ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﺔ ﺑﺮﻕ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩﻯ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﺔ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻰ ﺍﻟﻜﺘﺮﻭﺗﻜﻨﻴﻚ۱ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳﻴﻤﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﺍﻯ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﺪﺍﺭﺍﺕ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﻯ ﻓﻨﻰ  ﺗﻚ ﺧﻄﻰ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ.

ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ  ﻣﺒﺤﺚ۱۳  :

۱ـ  ﺑــﺮﺍﻯ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺍﺟﺰﺍﻯ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺑــﺮﻕ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳــﻴﻤﻰ ﺍﺳــﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻖ  IEC  ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷــﻮﺩ ﻭ ﺍﻧﺪﺍﺯﺓ ﻋﻼﻳــﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳــﺐ ﺑﺎ ﻣﻘﻴــﺎﺱ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺯﻣﻴﻨﻪ  ﭘﻼﻥ   ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﻮﺩ. ۲ـ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻣﻬﻢ ﺩﺳــﺘﮕﺎﻩ ﺫﻛﺮ ﺷﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻧﻮﻋﻰ ﻛــﺪ ﻗﺒﻼ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ﻋﻼﻳــﻢ ﺫﻛﺮ ﮔﺮﺩﺩ. ﺍﻳــﻦ ﻛﺎﺭ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ۱ـ۱۳ ﺑﻪ ﺭﻭﻯ ﭼﺮﺍﻍ ﻟﻮﺳــﺘﺮ ﻳﺎ ﭼــﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺣﻤﺎﻡ ﺻﻮﺭﺕ  ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.

ﻧﻘﺸﺔ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ :

ﺩﺭ ﻃﺮﺍﺣﻰ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺗﺄﺳﻴﺴــﺎﺕ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﺸــﻪ ﺍﻯ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﭘﻼﻥ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ« ﻣﻰ ﺷﻨﺎﺳــﻴﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺹ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ. ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﻼﻥ ﻧﺤﻮﺓ ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ  ﻗﺮﺍﺭﮔﺮﻓﺘﻦ  ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻣﺸﺨﺺ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﺩﺭ ﺑﺮﻕ ﺭﺳﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺑﺴــﻴﺎﺭ ﻣﻬﻢ ﺍﺳــﺖ. ﻣﺜﻼً ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻰ ﻛﻪ ﺍﺣﺘﻤــﺎﻻً ﺗﺨﺖ ﺧﻮﺍﺏ ﻗــﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻠﻴﺪ ﻣﻨﺎﺳــﺐ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻰ ﻛﻪ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳــﻮﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﭘﺮﻳــﺰ ﺑﺮﻕ ﻭ ﭘﺮﻳﺰ ﺁﻧﺘﻦ ﻣﻨﺎﺳــﺐ ﻭ … ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﺩ. ﺷــﻜﻞ ۱ـ،۱۳ ﺑﺨﺶ ﻫــﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﭘﻼﻥ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﺷــﺎﻣﻞ ﺁﺷــﭙﺰﺧﺎﻧﻪ، ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺏ، ﺣﻤﺎﻡ ﻭ ﺩﺳﺖ ﺷــﻮﻳﻰ  ﺭﺍ، ﻛــﻪ ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺁﻥ ﻣﺸــﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻧﺸــﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ. ﻫﻤﺎﻥ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺷﻜﻞ ﻣﺸــﺎﻫﺪﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ، ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﻛﻤﺪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ، ﺭﻭﺷــﻮﻳﻰ، ﺗﻮﺍﻟﺖ، ﺩﻭﺵ ﺣﻤﺎﻡ، ﺗﺨﺖ ﺧﻮﺍﺏ، ﺍﺟﺎﻕ ﮔﺎﺯ، ﺳﻴﻨﻚ ﻇﺮﻑ ﺷﻮﻳﻰ ﻭ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻟﺒﺎﺱ ﺷﻮﻳﻰ، ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺧﺸﻚ ﻳﺎ ﻧﻤﻨﺎﻙ ﺑﻮﺩﻥ، ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ ﺩﺭ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﺍﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻰ ﺩﺍﺭﺩ.

نقشه کشی برق1

نقشه کشی برق5

نقشه کشی برق6

ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺴــﻴﺮﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺭﻭﺷــﻨﺎﻳﻰ، ﭘﺮﻳﺰﻫﺎﻯ ﺑﺮﻕ، ﺗﻠﻔــﻦ ﻭ ﺁﻧﺘﻦ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﻳﻚ ﭘﻼﻥ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻠﻮﻏﻰ ﻭ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﺧﻮﺍﻧﻰ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ، ﻫﺮ ﻳﻚ ﺍﺯ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﻳﻚ ﭘﻼﻥ ﺟﺪﺍﮔﺎﻧﻪ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ.

ﺍﻳﻦ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﻧﺪ ﺍﺯ:

۱ـ۲ـ۱ـ۱۳ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ

۲ـ۲ـ۱ـ۱۳ ﭘﺮﻳﺰ ﺑﺮﻕ
۳ـ۲ـ۱ـ۱۳ ﭘﺮﻳﺰ ﺗﻠﻔﻦ ﻭ ﺁﻧﺘﻦ
۱ـ۲ـ۱ـ۳۱ﭘـﻼﻥ ﺭﻭﺷـﻨﺎﻳﻰ : ﺩﺭ ﭘــﻼﻥ ﺭﻭﺷــﻨﺎﻳﻰ ﺍﺑﺘﺪﺍ  ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﻭ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺍﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻰ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ ﻭ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ ﻣﺸــﺨﺺ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺍﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﺑﺎ  ﻫﻢ ﻭ ﺑﺎ ﺗﺎﺑﻠﻮﻯ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻌﻴﻦ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ.

ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ :

ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻫﺎ ﺭﻭﺷــﻨﺎﻳﻰ ﻫﺎﻯ ﺳﻘﻔﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻭﺳــﻂ ﺍﺗﺎﻕ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﻴﺮﺩ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﻗﻄﺮﻫﺎﻯ ﺍﺗﺎﻕ ﺭﺍ ﺭﺳــﻢ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ ﻭ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﻗﻄﺮﻫﺎ ﻭﺳﻂ ﺳﻘﻒ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.  ﺍﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻨﺎﺳــﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺍﻯ ﻧﺼﺐ ﻳﻚ ﭼﺮﺍﻍ ﺳﻘﻔﻰ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺍﺳﺖ. ﺷﻜﻞ۲ ـ۱۳ ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺑﻰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﺭﻭﺵ ﭼﺮﺍﻏﻰ ﺑﺮﺍﻯ ﺁﻥ ﺭﺳــﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮﺩ. ﺍﮔﺮ ﺿﻠﻌﻰ ﺍﺯ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺎ ﻛﻤﺪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺍﺷــﻐﺎﻝ ﺷــﺪﻩ ﺑﺎﺷــﺪ ﺑﺮﺍﻯ ﻓﻀﺎﻯ ﻣﻔﻴﺪ، ﻗﻄﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻰ ﻛﻨﻴﻢ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴــﻦ ﺍﮔﺮ ﻓﻀﺎﻯ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺰﺭگ، ﻣﺎﻧﻨــﺪ ﺑﻌﻀﻰ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻰ ﻫﺎ L ﺷﻜﻞ  ﺩﻭ ﺑﺨﺸﻰ  ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮﺍﻯ ﻫﺮ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺟﺪﺍﮔﺎﻧﻪ ﻗﻄﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ.

نقشه کشی برق7

ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺪﺍﻧﻴﻢ:

ﺑﺮﺍﻯ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺕ ﺷﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﻫﺮ ﻓﻀﺎ ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴــﻦ ﭼﻴﺪﻣــﺎﻥ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ، ﺍﻣــﺮﻭﺯﻩ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﻫﺎﻯ ﺗﺨﺼﺼﻰ ﻣﺎﻧﻨــﺪ Calculux,DiaLux ﻭ…  ﻭﺟــﻮﺩ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻃــﻊ ﺗﺤﺼﻴﻠﻰ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﻫﺎ  ﺁﺷﻨﺎ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ.

ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ ﻛﻠﻴﺪ :

ﺩﺭﺏ ﺍﻛﺜﺮ ﺍﺗﺎﻕ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺑﺎﺯ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺯ ﺷــﺪﻥ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﻯ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎ ﺧﺘﻢ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ ﺍﺳﺎﺱ ﺩﺭ ﺭﺳﻢ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﻯ ﻋﻤﻞ ﻛﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﻫﻴﭻ ﻛﻠﻴﺪ ﺑﺮﻗﻰ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻯ ﺍﺗﺎﻕ، ﭘﺸﺖ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻧﻤﺎﻧﺪ. ﺷــﻜﻞ۳ ـ۱۳ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﺻﺤﻴﺢ ﻭ ﻏﻠﻂ ﻛﻠﻴﺪ ﻭ ﭘﺮﻳﺰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.

نقشه کشی برق8

ﺗﻮﺟﻪ : ﺩﺭ ﺗﺮﺳــﻴﻢ ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻥ ﻣﺴــﻴﺮ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺳــﺘﻮﻥ ﻫﺎﻯ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻋﺒﻮﺭ ﺩﺍﺩ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻥ ﻛﻠﻴﺪ ﻳﺎ ﭘﺮﻳﺰ ﻳﺎ ﭼﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺁﻥ ﻧﺼﺐ ﻛﺮﺩ ﺷﻜﻞ۴ ـ۱۳٫ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺍﺷــﺘﺒﺎﻫﻰ ﺍﺯ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘــﻦ ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺪ ﻭ ﻳﻚ ﭼﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺳــﺘﻮﻥ ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻋﺒﻮﺭ ﻧﺎﺩﺭﺳﺖ ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺍﺯ ﺩﺍﺧﻞ ﺳﺘﻮﻥ ﺑﺘﻮﻧﻰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.

نقشه کشی برق9

ﺩﺭ ﭼﻴﺪﻣــﺎﻥ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷــﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻓﻀﺎ ﺩﻗﺖ ﻛﺮﺩ. ﺟﺪﻭﻝ۲ ـ۱۳ ، ﺷﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ، ﺑﺮﺍﻯ ﻫﺮ ﻓﻀﺎﻯ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻣﺴﻜﻮﻧﻰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.  ﻭﺍﺣﺪ ﺷﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻟﻮﻛﺲ ﺍﺳﺖ .

نقشه کشی برق10

ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺏ : ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺏ ﭼﺮﺍﻍ ﺳــﻘﻔﻰ ﺑﺎ ﻛﻠﻴﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨــﺎﺭ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻯ ﺭﻭﺷــﻦ ﻭ ﺑﺎ ﻛﻠﻴﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨــﺎﺭ ﺗﺨﺖ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻛﻨﺎﺭ ﺗﺨﺖ ﺧﻮﺍﺏ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺪ، ﭼﺮﺍﻍ  ﺩﻛﻮﺭﺍﺗﻴﻮ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺑﺎﻻﻯ ﺗﺨﺖ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﻛﺮﺩ  ﺷﻜﻞ۵ ـ۱۳ .

نقشه کشی برق12

بخش سوم آموزش نقشه خوانی و نقشه کشی برق ساختمان

آشپزخانه :

آشپزخانه داراى چراغ سقفى یا دیوارى است، که با یک کلید یک پل کار مى کند. نوع لامپ بکار رفته در این چرا غ مى تواند از نوع فلورسنت یا کم مصرف انتخاب شود. براى آرک آشپزخانه و زیر قفسه هاى کابینت نیز از چراغ هاى سقفى نوع توکار با لامپ هالوژن استفاده مى شود.

75

کلیدها در فضاى آشپزخانه در بعضى مواقع داخل و در بعضى مواقع بیرون آن نصب مى شوند. علت این امر آن است که گاهى در ورودى آشپزخانه محل مناسبى (دیوار) براى نصب کلیدها موجود نیست. شکل ۷ ۱۳ محل نصب یک کلید یک پل را در ورودى آشپزخانه به همراه چراغ سقفى و لامپ هاى هالوژن داخل آرک و کابینت ها را نشان مى دهد.

هال و پذیرایى :

روشنایى هال و پذیرایى با چراغ لوستر به همراه کلید دوپل اجرا مى شود. از آن جایى که لوسترها معمولاً دو گروه لامپ دارند توسط کلید دوپل کنترل مى شوند. در این فضا از چراغ مهتابى به صورت دیوارى نیز استفاده مى شود. اگر پذیرایى بزرگ و از دو بخش تشکیل شده باشد . مى توان براى هر بخش یک کلید  دوپل با لوستر در نظر گرفت. نزدیک ترین محل نصب، بعد از ورودى آپارتمان مى تواند محل یکى از کلیدهاى دوپل باشد. در هال و پذیرایى با وجود لوستر توصیه مى شود به جهت وجود نور موضعى و افزایش زیبایى محیط، علاوه بر روشنایى عمومى، از چراغ دکوراتیو دیوارى نیز استفاده شود. در شکل ( ۸ ۱۳ ) چیدمان کلید و لامپ را در بخشى از یک پذیرایى مشاهده مى نمایید.

76

در برخى سالن هاى پذیرایى از نور مخفى زیر سقف نیز استفاده مى شود که با کلید یک پل کنترل مى شود.

77

سرویس هاى بهداشتى :

در حمام و توالت، کلید را در محل ورودى در قرار مى دهند تا قبل از ورود بتوان فضاى داخل آن ها را روشن کرد. چراغ دیوارى را نیز مى توان روى ضلعى که در حمام و دست شویى باز مى شود. پشت به پشت  کلید نصب کرد.

78

توجه : چراغ هاى نصب شده در حمام ها باید داراى درجه حفاظت  IP  ۴۴  یا بیش تر باشد. این درجه حفاظت به معناى حفاظت چراغ در برابر پاشش آب است.

ورودى آپارتمان :

درهاى ورودى آپارتمان ها در نقشه  معمولاً دو لنگه و مطابق شکل ۱۱  ۱۳ مى باشند. محل درست قرار گرفتن کلید یک پل براى روشن کردن لامپ نشان داده شده در نقط C است.

79

در ورودى آپارتمان به سمت داخل باز مى شود و چراغ نیز در داخل آپارتمان قرار دارد. پس محل هاى D,A نمی تواند صحیح باشد. از آن جایى که ورود و خروج از لنگه بزرگ تر انجام مى گیرد. در محل  B  کلید پشت در قرار می گیرد . در  نتیجه مناسب ترین محل قرار گرفتن کلید نقطه  C است  از مدارهاى دیگرى که معمولاً در پلان روشنایى رسم مى شود مدار زنگ اخبار ورودى واحد آپارتمان است. شستى زنگ در بیرون و کنار در ورودى است، اما زنگ اخبار در داخ واحد آپارتمان قرار مى گیرد. در شکل ۱۲  ۱۳ چیدمان وسایل الکتریکى را در ورودى آپارتمان مشاهده مى کنید.

80

در شکل ۱۳  ۱۳ چیدمان وسایل الکتریکى در فضاهاى مختلف یک آپارتمان ،که در صفحات قبل به صورت تفکیک شد ه بررسى شده، به صورت کامل نشان داده شده است.

81

آشنایی با نقشه کشی برق صنعتی

آشنایی با کنتاکتور

آشنایی با کنتاکتورها :

ﺑﺮاى ﻃﺮاﺣﻰ ﻣﺪارﻫﺎى ﮐﻨﺘﺮل و ﮐﺎر ﺑﺎ آن ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺸﮑﻴﻞ دﻫﻨﺪه ى آن را ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺑﻪ اﺻﻮل ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻦ وﺳﺎﻳﻞ آﺷﻨﺎ ﺷﺪ. وﺳﺎﻳﻠﻰ ﮐﻪ در ﻣﺪارﻫﺎى ﻓﺮﻣﺎن ﺑـﻪ ﮐﺎر ﻣﻰ روﻧﺪ و در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣـﻮرد ﺑـﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮﻧﺪ،

ﻋﺒﺎرت اﻧﺪ از: ۱ــ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﮐﻠﻴﺪ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ ، ۲ــ ﺷﺴﺘﻰ اﺳﺘﺎپ اﺳﺘﺎرت، ۳ــ رﻟﻪ ى ﺣﺮارﺗﻰ، ۴ــ رﻟﻪ ى ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ، ۵ ــ ﻻﻣﭗ ﻫﺎى ﺳﻴﮕﻨﺎل، ۶ ــ ﻓﻴﻮزﻫﺎ،۷ــ      ﻟﻴﻤﻴﺖ ﺳﻮﻳﭻ ﻫﺎ، ۸ ــ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﺗـﺎﺑﻊ ﻓﺸﺎر، ۹ــ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﺷﻨﺎور،۰۱ــ ﭼﺸﻢ ﻫﺎى اﻟﮑﺘﺮﻳﮑﻰ  ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ، ۱۱ــ ﺗﺎﻳﻤﺮ و اﻧﻮاع آن،۲۱ــ ﺗﺮﻣﻮﺳﺘﺎت  ۳۱ــ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﺗﺎﺑﻊ دور، ۴۱ــ ﺣﺮوف و اﻋﺪاد ﭘﻼﺳﺘﻴﮑﻰ، ۵۱ــ ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ﮐﺎﺑﻞ.

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎ ﮐﻠﻴﺪ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ :

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻟﮑﺘﺮوﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺲ ــ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻟﻪ ﻫﺎ ــ ﺗﻌﺪادى ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ را ﺑﻪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ وﺻﻞ ﻳﺎ از ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺟﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﺪ. از اﻳﻦ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺟﻬﺖ ﻗﻄﻊ و وﺻﻞ و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺗﺼﺎل ﻣﺪار اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰ ﺷﻮد .

کنتاکتور

ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر :

اﻳﻦ ﮐﻠﻴﺪ از دو ﻫﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ E ﻳﺎ U ﮐﻪ ﻳﮑﻰ ﺛﺎﺑﺖ و دﻳﮕﺮى ﻣﺘﺤﺮک اﺳﺖ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻰ ﺷﻮد. در ﻣﻴﺎن ﻫﺴﺘﻪ ى ﺛﺎﺑﺖ ﻳﮏ ﺑﻮﺑﻴﻦ ﻳﺎ ﺳﻴﻢ ﭘﻴﭻ ﻗﺮار دارد. وﻗﺘﻰ ﺑﻮﺑﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺮق ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻰ ﺷﻮد ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ، ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﻓﻨﺮ را ﺧﻨﺜﺎ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﻫﺴﺘﻪ ى ﻓﻮﻗﺎﻧﻰ را ﺑﻪ ﻫﺴﺘﻪ ى ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ اﺗﺼﺎل ﻣﻰ دﻫﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻰ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﻌﺪادى ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ ﻋﺎﻳﻖ ﺷﺪه از ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻫﺎى ورودى و ﺧﺮوﺟﻰ ﮐﻠﻴﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮد و ﻳﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﮔﺮدد ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ ﻫﺎى ﺑﺴﺘﻪ ى ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ.

کنتاکتور2

در ﺻﻮرﺗﻰ ﮐﻪ ﻣﺪار ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﺑﻮﺑﻴﻦ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﻗﻄﻊ ﺷﻮد، در اﺛﺮ ﻧﻴﺮوى ﻓﻨﺮى ﮐﻪ داﺧﻞ ﮐﻠﻴﺪ ﻗﺮار دارد ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک دوﺑﺎره ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اوّل ﺑﺎز ﻣﻰ ﮔﺮدد. ﺷﮑﻞ ۲ــ۴ ﻃﺮح ﺳﺎده اى از ﻳﮏ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر

را ﻧﺸﺎن ﻣﻰ دﻫﺪ.

ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎز ﮐﺮدن اﺟﺰاى ﺗﺸﮑﻴﻞ دﻫﻨﺪه ى  ﻳﮏ ﻧﻮع ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر در ﺷﮑﻞ ۳ــ۴ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ.

کنتاکتور3

ﻣﺰاﻳﺎى اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ :

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى دﺳﺘﻰ ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻣﺰاﻳﺎﻳﻰ ﺑﻪ  ﺷﺮح زﻳﺮ دارﻧﺪ:

۱ــ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه از راه دور ﮐﻨﺘﺮل ﻣﻰ ﺷﻮد.
۲ــ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه از ﭼﻨﺪ ﻣﺤﻞ ﮐﻨﺘﺮل ﻣﻰ ﺷﻮد.
۳ــ اﻣﮑﺎن ﻃﺮاﺣﻰ ﻣﺪار ﻓﺮﻣﺎن اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﮏ ﺑﺮاى ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺎر ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه وﺟﻮد دارد.

۴ــ ﺳﺮﻋﺖ ﻗﻄﻊ و وﺻﻞ ﮐﻠﻴﺪ زﻳﺎد و اﺳﺘﻬﻼک آن ﮐﻢ اﺳﺖ.

۵ــ از ﻧﻈﺮ ﺣﻔﺎﻇﺘﻰ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺗﺮﻧﺪ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ و ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺮ دارﻧﺪ.

۶  ــ ﻋﻤﺮ ﻣﺆﺛﺮﺷﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ.

۷ــ ﻫﻨﮕﺎم ﻗﻄﻊ ﺑﺮق، ﻣﺪار ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه ﻧﻴﺰ ﻗﻄﻊ ﻣﻰ ﺷﻮد و ﺑﻪ اﺳﺘﺎرت ﻣﺠﺪد ﻧﻴﺎز ﭘﻴﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﺪ؛ در ﻧﺘﻴﺠﻪ از ﺧﻄﺮات وﺻﻞ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻰ دﺳﺘﮕﺎه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻣﻰ ﮔﺮدد.

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎى AC و DC ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰ ﺷﻮد. ﺗﻔﺎوت اﻳﻦ دو ﻧﻮع ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر در آن اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎى   AC از ﻳﮏ ﺣﻠﻘﻪ ى اﺗﺼﺎل ﮐﻮﺗﺎه ﺑﺮاى ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از ﻟﺮزش ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ﺑﺮق اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰ ﮔﺮدد. ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﻳﮏ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺲ اﻟﮑﺘﺮﻳﮑﻰ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺘﻨﺎوب، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺠﺬور ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺒﻮرى از آن و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺠﺬور اﻧﺪﮐﺴﻴﻮن ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ اﺳﺖ. ﭼﻮن ﻣﻘﺪار ﺟﺮﻳﺎن ﻟﺤﻈﻪ اى ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ راﺑﻄﻪ ى i=Imaxsinωt ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ،ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ    :f=Fmaxsin۲ωt

ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎﺗﻰ ﮐﻪ اﻳﻦ ﻧﻴﺮو ﻣﺎﮐﺰﻳﻤﻢ و ﺻﻔﺮ ﻣﻰ ﺷﻮد، ﺑﻪ اﻧﺪازه ى دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ﺷﺒﮑﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ  ﺷﮑﻞ ۵    ــ۴ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ، در ﻟﺤﻈﺎﺗﻰ ﮐﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻧﻴﺮوى ﻣﻘﺎوم ﻓﻨﺮﻫﺎى ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺴﺘﻪ ى ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺟﺬب ﻣﻰ ﺷﻮد و در ﻟﺤﻈﺎﺗﻰ ﮐﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﮐﻢ ﺗﺮ از ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﻓﻨﺮﻫﺎ ﺷﻮد، ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺗﻤﺎﻳﻞ ﭘﻴﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اوّل ﺧﻮد ﺑﺎز  ﮔﺮدد. ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک ﻟﺮزش و ﺻﺪا اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﻳﻦ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت را ﻣﻰ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ى ﻳﮏ ﺣﻠﻘﻪ ى ﺑﺴﺘﻪ، ﮐﻪ در ﺳﻄﺢ ﻗﻄﺐ ﻫﺎ ﺟﺎﺳﺎزى ﺷﺪه و ﺣﺪود ﻧﺼﻒ ﺗﺎ ۲/۳  ﺳﻄﺢ ﻫﺮ ﻗﻄﺐ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ،

از ﺑﻴﻦ ﺑﺮد و ﻟﺮزش آن را ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮد (ﺷﮑﻞ ۴ــ۴). ﻋﻤﻞ اﻳﻦ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻢ ﭘﻴﭻ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ى ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮرﻣﺎﺗﻮرى اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ اﺗﺼﺎل ﮐﻮﺗﺎه ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و از آن ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻘﺎﻳﻰ ﻋﺒﻮر ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻰ ﺷﻮد در ﻣﺪار ﻫﺴﺘﻪ ﻓﻮران ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ ﻓﺮﻋﻰ اﻳﺠﺎد ﮐﻨﺪ. اﻳﻦ ﻓﻮران ﻓﺮﻋﻰ ﺑﺎ ﻓﻮران اﺻﻠﻰ اﺧﺘﻼف ﻓﺎز دارد و در زﻣﺎﻧﻰ ﮐﻪ ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻮران اﺻﻠﻰ ﺻﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻮران ﻓﺮﻋﻰ ﻣﺎﮐﺰﻳﻤﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و در ﺣﺎﻟﺘﻰ ﮐﻪ  ﻧﻴﺮوى ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻮران ﻣﺎﮐﺰﻳﻤﻢ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻧﻴﺮو ﺻﻔﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﭼﻮن ﺟﻤﻊ اﻳﻦ دو ﻧﻴﺮو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﮑﻞ   ۵ــ۴  ﺑﻪ ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک اﺛﺮ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ، ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ در ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ از ﻧﻴﺮوى ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﻨﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

وﻟﺘﺎژ ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﺑﻮﺑﻴﻦ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ و از ۲۴ ﺗﺎ ۳۸۰ وﻟﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰ ﺷﻮد. در اﮐﺜﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﺑﺮاى ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ، ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﺑﻮﺑﻴﻦ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ را زﻳﺮ وﻟﺘﺎژ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ۶۵ وﻟﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻰ ﮐﻨﻨﺪ و ﻳﺎ ﺑﺮاى ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﻣﺪار ﻓﺮﻣﺎن، ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮرﻣﺎﺗﻮر ﻣﺠﺰاﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﻰ ﺑﺮﻧﺪ.

کنتاکتور4

ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻰ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر :

ﻧﻮع ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه و ﺷﺮاﻳﻂ ﮐﺎر،ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻗﺪرت و ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺒﻮرى ﻣﺸﺨﺼﻰ ﺑﺮاى وﻟﺘﺎژﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ دارﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺟﺪول و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺎﻓﻰ ﻣﺒﺬول ﮐﺮد و اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر را ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﻗﺮار داد.

ﺑﺮاى اﺗﺼﺎل ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﮐﻠﻴﺪ ﻳﺎ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرى ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد ﮐﻪ ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ ﻫﺎى آن ﺗﺤﻤﻞ ﺟﺮﻳﺎن راه اﻧﺪازى و ﺟﺮﻳﺎن داﺋﻤﻰ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت اﺗﺼﺎل ﮐﻮﺗﺎه، ﺟﺮﻳﺎن ﻟﺤﻈﻪ اى زﻳﺎدى ﮐﻪ ازﻣﺪار ﻋﺒﻮر ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﻳﺎ ﺟﺮﻗﻪ اى ﮐﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻗﻄﻊ ﻣﺪار اﻳﺠﺎد ﻣﻰ ﺷﻮد، ﺻﺪﻣﻪ اى ﺑﻪ ﮐﻠﻴﺪ ﻧﺰﻧﺪ.

کنتاکتور6

ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر و ﺑﺮاى اﻳﻦ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﭘﺲ از ﻃﺮاﺣﻰ ﻣﺪار،ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﺑﺮاى اﺗﺼﺎل ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﻴﻢ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻧﺎﻣﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر آﺷﻨﺎ ﺷﻮﻳﻢ. اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮاى ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﻏﻴﺮﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻠﻴﺪ اﻫﺮﻣﻰ و ﻏﻠﺘﮑﻰ ﻧﻴﺰ، وﺟﻮد دارد. در زﻳﺮ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ، ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ آن ﻫﺎ ﺑﺮ روى ﺑﺪﻧﻪ ى ﮐﻠﻴﺪ  ﺷﮑﻞ   ۶ــ۴  ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، آﺷﻨﺎ ﻣﻰ ﺷﻮﻳﻢ. ﺑﺮاى اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ درﻗﺪرت ﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻰ ﺗﻮان از ﺟﺪول ﻫﺎى ۱ــ۴، ۲ــ۴ و ۳ــ۴ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد.

از آن  ﺟﺎﻳﻰ ﮐﻪ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ را ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮاى راه اﻧﺪازى اﻟﮑﺘﺮوﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﻰ ﺑﺮﻧﺪ، آﺷﻨﺎﻳﻰ ﺑﺎ ﭘﻼک ﻧﺼﺐ ﺷﺪه روى ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ ﻻزم اﺳﺖ.

کنتاکتور7

کنتاکتور8

ﺷﺮح ﺟﺪول ۲ــ۴: اﻳـﻦ ﺟﺪول از ۷ ﺳﺘﻮن ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺳﺘﻮن ﻫﺎى اوّل و دوم ﻗﺪرت ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ را ﺑﺮﺣﺴﺐ ﮐﻴﻠﻮوات و اﺳﺐ ﺑﺨﺎر ﺑﺮاى وﻟﺘﺎژ ۲۲۰ ﺗﺎ ۲۴۰ وﻟﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﻰ دﻫﺪ. ﺳﺘﻮن ﺳﻮم و ﭼﻬﺎرم ﻗﺪرت ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ را ﺑﺮاى وﻟﺘﺎژ ﺧﻄﻰ ۳۸۰ وﻟﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ. ﺳﺘﻮن ﭘﻨﺠﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر را ﺑﺮاى ﻗﺪرت ﻫﺎى ﻣﻮردﻧﻈﺮ و ﺳﺘﻮن ﺷﺸﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻰ ﻣﺘﺎل ﻻزم را ﺑﺮاى ﻣﻮﺗﻮر ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺳﺘﻮن ﻫﻔﺘﻢ ﻓﻴﻮز ﻣﻮردﻧﻴﺎز را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰ ﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻳﻦ ﺟﺪول ﺑﺮاى ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ ى ﺑﺮق ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ.

ﺑﺮاى ﻣﺜﺎل، ﻣﻮﺗﻮر ۲۲KW ﻳﺎ ۳۰HP ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﺳﺖ. ﺑﺮاى اﻧﺘﺨﺎب وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻮردﻧﻴﺎز در ﺳﺘﻮﻧﻰ ﮐﻪ ﺑﺎﻻى آن وﻟﺘﺎژ ۳۸۰ وﻟﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه، ﻋﺪد ۲۲KW و ۳۰HP را ﭘﻴﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﻴﻢ.

ﺳﭙﺲ روﺑﻪ روى آن، ﻋﺪد ۶۳ را ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر و ﻋﺪد ۵۰   ــ ۳۸ را ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻰ ﻣﺘﺎل و ۶۳ ــ ۵۰ را ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﻓﻴﻮز ﻣﻌﻠﻮم ﻣﻰ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ.

کنتاکتور9

ﺷﺮح ﺟﺪول ۳ــ۴:  اﻳﻦ ﺟﺪول ﺑﺮاى ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎى آﺳﻨﮑﺮون روﺗﻮر ﻗﻔﺴﻪ اى ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮد ﮐﻪ راه اﻧﺪازى آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺘﺎره ﻣﺜﻠﺚ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻣﺜﺎل ﻗﺒﻞ، ﻳﻌﻨﻰ ﻣﻮﺗﻮر۲۲KW ﻳﺎ ۳۰HP را در ﻧﻈﺮ ﻣﻰ ﮔﻴﺮﻳﻢ. ﻃﺒﻖ روش ﻗﺒﻠﻰ، ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﻣﻮردﻧﻴﺎز ۴۰ آﻣﭙﺮ و ﺑﻰ ﻣﺘﺎل آن ٢٣ــ٣٢ آﻣﭙﺮ و ﻓﻴﻮز ﻣﻮردﻧﻴﺎز ۶٣ ــ٠۵ آﻣﭙﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻋﻠﺖ ﮐﺎﻫﺶ آﻣﭙﺮ  ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر و ﺑﻰ ﻣﺘﺎل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ راه اﻧﺪازی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻳﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﺗﺼﺎل ﻣﺜﻠﺚ، ﮐﻪ اﺗﺼﺎل داﺋﻢ ﮐﺎر ﻣﻮﺗﻮر اﺳﺖ،

ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻣﻮﺗﻮر از دو ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮازى ﻋﺒﻮر ﻣﻰ ﮐﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﻫﺮ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪود ۰/۵۸ ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻰ را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﭼﻮن ﺑﻰ ﻣﺘﺎل، روى ﻳﮑﻰ از ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮد، ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﻈﻴﻤﻰ آن ﮐﺎﻫﺶ ﻣﻰ ﻳﺎﺑﺪ.

توزیع انرژی الکتریکی در واحدهای صنعتی

آشنایی با نقشه کشی برق صنعتی

نقشه مدارهای صنعتی :

نقشه مدارهای صنعتی که اغلب برای راه اندازی موتورهای الکتریکی به کار می روند در چند شکل نشان داده می شوند. در این قسمت به دو نقشهٔ پرکاربرد این گروه از مدارها اشاره شده است.

١ نقشۀ مدار قدرت:

به نقشه ای که انرژی الکتریکی  را از شبکه سه فاز دریافت و به مصرف کننده منتقل می کند، نقشهٔ مدارات قدرت گفته می شود .

42

۲٫ نقشۀ مدار فرمان:

به نقشه ای که از آن برای ارسال نحوهٔ عملکرد یا تعیین مدت زمان کارکرد مدار قدرت استفاده می شود، نقشهٔ مدار فرمان گویند.

ولتاژ کار اغلب مدارهای فرمان شبکه تک فاز است.

43

در ترسیم یا نقشه خوانی مدارهای فرمان صنعتی به نکات زیر باید توجه کرد:

١ در تمامی مدارهای الکتریکی ضروری است از یک فیوز  که به صورت سری با کل مدار قرار می گیرد، جهت حفاظت مدار در مقابل اتصال کوتاه استفاده کرد

44

٢ در برخی مدارهای الکتریکی صنعتی روی حفاظت مدار در برابر اضافه بار احتمالی از عنصری به نام بی متال، بعد از فیوز در مدارهای فرمان، استفاده می شود .

45

٣ یکی از قطعاتی که در مدارهای صنعتی نقش قطع کنندهٔ مدار را دارد، شستی استپ است. اگر هدف استفاده از شستی استپ قطع کل مدار باشد، باید آن را همیشه به صورت سری پس از بی متال در مدار قرار داد. درصورتی که هدف قطع یک قسمت از مدار باشد شستی استپ را باید فقط در مسیر آن وسیله قرار داد.

46

۴ برای شروع به کار هر مدار فرمانی باید از یک وسیلهٔ وصل کننده مانند یک کلید یا شستی استارت استفاده کرد، که محل قرار گرفتن آن پس از شستی استپ مدار است .

48

۵٫ در انتهای هر مسیر سادهٔ جریانی اگر از وسایل و تجهیزات دیگری استفاده شود باید بوبین رله های عملگر، مانند بوبین کنتاکتورها را قرار داد. برای این که راحتی کار در زمان سیم کشی و عملگر معمولاً یک طرف بوبین کنتاکتورها به سیم نول وصل می شود و در نتیجه با وصل کلیدها یا شستی های مدار، سیم فاز به سمت دیگر بوبین کنتاکتور وصل می شود و پس از مغناطیس شدن آن، کنتاکت های آن عمل می کند  .

47

براساس توضیحات داده شده می توان نقشه مدار قدرت و فرمان راه اندازی یک موتور سه فاز آسنکرون روتور قفسی را با استفاده از کلید یک پل به صورت شکل نشان داد.

اگر بخواهیم با فشار بر شستی، مدار فرمان به صورت لحظه ای کار کند کافی است به جای کلید یک پل از یک شستی استارت استفاده کرد.

49

50

معرفی پارکینگ هوشمند

سیستم سیم کشی مدار وتعداد پریزها

معمو ً لا برای سیم کشی مدار پریزها از دو نوع سیستم زیر استفاده می شود :

• سیستم شعاعی

• سیستم حلقوی یا رینگ

درمواردی که برای سیم کشی مدارپریزها ازسیستم شعاعی استفاده می شود، باید هادی برقدار از فیوز حفاظتی مدار به کنتاکت فاز، هادی نول به کنتاکت نول وسیم زمین به کنتاکت اتصال زمین هریک از پریزها به ترتیبی که در شکل ( ۱) نشان داده شده است متصل شود.

حفاظت مدار این گونه پریزها در برابر اضافه بار به وسیله کلید های مینیاتوری یا فیوز های مدار فرعی با ظرفیت مناسب وبا توجه به این نکته که ظرفیت بار کلید یافیوز نباید از ظرفیت بار سیم یا کابل مربوطه تجاوزکند، تأمین میشود.

38

در مواردی که برای سیم کشی مدار پریزها از سیستم حلقوی یا رینگ استفاده می شود، باید هردو سر هادی برقدار به ترمینال فیوز حفاظتی ۳۰ آمپر، هردو سر هادی خنثی به ترمینال نول و هردو سر اتصال زمین به ترمینال سیستم زمین به ترکیبی که در شکل ( ۲) نشان داده شده ۲  میلیمتر مربع / است، متصل شود. در این سیستم سطح مقطع سیمهای مورد استفاده، حداقل ۵ خواهد بود وهریک از مدارهای فرعی رینگ، که در محلهای مسکونی ومشابه آن مورد استفاده
قرار می گیرد نباید سطحی بیش از ۱۰۰ متر مربع را پوشش دهد.

39

تعداد مدارهای نهایی لازم برای پریزها وبار هریک، طبق یکی از روشهای زیر تعیین می شود:
۱- تعداد لوازم ثابت ویا پریزهایی که به وسیله یک مدار نهایی تغذیه می شود بایدطوری انتخاب شود که جمع تقاضای مدار، با توجه به نحوه استفاده از لوازم در محل، از جریان مجاز حرارتی هادیهای مدار تجاوز ننماید. در مواردی که در آن سطح محدودی از زیر بنا به وسیله مدار تغذیه میشود وغیر همزمانی زیادی بین مصرف لوازم وپریزها وجود دارد، احتیاجی به
محدود کردن تعداد نقاط تغذیه مدار نهایی نخواهد بود، جریان مجاز حرارتی یک مدار نهایی
۱ برابر جریان مجاز هادیهای مدار خواهد بود. / حلقوی ۵ ذکر این نکته لازم است که مقررات ذکر شده دربند یک، در درجه اول برای آپارتمانها یا منازل مسکونی در نظر گرفته شده است ولی در موارد دیگری که غیر همزمانی زیادی در مصارف وجود داشته باشد نیز از این مقررات می توان استفاده نمود به شرط آنکه تغییراتی که ممکن است در آینده در نحوه استفاده از محل به وجود آید مد نظر قرار گیرد.
۲- در مواردی که استفاده از ضریب هماهنگی امکان پذیر نباشد بار هر مصرف کننده ثابت، مقدار نامی ورودی آن بوده وهر پریز مانند یک مصرف کننده ثابت فرض شده وبار آن برابر جریان نامی پریز یا وسیله حفاظتی انفرادی آن پریز خواهد بود.

نکته :
برای وسایل برقی از قبیل یخچال، فریزر، ماشین لباسشویی، خشک کن، ظرف شویی، ومانند آن باید یک پریز با مدار جدا گانه در نظر گرفته شود وحداکثر فاصله آن از یک متر تجاوز نکند.
همچنین پریز های مخصوص کارهای صنعتی مانند دریل رومیزی، سنگ سنباده، دستگاه جوش، ومانند آن باید دارای مدار جداگانه بوده وبرای تحمل بار مشخص شده به طور مداوم ظرفیت کافی داشته باشد. این گونه پریزها باید به در پوش مخصوص ومناسب مجهز بوده ودر صورت امکان از نوع چدنی قفل شو باشد.

پروتکل KNX در خانه های هوشمند

معرفی سیستم تولید همزمان برق و حرارت (CHP)

منظور از تولید همزمان، تولید همزمان برق و حرارت در یک نیروگاه واحد است. دیر زمانی است که صنایع و موسساتی که هم به بخار پردازشی و هم به تولید برق نیاز دارند، از این روش استفاده می­کنند. تولید همزمان، هنگامی به مصلحت صنایع و موسسات است که بتوانند برق را در مقایسه با خرید آن از شرکت­های تولید کننده ارزان­تر و آسان­تر تولید کنند. از دیدگاه منایع انرژی، تولید همزمان هنگامی سودمند است که در مصرف انرژی اولیه در مقایسه با تولید جداگانه برق و حرارت صرفه­ جویی شود. بازده نیروگاه تولید همزمان برابر نسبت جمع انرژی الکتریکی تولید شده و انرژی گرمایی موجود در بخار پردازشی* بر گرمای داده شده به نیروگاه، می­باشد. تولید همزمان هنگامی سودبخش است که بازده نیروگاه تولید همزمان بیشتر از بازده تولید جداگانه باشد.

* انرژی موجود در بخار پردازشی برابر با اختلاف آنتالپی بخار ورودی و آنتالپی مواد چگالشی در برگشت به نیروگاه می­باشد.

انواع نیروگاه­های تولید همزمان:

نیروگاه­های تولید همزمان در حالت کلی به دو دسته اصلی تقسیم می­شوند:

  1. چرخه صعودی: در این چرخه گرمای اولیه در انتهای دمای بالای چرخه رانکین برای تولید بخار با فشار و دمای بالا به مصرف می­رسد و سپس طبق معمول انرژی الکتریکی تولید می­شود.
  2. چرخه نزولی: در این چرخه به علت ضرورت­های پردازشی گرمای اولیه در دمای بالا به مصرف می­رسد که نمونه­ ای از آن کوره­ ی سیمان با دمای بالا می­باشد. در این صورت گرمای پس­ماند که دارای کیفیت پایین از نظر دما و قابلیت انجام کار است، برای تولید برق مصرف شده که مسلما در این حالت بازده چرخه تولید برق پایین خواهد بود. به علت پایین بوده بازده این چرخه از جذابیت ترمودینامیکی و اقتصادی اندکی برخوردار است.

پس می­توان گفت که تنها چرخه صعودی است که موجب صرفه­ جویی واقعی در انرژی اولیه می­شود. افزون بر آن در بسیاری از موارد کاربرد به بخار با کیفیت پایین نیاز است که به آسانی می­توان آن را در چرخه صعودی تولید کرد.

آرایش­های متعددی جهت تولید همزمان در چرخه صعودی وجود دارد که برخی از آن­ها عبارتند از:

  • نیروگاه بخار با توربین پس ­فشاری
  • نیروگاه بخار که در آن بخار پردازشی از توربین چگالنده ­داری زیرکش می­شود
  • نیروگاه توربین گاز با دیگ بازیافت گرما که در آن از گازهای خروجی توربین برای تولید بخار استفاده می­شود
  • نیروگاه ترکیبی بخار و گاز

نیروگاه توربین بخار پس ­فشاری بیشتر زمانی به کار می­رود که نیاز به انرژی الکتریکی در مقایسه با گرما اندک باشد. نیروگاه ترکیبی بیشتر وقتی مناسب است که نیاز به انرژی الکتریکی بالا و تقریبا قابل مقایسه با انرژی گرمایی موردنیاز و یا بیشتر از آن باشد. در این نوع چرخه محدوده نسبت تولید انرژی الکتریکی به گرما با استفاده از توربین بخار چگالنده ­دار گسترده ­تر از توربین پس ­فشاری است.

از مزایای تولید همزمان برق و حرارت علاوه بر کاهش مصرف سوخت میزان تولید آلاینده ­ها کاهش می­بابد.

 فواید کاربرد micro-CHP

UFL-CHP-side-2-t

  • انتشار کربن بواسطه­ ی تولید برق در نقطه کاری کاهش یافته و از اتلاف سیستم توسط تولید برق مرکزی هم بسته، جلوگیری می­شود.
  • با کاهش واردات برق و بواسطه فروش برق مازاد به شبکه برای کاربر مقرون به صرفه می­باشد.
  • با کاهش تکیه بر تولید نیروی مرکزی، ضمانت تامین تولیدات افزایش زیادی یافته است.

چرا از micro-CHP استفاده می­شود:

نصب این وسیله در یک ساختمان جدید در مقایسه با دیگر تکنولوژی­ های جدید کم کربن و قابل تجدید، می­تواند بسیار موثر و بدون اشکال باشد.Micro-CHP یک دستگاه واقعی کم کربن، تجهیزی کم کربن نسبت به یک بویلر گازی می­باشد.

واحد Dachs-CHP نیازهای یک خانه مجردی، خانه پرجمعیت، هتل­ها، بیمارستان­ها و دیگر کاربردهای تجاری را برطرف می­کند. این واحد به کمک یک ماشین احتراق داخلی، ۵/۵ کیلووات برق و ۵/۱۲ کیلووات حرارت را تولید می­کند.

واحد Dachs pro 20 آخرین پیشرفت در تکنولوژی CHP مرکب با کنترل پیشرفته و سیستم­های مهندسی از SenerTC توسط ماشین volksage Blue 20 است. این واحد یک سیستم حرارتی مدرن CHP با راندمان بالا و قابل انعطاف را برای ساختمان­های تجاری و آپارتمان­ها فراهم می­کند. همچنین این واحد قادر به کاربرد در سیستم­های حرارتی ناحیه­ای و محلی برای حل مسئله گرمایش برای چندین ساختمان می­باشد.

تکنولوژی ماشین استرلینگ با پیستون آزاد انتخاب گروه BDT THERMA برای مصارف خانگی می­باشد. این اختراع برنده جوایز بزرگ قایل نصب برروی دیوار و همچنین مناسب نصب در آپارتمان­ها و خانه می­باشد.

پروتکل KNX در خانه های هوشمند

آشنایی طراحی تاسیسات ساختمان های بلند مرتبه

از ساخت ساختمان های بلند مرتبه بیش از 100 سال میگذرد.این ساختمان ها بعد از ابداع سیستم ترمز ایمنی در آسانسور ها در سال 1853 ساخته شدند.با رشد جمعیت در کشور ها و رشد اقتصادی مردم این ساختمان ها روز به روز بیشتر و بلند تر شدند.

تعریف آسمان خراش(ساختمان بلند مرتبه) : به ساختمان بسیار بلندی(حدودا 150 متر به بالا) که هر یک از طبقات آن قابل اقامت باشد آسمان خراش یا ساختمان بلند مرتبه گویند.در ایران از واژه برج نیز برای این نوع ساختمان ها استفاده میشود.

این واژه نخستین بار در اواخر سده نوزدهم برای ساختمان‌های بلند شهر نیویورک آمریکا بکار رفت. بعدها تاریخ نگاران معماری از کاربرد این واژه برای ساختمان‌های بلند آجری خودداری کرده و آن را تنها در مورد ساختمان‌های بلندمرتبه با اسکلت فولادی بکار بردند.به سازه های بلند یا ساختمان های بلند،‌ بلندمرتبه (Hi-Rise) گفته می شود. به طور معمول واژه بلندمرتبه با واژه ای دیگر مانند مسکونی یا اداری همراه است. بتن مسلح و فولاد مصالحی هستند که برای ساختار ساختمان های بلند استفاده می شود. سازه ی بیشتر آسمان خراش های سبک از فولاد است.

تعریف دیگر آسمان خراش(ساختمان بلند مرتبه) :کمیته فنی (TC 9.12) اشری ساختمان بلندمرتبه را ساختمانی تعریف می‌کند که ارتفاع آن بیشتر از ۳۰۰ فوت باشد. انجمن ساختمان‌های بلندمرتبه و زیستگاه‌های شهری (CTBUH 2014) یک ساختمان بلندمرتبه را ساختمانی می‌دانند که ارتفاع آن قویاً ، طراحی یا کاربرد آن تأثیر بگذارد؛ آن‌ها ساختمان‌های بلندمرتبه را به‌صورت زیر طبقه بندی کرده اند:

1-بیشتر از ۳۰۰ فوت

2-بسیار بلند یا سوپرتال (ساختمان‌های بلندتر از ۱۹۶۸ فوت)

3-بسیار بسیار بلند یا مگاتال (ساختمان‌های بلندتر از ۲۶۰۰ فوت)

ساختمانهاي بلند مرتبه داراي سيستمهاي پيشرفته و تجهيزات مكانيكي و الكتريكي متنوع و گسترده اي مي باشند. در ادامه به صورت مختصر به معرفی برخی از این سیستم ها که شامل سيستم گرمايش، سرمايش، تهويه مطبوع، سيستمهاي مكانيكي از جمله تجهيزات آبرساني و پمپ ها، سيستمهاي روشنايي، سيستم توزيع برق نرمال و اضطراري، كنترل تردد و غيره مي باشند مي پردازيم.

تهويه مطبوع (Air Conditioning)

تعريف تهويه مطبوع

کنترل رطوبت،دما،درجه خلوص،سرعت حرکت هوا در بخش های مختلف در يك ساختمان را تهويه مطبوع مي گويند.

تهويه مطبوع براي يك يا دو منظور زير انجام مي شود :

 تامين آسايش ساكنان ساختمان

 ايجاد شرايطي كه براي انجام كار تحقيقاتي، تامين شرايط بهداشتي، توليد محصول و يا نگهداري محصول مورد نظر است.

هدف از تهويه، تهيه هوايي است با چهار شرط زير :

  •  جهت حركت و سرعت آن مطابق شرايط كار باشد.
  •  دماي آن مناسب فضا باشد.
  •  رطوبت آن مناسب فضا باشد.

calefaccion-por-piso-radiante_68573

گرمايش Heating

در تهويه مطبوع, گرمايش اغلب به واسطه کویل بخار یا کویل آب گرم تامين مي گردد. ديگ هاي اصلي آب گرم و بخار در موتور خانه مركزي استقرار دارند و آب گرم مورد نياز را تامين مي كنند. گرمايش مي تواند به منظور كنترل دماي اتاق و يا كنترل رطوبت به صورت پيش گرمايش هواي تازه يا هواي مخلوط, گرمايش متعارف و يا پس گرمايش صورت گيرد. هر يك از اين مراحل, حلقه كنترل مربوط به خود را دارد.

heating-cooling-system-2

سرمايش Cooling

سیستم سرمایش سامانه اي است كه نياز برودتي ساختمان را در طول فصول گرم سال برآورده مي كند به طوري كه دما و ميزان رطوبت هواي داخل فضاها در حد معين و دلخواه كنترل می گردد. سيستم هاي سرمايش متنوعي مانند كولر آبي، كولر گازي، ايرواشر، سيستم فن كويل، سيستم هواساز و غيره طراحي شده كه با توجه به شرايط آب و هوايي منطقه، كاربرد فضاي داخل و مسايل اقتصادي مورد استفاده قرار مي گيرد. اساس انتخاب دستگاههاي سيستم سرمايش، بار برودتي ساختمان است كه در ساعت طرح محاسبه مي شود.

عوامل موثر در تعيين ساعت طرح عبارتند از :

  •  بار تابش خورشيدي و هدايت از شيشه ها
  •  بار تابش خورشيدي و هدايت از ديوارها و بام ساختمان
  •  بار افراد حاضر در ساختمان با توجه به نوع فعاليت آنها
  •  بار سيستم روشنايي و ساير تجهيزات الكتريكي، بخاري و گازي

طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان

مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

مقدمه

مدل سازی اطلاعات ساختمان building information modeling =BIM   در سال های اخیر به طور گسترده در جوامع  مرتبط با صنایع ساختمانی استفاده می شود.  تعریف کاربردی مرسوم  به صورت مدل سه بعدی از یک وسیله یا ابنیه می باشد که کاربر میتواند لایه ها و اجزای مختلف آن شامل چارچوب و اسکلت کلی، اتصالات، تاسیسات مختلف، مجاری ارتباطی، لوازم و غیره  را مشاهده نماید.

در واقع تصویرسازی فوق نمیتواند چندان هم صحیح باشد. BIM صرفا یک مدل گرافیکی یا یک ابزار گرافیکی برای مشاهده اطلاعات ابنیه نمی باشد و در واقع یک دیتابیس هوشمند از اطلاعات فیزیکی ابنیه و ویژگی های کاربردی ان می باشد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

تعریف لغوی و مفهومی

شرکت autodesk  که رسمی ترین ارگان در زمینه طراحی ابنیه می باشد BIM را به صورت زیر تعریف کرده است:  “بیان دیجیتال   مشخصه های فیزیکی و کاربردی یک ابنیه به نحوی که این نمایش در قالب یک منبع اطلاعاتی مشترک از اطلاعات ابنیه جهت  تصمیم گیری های استراتژیک در فرآیند ساخت و ساز تا رسیدن به انتهای عمر مفید بنا می باشد.”

محاسن  مدل سازی ساختمان زمانی به طور شفاف بروز پیدا میکند که به طور تعاملی بین تیم های مختلف طراحی جهت  هماهنگی قواعد  و اصول طراحی،  جلوگیری از تعارض های کاری و تضمین فضای مناسب تمامی سیستم های مرتبط با بنا  مورد استفاده قرار گیرد. این تعامل در نهایت  خود را به صورت صرفه جویی در هزینه و زمان در طی فرایند ساخت و ساز و نگهداری بنا نشان خواهد داد.

BIM   هم چنین به صورت مدل سازی عملکرد دینامیکی ابنیه، یا به طور دقیق تر مصرف انرژی   ابنیه ، با هدف بررسی تقریبی موقعیت، فضاسازی و راندمان عملکرد اجزای بنا بر سیستم انرژی کل شبکه   نیز مورد استفاده قرار میگیرد. این ویژگی یک مزیت جدید به حساب نمی آید و در واقع نرم افزار های سه بعدی در سالیان گذشته برای مدل سازی انرژی مورد استفاده قرار می گرفتند چارچوب BIM   امکان اشتراک داده های لحظه ای و On-line  را در قالب فناوری  محاسبات ابری Cloud Computing دراختیار تمامی   فناوری های مرتبط با طراحی  فضاهای ساختمانی قرار میدهد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

نحوه  بهره مندی مناسب از مدل اطلاعاتی ساختمان

چگونه فناوری BIM از مدل سازی ساخت و ساز تئوری به دنیای واقعی کاربردی ساخت  و ساز و نگهداری ابنیه ها تبدیل میشود؟

بسیاری از مدیران پروژه های  ساختمانی نیازمند مدیریت کارهای روزانه و بررسی تاثیر انها در ساخت و ساز و نگهداری ان بنا  می باشند. هم چنین به طور مشخص تر ، مدیریت کیفیت فضاهای داخلی ساختمانها نظیر نور، رطوبت، صدا، دما  و همچنین کیفیت خدمات ارائه شده، هزینه های کارکردی ساختمان، مصرف انرژی، مصرف آب، بازیافت زباله ها و کاهش تلفات  جزو چالش های مدیریتی می باشد.  با توجه به روند صعودی گزارش های مدیریتی ارائه شده،  اندازه گیری و تحلیل عملکرد  ساختمان ها نسبت به گذشته از اهمیت بیشتری برخوردار است.

تمامی سیستم های فوق از نظر تولید داده بسیار پیچیده می باشند لذا  افرادی که با این سیستم ها سرو کار دارند  جزو نیروهای کارآمد و با ارزش ساختمان محسوب میشوند که وظیفه برنامه ریزی، فهم و درک  و ارائه گزارش مربوط به خروجی های این سیستم و سایر داده ها را بر عهده دارند.

مدیریت ساختمان با  فناوری های مختلفی برای مدیریت اجزای مختلف ساختمان سروکار دارد. سیستم اتوماسیون ساختمان BAS یا سیستم مدیریت ساختمان BMS  عمدتا عملکرد اجزای مکانیکی ونورپردازی ساختمان را بر عهده دارند. سیستم مدیریت انرژی ساختمان که جزئی از واحد BASیا BMS محسوب میشود، مصرف انرژی را کنترل میکند. در ساختمان های با کاربری های متنوع از سیستم مدیریت متمرکز  IWMS و یا سیستم های مدیریت نگهداری ساختمان کامپیوتری CMMS   به منظور مدیریت پارامتر های مختلف، نگهداری ساختمان، مدیریت زمانبندی کارها، مدیریت پرسنل و  مدیریت دسترسی استفاده میشود.

با توجه به این نکته که نیاز به برنامه ریزی چه در حین ساخت و ساز و چه در حین نگهداری ابنیه ضروری می باشد، فناوری BIM و استانداردهای مربوطه توسعه داده شده امکان ارتباط توامی سیتسم های درگیر در مدیریت ساختمان با یکدیگر را فراهم می آورد. در شرایط استاندارد، مدیریت ساختمان تمامی اسناد و مدارک مربوط به  اطلاعات بنا، نقشه های مربوطه، دیتاشیت های مربوط به تاسیسات و دستورالعمل های مربوط به نگهداری انها  و همچنین گزارشات مربوط به خرابی و رکرود های مربوطه را در اختیار دارند که به ندرت این منابع اطلاعات به صورت الکترونیکی به همدیگر لینک و یا به صورت طبقه بندی شده و هدفمند آرشیو شده اند. تجربه نشان داده که به طور مثال در بهترین شرایط فقط نقشه های اصلی مربوط به تاسیسات  در اختیار مدیریت ساختمان بعد از ساخت و ساز قرار گرفته میشود که از جنبه نگهداری ساختمان مشکلات فراوانی ایجاد مینماید.

مدیریت ساختمان نیاز به دسترسی مداوم، دقیق ، آسان و به روز به اطلاعات ساختمان را ضروری میداند ولی فناوری های قبلی این امکان را به سهولت فراهم نمیکرد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

فرآیند  دسترسی به اطلاعات ساختمان در قالب BIM

در محیط BIM ،داده ها تواما در کنار مدل قرار دارند  و بدین طریق مدیریت ساختمان امکان دسترسی  و استفاده از آنها را در طراحی، مطالعات و  نگهداری ساختمان دارد. اطلاعات لازم در قالب استاندارد COBIE، که استاندارد مرسوم  برای  جمع اوری و گردش اطلاعات پروزه های ساختمانی است،  در محله اول توسط طراح مشخص و جمع اوری میشود. این اطلاعات در قالب اطلاعات طراحی ساختمان شامل سازندگان تجهیزات، مدل و ویژگی های عملکردی آن می باشد. در ادامه پیمانکار پس از نصب و تجهیز ساختمان، اطلاعات عملکردی آن شامل  شماره سریال،  اطلاعات مربوط به  سرویس دهی، شیوه نگهداری و شرایط کاری آنها را  گرد اوری میکند. در نهایت این اطلاعات در اختیار مدیریت ساختمان برای انجام امورات مربوطه قرار میگرد.

استاندارد COBIE به نحوی  پایه گذاری شده است که سیستم های مدیریت ساختمان مرسوم نظیر CMMS و IWMS اطلاعات و داده های خود را از طریق نرم افزارهای موجود در اختیار سیستم قرار میدهند

ببینید: مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

موتورخانه مرکزی بهتر است یا پکیچ؟

در مجموع هر محصول یا سیستمی مزایا و معایب و همچنین شرایط خاص استفاده خود را دارد لذا اینکه تصور کنیم موتورخانه کلآ دارای نقاط ضعف و فاقد مزیت یا برعکس سرشار از نقاط مثبت است، تصور اشتباهی است. این موضوع درباره پکیج یا هر دستگاه گرمایشی و سرمایشی دیگر نیز صدق می کند.

با توجه به طرح موضوعاتی یکسویه در بعضی از رسانه ها در تایید یا رد سیستم پکیج یا موتورخانه بدون رعایت اخلاق حرفه ای در اطلاع رسانی به مخاطبین، در این مقاله سعی بر آن بوده دو سیستم مورد نظر از دیدگاه “مصرف انرژی و ایمنی ساکنین ساختمان ها در برابر حوادث گاز گرفتگی” بصورت کاربردی و تجربی با یکدیگر مقایسه شوند.
در ابتدا تاکید می شود در این تحلیل، وضعیت موتورخانه‌های سنتی موجود در کشور مورد بحث و مقایسه است، نه موتورخانه های جدید با راندمان بالا.

بخش اول: مقایسه مصرف گاز پکیج و موتورخانه های مرکزی
۱– سیستم های دارای مخزن از مزیت داشتن حجم مشخصی آب گرم برای زمان قطع برق برخوردارند.اینکه این امتیاز تا چه حد برای ساکنین ساختمان ها ارزشمند است، در فرایند تصمیم گیری و انتخاب آنها موثر خواهد بود. لذا در زمان انتخاب پکیج نیز مشتری می تواند مدل پکیجی را انتخاب نماید که منبع ذخیره ی آب گرم هم دارد اما به دلایلی که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد، انتخاب همچین پکیجی توصیه نمی شود.
• 
بر اساس نتایج یک تحقیق معتبر در چند سال قبل در شهر ساری، میزان انرژی لازم برای گرم نگه داشتن مخازن آب گرم شامل موتورخانه ها و آبگرمکن های مخزنی در ساعات غیر مفید شبانه، معادل انرژی مورد استفاده برای یک شهر ۱۵ هزار نفری است! اگر سیستم فقط در زمان مورد نیاز،آب گرم فوری را تامین کند، دیگر چه نیازی به مخزن ذخیره آب گرم احساس می شود؟ آیا مخزن ذخیره آب گرم آبگرمکن مخزنی یا موتورخانه مزیت آنها به حساب می آید؟ تکنولوژی در خدمت بشریت است تا نیازهای ما را برطرف کند و آن تکنولوژی جایگذین سیستم های تامین آب گرم فوری هستند.
۲– با توجه به گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از ۵ هزار ساختمان مجهز به سیستم موتورخانه مرکزی، مصرف سالیانه ساختمان های مسکونی مجهز به موتورخانه با مساحت ۱۰۰۰ مترمربع (ساختمان ۵ طبقه شامل ۱۰ واحد حدودا” ۱۰۰ متری) بالغ بر ۳۵ هزار متر مکعب است این یعنی سرانه ی گاز مصرفی هر واحد در سال ۳۵۰۰ متر مکعب خواهد بود. درحالیکه سرانه گاز مصرفی در واحدهای مسکونی با کیفیت ساخت و اقلیم مشابه- مجهز به پکیج حدود ۱۰۰۰ متر مکعب مقدار کمتری است. بنابراین پکیج نسبت به موتورخانه مزیت صرفه‌جویی گاز را داراست. راندمان پکیج ها بر اساس استاندارد برچسب انرژی آنها، عمدتان بالای ۸۰درصد و حتی بالاتر از ۹۰درصد است. 
۳– علل و عوامل تاثیرگذار بر راندمان پایین “سیستم حرارت مرکزی یا موتورخانه های موجود” که مطابق گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور حدود ۵۵درصد اعلام شده، کاملآ مشخص و در دسترس است. نکته اصلی و مهم قابل توجه در این زمینه این است که موتورخانه یک قطعه یا یک محصول نیست بلکه یک سیستم و مجموعه است که از اجزا و قطعات متعدد تشکیل یافته که بر راندمان کل سیستم تاثیرگذار است. هرچند ممکن است راندمان هریک از اجزاء موتورخانه بصورت مجزا ۸۰ درصد یا بالاتر اعلام شود اما طراحی و اجرای کل موتورخانه و منبع دوجداره، لوله کشی ساختمان، وضعیت عایق بندی منبع ذخیره آب گرم و لوله های رفت و برگشت، مکش دودکش و تهویه هوا و … راندمان کل را تعیین می کند. دلایل اصلی راندمان پایین موتورخانه های موجود در کشور عبارتند از:
• 
عدم طراحی و اجرای مناسب کل سیستم بر اساس محاسبات فنی مهندسی
• 
عدم انطباق درست ظرفیت حرارتی موتور‌خانه با بار حرارتی کل ساختمان
• 
عدم تناسب صحیح ظرفیت حرارتی دیگ با مشعل
• 
استفاده از دیگ چدنی به عنوان مبدل حرارتی
• 
عدم تنظیم دقیق مشعل و در برخی موارد پایین بودن راندمان مشعل و دیگ
• 
عدم عایق‌بندی صحیح منبع آب گرم داخل موتورخانه، منبع انبساط روی پشت بام، لوله های رفت و برگشت شوفاژ ها و لوله های آب گرم بهداشتی
• 
عدم استفاده از فناوری های نوین و پیشرفته مثل مبدل های صفحه ای برای تامین آب گرم فوری و به کار گیری مخازن بزرگ ذخیره آب گرم
• 
رسوب گیری زیاد در داخل پره‌های دیگ و منبع آب گرم که بخش زیادی از آن به دلیل وجود املاح در آب است.
• 
نامناسب بودن دودکش و تهویه هوای لازم برای احتراق
• 
عدم بکارگیری یا عدم اجرای مناسب سیستم مدیریت هوشمند موتورخانه (BMS) و در بعضی موارد خارج کردن ترموستات ها از حالت هوشمند و اتوماتیک به حالت دستی توسط اوپراتورها یا کاربران و درنتیجه عدم تنظیم صحیح و دقیق ترموستات
• 
فاصله ی زیاد منبع آب گرم از مصرف کنندگان
• 
عدم امکان تنظیم دماهای مناسب برای آب گرم مصرفی و گرمایش به صورت مجزا
• 
عدم قابلیت تنظیم درجه ای توان کارکرد مشعل متناسب با نیاز که البته در فناوری های جدید سیستم ماژول شعله وجود دارد که خود مزیت بسیار بزرگی برای کاهش مصرف گاز به حساب می آید.
• 
لزوم راه اندازی سیستم گرمایش سالانه با اولین درخواست (سکونت اولین خانواده در یکی از واحد های مسکونی ساختمان های نوساز و اولین خانواده ای که احساس سرما کند)
• 
عامل فرهنگی یا روانی: چرا من باید صرفه جویی کنم ولی هزینه مصرف بالای بقیه را پرداخت کنم؟ (عدم مدیریت مصرف انرژی توسط خانواده ها)
• 
عدم وجود سامانه ای دقیق و قابل اعتماد برای تعیین سهم مصرفی هر واحد مسکونی برای تقسیم شارژ 
۴– نکته مهم دیگر اینکه، راندمان بالا در یک سیستم حرارتی یعنی رده بالاتر در برچسب انرژی، و در واقع مصرف کمتر انرژی که از طرفی محصولات احتراق که از طریق دودکش ها وارد هوای شهرها و محیط زیست می شود، از میزان کمتر آلایندگی و گازهای مخرب برخوردار است. مطمئنن این ادعا صحت دارد که بخش زیادی از آلودگی هوای شهرها در ماههای سرد سال، نتیجه ی سیستم های حرارتی با راندمان پایین و پرمصرف ساختمان ها است. بر اساس یک پروژه ی مطالعاتی در شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، میزان گازهای آلاینده خروجی از دودکش موتورخانه ی یک ساختمان ۱۰ طبقه، معادل آلودگی ۱۲ تا ۱۴ خودروی سواری است که تمام وقت در سطح شهر در حال تردد هستند. به همین دلیل است که روی طرح بازدید و معاینه فنی موتورخانه ها تاکید فراوان می شود.
۵– علت گرایش زیاد مردم در چند سال گذشته و به خصوص بعد از اجرای هدفمندی یارانه ها به پکیج و تقریبا کنار گذاشتن موتورخانه های سنتی در غالب ساخت و سازهای جدید بدون تردید موضوع “مدیریت و هزینه انرژی و رفاه” بوده است. 
۶– تکنولوژی های روز دنیا در دیگ و مشعل یعنی موتورخانه های مدرن (پکیج های چگالشی) بسیار مناسب هستند و کاملآ توصیه می شوند. در حال حاضر برخی شرکتها، این تکنولوژی را وارد کرده اند و حداکثر ظرف ۵ سال آینده، موتورخانه های مدرن تولیدی در داخل کشور با دیگ و مشعل های بسیار پیشرفته (پکیج های چگالشی قدرتمند مرکزی)، بسیار کم مصرف و کم جا در ساختمان های بزرگ، برج ها، هتل ها، بیمارستان ها، ساختمان های اداری و تجاری و … جایگزین سیستم های موتورخانه های سنتی موجود و همچنین در ساختمان های با تعداد واحد مسکونی زیاد، جایگزین پکیج های مستقل آپارتمانی خواهند شد.

بخش دوم: مقایسه ایمنی پکیج و موتورخانه مرکزی از لحاظ خطر حوادث گازگرفتگی
۷– برخی از مدافعین سیستم موتورخانه و به نوعی منتقدین پکیج، هشدار می دهند که حذف موتورخانه و ترویج پکیج ها، خطر حوادث گازگرفتگی را افزایش می دهد اما مطابق گزارش کارشناسان آتش نشانی، شرکت گاز و … علت بیش از ۸۰ درصد حوادث گازگرفتگی، مشکل دودکش ساختمان هاست. تصور اینکه در ساختمان های مجهز به سیستم حرارت مرکزی، حادثه ی گازگرفتگی رخ نمی دهد یک فرض کاملا اشتباه است. اما مشکل از سیستم دیگ و مشعل و … نیست، مشکل در مکش دودکش موتورخانه، نحوه اجرای مناسب دودکش و اتصال و درزبندی قطعات دودکش داخل دیوار در زمان ساخت و ساز و همچنین مشکل در ورود هوای تازه به موتورخانه و تهویه هواست که درصورت مختل شدن هریک به علت ظرفیت بالای مشعل موتورخانه (معادل ظرفیت چند دستگاه پکیج)، خطر گازگرفتگی بسیار بیشتر و شدیدتر خواهد بود. با نشت گاز مونواکسید کربن از طریق رایزرها و راه پله ها به داخل واحدهای مسکونی، نشت گاز از ترک های دیواری که دودکش موتورخانه از آن عبور کرده و دودکش عایق بندی مناسبی نگردیده و یا دچار ترک و شکستگی شده است، گازگرفتگی گروهی و مرگ خاموش رخ می‌دهد.

۸نصب هر نوع پکیج در واحدهای مسکونی با زیربنای کم (مطابق مبحث ۱۷، واحدهای با مساحت زیر ۶۰ متر) مجاز نیست. در این واحدها نصب سیستم های درون سوز یا با محفظه احتراق باز که اکسیژن محل نصب را مصرف میکنند (شامل آبگرمکن، پکیج و بخاری معمولی) ممنوع است و به جای آن استفاده از سیستم های حرارتی که بدلیل داشتن دودکش دوجداره و محفظه احتراق بسته ، هوای مورد نیاز برای احتراق را از محیط باز بیرون ساختمان تامین می کنند الزامی می باشد.

هرچند در بناهایی با متراژ بالا مانند هتل ها، رستوران ها، بیمارستان ها، ساختمان ها و برج هایی با مساحت بالا بهترین و مطمئن ترین گذینه، موتورخانه های مرکزی هستند که البته نیاز به طراحی و اجرای مناسب و دقیقی دارند. شرکت آرین پادرا صنعت ارزش با انجام پروژه های تاسیساتی مهم و بزرگی مثل بیمارستان ها، سالن های سینما، مجتمع های تجاری و … موفق گردیده است بالاترین راندمان موجود در سیستم های موتورخانه ای در سطح کشور را طراحی و پیاده سازی نماید.

سرویس و نگهداری کولر آبی

ببینید: مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

شرکت autodesk که رسمی ترین ارگان در زمینه طراحی ابنیه می باشد BIM را به صورت زیر تعریف کرده است: “بیان دیجیتال مشخصه های فیزیکی و کاربردی یک ابنیه به نحوی که این نمایش در قالب یک منبع اطلاعاتی مشترک از اطلاعات ابنیه جهت تصمیم گیری های استراتژیک در فرآیند ساخت و ساز تا رسیدن به انتهای عمر مفید بنا می باشد.

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar