طراحی تاسیسات برقی

تعیین شدت روشنایی مورد نیاز در مکان‌ها و برای فعالیت‌های مختلف

   در سال 1979، انجمن مهندسان روشنایی آمریکا (IESNA) روندی برای انتخاب میزان روشنایی مورد نیاز مکان‌ های مختلف بر اساس فاکتورهای مهمی که در عملکرد دید موثر می باشد، پایه گذاری نمود. این روند، قابل انعطاف بوده و دست طراحان را تا حدودی برای اعمال شرایط مختلف در تعیین سطوح روشنایی باز می گذارد. به طور کلی برای تعیین سطوح روشنایی می توان عوامل زیر را به عنوان پارامترهای تاثیرگذار بر شمرد:

  • نوع فعالیت: فعالیت ‌های مختلف در هر فضا نیاز به سطوح روشنایی مختلف دارند.
  • مشخصات فعالیت دیداری: کنتراست و ابعاد فعالیت و اندازه اشیا در یک فضا و مدت زمان مورد نیاز برای انجام آن فعالیت از عوامل مهم در تعیین سطوح روشنایی می باشند.
  • سن کاربر: با افزایش سن، به سطوح روشنایی بالاتری نیاز می ‌باشد.
  • اهمیت فعالیت دیداری از نظر دقت و سرعت: فعالیت ‌های مختلف دیداری از نظر سرعت و دقت دارای اهمیت‌ های متفاوتی می‌ باشند. در این روند، فعالیت‌ ها از نظر اهمیت دقت و سرعت دسته‌ بندی می شوند.
  • درصد بازتاب سطح کاربر: بازتاب و انعکاس نور از سطح و محیط کار نیز به عنوان عاملی موثر در میزان روشنایی مورد نیاز فضا به شمار می ‌رود.

با در نظر گرفتن این عوامل، روند تعیین سطوح روشنایی با توجه به توصیه IESNA در چهار گام زیر انجام می‌ پذیرد.

گام اول: تعیین نوع و مشخصات فعالیت

   در گام نخست، این طراحان تاسیسات برقی بایستی نوع و مشخصات فعالیتی که در آن فضا انجام خواهد پذیرفت را تعیین کنند. مشخصات فعالیت و فضا مانند میزان کنتراست اندازه اشیا برای کار دیداری در فضا و مدت زمان فعالیت برای تعیین طبق روشنایی در گام بعدی مورد نیاز خواهد بود.

گام دوم: انتخاب طبقه روشنایی

   انجمن مهندسان روشنایی آمریکا سطوح روشنایی را به 9 طبقه مختلف، طبق جدول زیر تقسیم نموده است. نامگذاری این طبقه ‌ها به صورت A تا I می ‌باشد و سطوحروشنایی از حدود 20 تا 20000 لوکس را پوشش می‌ دهد. با توجه به نوع و مشخصات فعالیت از میزان کنتراست، اندازه اشیا برای فعالیت دیداری مورد نظر و مدت زمان آن فعالیت، طبقه روشنایی مناسب برای آن انتخاب می گردد. لازم به ذکر است که این جدول بیشتر روشنایی داخلی را در بر می گیرد و برای تعیین میزان روشنایی در فضاهای بیرونی به ویژه روشنایی خیابانی بایستی به استانداردها و توصیه ‌های مراکز معتبر مراجعه نمود. در محاسبات روشنایی بیرونی و به ویژه روشناییخیابانی، علاوه بر لوکس، عوامل دیگری مانند درخشندگی (Cd/ ) نیز استفاده می گردد.

نوع فعالیت طبقه روشنایی دامنه روشنایی (لوکس) نوع روشنایی
فضاهای عمومی با نیاز به روشنایی کم (فضای تیره) A 20-30-50 روشنایی عمومی
فضاهای عمومی برای مشاهدات موقتی کوتاه B 50-75-100
فضاهای عمومی با فعالیت های دیداری گاهگاهی C 100-150-200
انجام فعالیتهای دیداری با کنتراست زیاد یا اندازه اشیا و ابعاد کار بزرگ D 200-300-500 روشنایی فضای کار
انجام فعالیت های دیداری با کنتراست متوسط یا اندازه اشیا و ابعاد کار کوچک E 500-750-1000
انجام فعالیت های دیداری با کنتراست کوچک یا اندازه اشیا و ابعاد کار
خیلی کوچک
F 1000-1500-2000
انجام فعالیت های دیداری با کنتراست کوچک یا اندازه اشیا و ابعاد کار
خیلی کوچک و زمان کار طولانی
G 2000-3000-5000 روشنایی ترکیبی
موضعی و عمومی
انجام فعالیت های دیداری در زمان بسیار طولانی و فعالیت بسیار دقیق
دیداری
H 5000-7500-10000
انجام فعالیت های دیداری بسیار خاص با کنتراست بسیار کم و اندازه اشیا
و ابعاد کار
بسیار کوچک
I 10000-15000-20000

طبقه بندی روشنایی برای فعالیت‌های دیداری مختلف

   این 9 طبقه روشنایی را می ‌توان به طور کلی در سه نوع مختلف به  صورت روشنایی عمومی، روشنایی فضای کار و روشنایی موضعی برای کاری ویژه جای داد. فعالیت‌ هایی که در طبقه A تا C قرار می‌ گیرند، روشنایی عمومی برای فضای مورد نیاز می‌ باشد. در طبقه ‌های D تا F، فعالیت‌ های دیداری برای کار مشخصی در فضای مورد نظر می ‌باشد. این فعالیت ‌ها از آنجایی که برای کار مشخصی در نظر گرفته می ‌شود، نسبت به روشنایی عمومی کاملا مشخص می ‌باشد و نیاز به روشنایی بیشتری دارند. طبقات G تا I نیز برای فعالیت‌ هایی در نظر گرفته شده‌اند که به دقت فراوان و دید بسیار مناسب نیاز دارند. در این فعالیت ‌ها به دلیل در نظر گرفتن ملاحظات اقتصادی و عملی، روشنایی به صورت موضعی و در سطح کار خاصی انجام می ‌گیرد و برای بقیه فضا از روشنایی عمومی استفاده می‌ گردد. جداول مفصلی در استاندارد IESNA وجود دارد که طبقه روشنایی فعالیت‌ های مختلف را مشخص نموده است و می‌ توان با مراجعه به آن طبقه روشنایی فعالیت مورد نظر را به دست آورد. استانداردها و توصیه ‌هایی نیز وجود دارند که میزان دقیق روشنایی مورد نیاز فضا ها را بر حسب لوکس در جداول مفصل ارائه می‌ دهند.

 

گام سوم: تعیین دامنه روشنایی

   با توجه به جدول بالا، هر طبقه روشنایی به صورت محدوده‌ ای با دامنه روشنایی در سه سطح هدف بر اساس لوکس دسته‌بندی شده ‌است. با توجه به طبقه انتخاب شده برای فعالیت مورد نظر، این دامنه روشنایی مشخص می‌ گردد. در گام بعدی با توجه به شرایط فعالیت و فضا، یکی از سه سطح یاد شده به عنوان مقدار نهایی روشنایی مورد نیاز تعیین خواهد شد.

گام چهارم: تعیین سطح هدف روشنایی

   سطوح روشنایی مورد نیاز برای یک فعالیت خاص در فضای مشخصی، از عواملی مانند سن کاربران، میزان بازتاب نور از سطح و محیط کار و اهمیت سرعت و دقت در آن فعالیت اثر می ‌پذیرد. در این گام، با توجه به این شرایط، فاکتورهای تصحیح به صورت اعداد 1+، 0 و 1- مشخص شده و از روی آن‌ها یکی از سه سطح دامنه روشنایی مورد نیار برای آن فعالیت در آن فضا تعیین خواهد شد. معمولا در طبقاتی که برای روشنایی عمومی مورد نظر می‌ باشد(طبقه‌های A تا C)، عوامل سن اشخاص و بازتاب نور به عنوان عوامل تغییر دهنده میزان روشنایی مورد نیاز تلقی می‌ شوند و در دیگر طبقه ‌های روشنایی، عامل سوم یعنی اهمیت از نظر سرعت و دقت نیز تاثیرگذار خواهد بود.

   در طبقه‌ های A تا C طراح روشنایی بایستی فاکتورهای سن اشخاص و بازتاب نور را از قسمت الف جدول زیر تعیین نماید که یکی از اعداد 1+، 0 و 1- می ‌باشد. فاکتور نهایی از جمع جبری این دو فاکتور حاصل می‌ گردد. اگر فاکتور نهایی 2- باشد، از سه سطح تعیین شده در دامنه روشنایی، کمترین مقدار آن در نظر گرفته می‌ شود. اگر فاکتور نهایی 2+ باشد، بیشترین مقدار و در صورت 1-،0 و 1+ بودن فاکتور نهایی، سطح میانی دامنه به عنوان روشنایی مورد نیاز در نظر گرفته می‌ شود.

   در طبقه ‌های D تا I نیز طراحان تاسیسات برقی، علاوه بر فاکتورهای سن اشخاص و بازتاب نور، فاکتور اهمیت فعالیت از نظر سرعت و دقت دیداری را از قسمت ب جدول زیر تعیین می‌ نماید و از جمع جبری این سه فاکتور، فاکتور نهایی حاصل می‌ گردد. اگر فاکتور نهایی 3- یا 2- باشد، از سه سطح تعیین شده در دامنه روشنایی، کمترین مقدار آن در نظر گرفته می ‌شود. اگر فاکتور نهایی 3+ یا 2+ باشد، بیشترین مقدار و در صورت 1-، 0 و یا 1+ بودن فاکتور نهایی، سطح میانی دامنه به عنوانروشنایی مورد نیاز در نظر گرفته می‌ شود.

الف. برای طبقه های روشنایی A تا C
شرایط فاکتور تصحیح
-1 0 1
سن کاربران و اشخاص کمتر از 40 سال ب 40 تا 55 سال بیش از 55 سال
درصد بازتاب سطح کار بیش از 70 درصد بین 30 ال 70 درصد کمتر از 30 درصد
ب. برای طبقه های روشنایی D تا I
شرایط فاکتور تصحیح
-1 0 1
سن کاربران و اشخاص کمتر از 40 سال بین 40 تا 55 سال بیش از 55 سال
سرعت و دقت کار دیداری کم اهمیت مهم بسیار مهم
درصد بازتاب سطح کار بیش از 70 درصد بین 30 ال 70 درصد کمتر از 30 درصد

فاکتور های تصحیح برای تعیین سطح روشنایی مورد نیاز فعالیت‌ های مختلف در فضاهای مختلف

طراحی تاسیسات مکانیکی

آموزش نقشه خوانی و نقشه کشی برق ساختمان

ﻣﻘﺪﻣﻪ :

ﺩﺭ ﺍﻳﻦ  بخش ﺷــﻤﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻛﺸﻰ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﭘﻼﻥ ﻓﺮﺍ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺷــﻤﺎﻯ ﻓﻨﻰ، ﻣﺴــﻴﺮﻫﺎﻯ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻰ ﺑﺮﻕ ﻭ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺗــﻰ ﺭﺍ، ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻭ ﺍﻧﺘﻬﺎﻯ ﺁﻥ ﻭﺻﻞ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷــﺪ، ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﭘﻼﻥ ﻧﺸــﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺩﺍﺩ. ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺳﻢ، ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻧﻮﺷــﺘﺎﺭ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻛﻤﻚ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﮔﺮﻓﺖ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﺿﻮﺍﺑﻂ ﻓﻨﻰ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﻳﻰ ﻻﺯﻡ ﺑﺮﺍﻯ ﻃﺮﺍﺣﻰ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻫﺎﻯ ﻣﺴــﻜﻮﻧﻰ (ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻣﺒﺤﺚ ﺳﻴﺰﺩﻫﻢ)ﺁﺷﻨﺎ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ.

ﻣﺤﺘﻮﺍﻯ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻯ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﺑﺮﻕ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻯ ﺁﻥ ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﻛﺮﺩ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺍﺟﺰﺍﻳﻰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﺟﺰﺍﻯ ﻫﺮ ﻧﻘﺸﻪ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮﻕ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﻳﺮ ﺍﺳﺖ:

۱ـ۱ـ۱۳ ﻋﻼﻳﻢ
۲ـ۱ـ۱۳ ﻧﻘﺸﺔ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ
۳ـ۱ـ۱۳ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭ ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎ
۴ـ۱ـ۱۳ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭﻫﺎﻯ ﺭﺍﻳﺰﺭ۱
۵ـ۱ـ۱۳ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ۲
۶ـ۱ـ۱۳ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺕ
ﺩﺭ ﻃﺮﺍﺣﻰ ﻭ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺿﺮﻭﺭﻯ  ﺍﺳــﺖ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣــﻪ، ﺑﻪ ﺑﻨﺪﻫﺎﻳﻰ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺍﺷــﺎﺭﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻴــﻢ ﺭﻋﺎﻳﺖ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺗﻮﺳــﻂ ﻃﺮﺍﺡ، ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺟﺮﺍ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﺍﻟﺰﺍﻣﻰ ﺍﺳﺖ.

ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ (ﻣﺒﺤﺚ۱۳ ):

۱ـ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﻨﺪﺓ ﻣﺤﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜﻰ ﻟﻮﺍﺯﻡ، ﻭﺳﺎﻳﻞ ﻭ ﺩﺳــﺘﮕﺎﻩ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻨﺔ ﻧﻘﺸﺔ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﭘﻼﻥ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ. ﻣﻘﻴﺎﺱ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻛﻢ ﺗﺮ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺻﺪﻡ ﺑﺎﺷﺪ.

۲ـ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻮﺍﻧﺎ ﻭ ﻭﺍﺿﺢ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺤﻮﻯ ﺗﻬﻴﻪ ﺷــﺪﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﺧﻄﻮﻁ ﻭ ﺍﺟﺰﺍﻯ ﺑﺮﻗﻰ ﻭ ﺯﻣﻴﻨﺔ ﻧﻘﺸﺔ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﺑﻬﺎﻣﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

۳ـ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭﻫﺎ ، ﺟﺰﻳﻴﺎﺕ، ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺕ، ﺭﺍﻳﺰﺭ ﻭ ﺟﺪﺍﻭﻝ، ﻛﻪ ﺍﺣﺘﻴﺎﺝ ﺑــﻪ ﭘﻼﻥ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﻣﺠﺰﺍ ﻭ ﻳﺎ ﺩﺭ  ﺻﻮﺭﺕ ﻭﺟﻮﺩ ﺣﻮﺍﺷﻰ ﺧﺎﻟﻰ، ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﻮﻧﺪ.

۴ـ ﺩﺭ ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺁﭘﺎﺭﺗﻤﺎﻥ ﻫﺎﻯ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺩﺭ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﺔ ﻧﻘﺸﺔ ﺑﺮﻕ ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪ ﺍﻛﺘﻔﺎ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻟﺰﻭﻣﻰ  ﺑﻪ ﻃﺮﺡ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﺍﻯ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻴﺴﺖ.

نقشه کشی برق ساختمان2

ﻋﻼﻳﻢ :

ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻫﺮ ﻭﺳﻴﻠﻪ  ﻳﺎ ﻋﻨﺼﺮ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭﻯ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮﻫﺎ ﻭ ﺗﻌﺒﻴﺮﻫﺎﻯ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻭﺳﻴﻠﺔ ﺑﺮﻗﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﻴﺮﻭﻯ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺯﺑﺎﻧﻰ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﺔ ﺑﺮﻕ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩﻯ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﺔ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻰ ﺍﻟﻜﺘﺮﻭﺗﻜﻨﻴﻚ۱ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳﻴﻤﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﺍﻯ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﺪﺍﺭﺍﺕ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﻯ ﻓﻨﻰ(ﺗﻚ ﺧﻄﻰ)ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ.

ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ (ﻣﺒﺤﺚ۱۳) :

۱ـ  ﺑــﺮﺍﻯ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺍﺟﺰﺍﻯ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺑــﺮﻕ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳــﻴﻤﻰ ﺍﺳــﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻖ IEC ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷــﻮﺩ ﻭ ﺍﻧﺪﺍﺯﺓ ﻋﻼﻳــﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳــﺐ ﺑﺎ ﻣﻘﻴــﺎﺱ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺯﻣﻴﻨﻪ  ﭘﻼﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﻮﺩ.

۲ـ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻣﻬﻢ ﺩﺳــﺘﮕﺎﻩ ﺫﻛﺮ ﺷﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻧﻮﻋﻰ ﻛــﺪ ﻗﺒﻼ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ﻋﻼﻳــﻢ ﺫﻛﺮ ﮔﺮﺩﺩ. ﺍﻳــﻦ ﻛﺎﺭ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ۱ـ۱۳ ﺑﻪ ﺭﻭﻯ ﭼﺮﺍﻍ ﻟﻮﺳــﺘﺮ ﻳﺎ ﭼــﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺣﻤﺎﻡ ﺻﻮﺭﺕ  ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.

کلید ها و  پریز ها

ﮐﻠﻴﺪ: ﻭﺳﻴﻠﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻗﻄﻊ ﻭﻭﺻﻞ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺑﺮﻕ ﺩﺭ ﻳﮏ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺪﺍﺭ ﺍﻟﮑﺘﺮﻳﮑﻲ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﺩ. ﭘﺮﻳﺰ ﻭﺩﻭﺷﺎﺧﻪ : ﻭﺳﻴﻠﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺗﺼﺎﻝ ﻫﺎﺩﻳﻬﺎ ﻭﺑﻨﺪ ﻫﺎﻱ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻧﻌﻄﺎﻑ ﺩﺭ ﺳﻴﻢ ﮐﺸﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﺩ ﻭﺷﺎﻣﻞ ﺩﻭ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺳﺖ :

ﭘﺮﻳﺰ ﺛﺎﺑﺖ  :  ﻗﺴﻤﺘﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﮐﺸﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ.

ﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ  : ﻗﺴﻤﺘﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺎﺩﻱ، ﻳﺎ ﺑﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻧﻌﻄﺎﻑ ﻟﻮﺍﺯﻡ ﺑﺮﻗﻲ ﻳﺎ ﺑﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻧﻌﻄﺎﻑ ﭘﺮﻳﺰ ﺩﺳﺘﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.

ﭘﺮﻳﺰ ﭼﻨﺪ ﺭﺍﻫﻪ : ﻳﮏ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﭘﺮﻳﺰ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﻳﮏ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺗﺼﺎﻝ ﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ : ﻭﻟﺘﺎﮊﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎﺯﻧﺪﻩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﺩﺭ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻪ ﻓﺎﺯ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﺑﻴﻦ ﺩﻭ ﻓﺎﺯ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ: ﺷﺪﺕ ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺳﺎﺯﻧﺪﻩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﭘﺮﻳﺰ ﻳﺎ ﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻭ ﺟﺮﻳﺎﻥ، ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻣﺆﺛﺮ ﺁﻧﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺭﺩﻱ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺁﻥ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎ ﻭ ﭘﺮﻳﺰﻫﺎ :

ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎﻱ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎﺕ ﺑﺮﻗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻱ ﻣﺴﮑﻮﻧﻲ، ﺍﺩﺍﺭﻱ،ﺁﻣﻮﺯﺷﻲ، ﺑﻬﺪﺍﺷﺘﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻭﻏﻴﺮﻩ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﺼﺮﻑ ﻗﺮﺍﺭﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ، ﻃﺒﻖ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻠﻲ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۴۶۲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺍﺯ۲۵۰ﻭﻟﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﮑﻔﺎﺯ ﻭ ۵۰۰ ﻭﻟﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻭ ﻓﺎﺯ ﻭﺳﻪ ﻓﺎﺯ ﻭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ  ﺁﻥ ﺍﺯ ۲۵ﺁﻣﭙﺮ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻤﺎﻳﺪ.

ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﺩﺳﺘﻲ ﻣﺼﺎﺭﻑ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﺼﺐ ﺛﺎﺑﺖ، ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻳﺎ ﺧﺎﺭﺝ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ، ﮐﻪ ﻭﻟﺘﺎﮊﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ۴۴۰ﻭﻟﺖ ﻭﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ ۶۳ ﺁﻣﭙﺮﺗﺠﺎﻭﺯﻧﻤﻲ ﮐﻨﺪﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ IEC669-1  ﻳﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻫﺎﻱ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﭼﺮﺍﻍ ﭘﺎﻳﻠﻮﺕ، ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﺩﻭﺭ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ، ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺗﺄﺧﻴﺮ ﺯﻣﺎﻧﻲ، ﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮﺭﻩ، ﻭﮐﻠﻴﺪ ﻫﺎﻱ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﻧﻴﮑﻲ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.

ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮﮐﻠﻴﺪ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺜﻨﺎﻱ ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﻮﮐﺎﺭ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﮐﻪ ﺑﺪﻭﻥ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ IEC669-1 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﻭﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮ ﮐﻠﻴﺪ ﺗﻮﮐﺎﺭ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ  ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ IEC670 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺮﻳﺰﻫﺎ ﻭﺩﻭ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎﻱ ﺑﺮﻕ ﺗﮑﻔﺎﺯ، ﺩﻭ ﻓﺎﺯ ﻭﺳﻪ ﻓﺎﺯ ﮐﻪ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ۳۸۰ﻭﻟﺖ ﻭﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ ۲۵ﺁﻣﭙﺮ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻤﻲ ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﺟﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﺍﺻﻼﺣﻴﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻠﻲ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۶۳۵ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺮﻳﺰ ﻫﺎﻱ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻭﭘﻼﮎ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺁﻥ، ﮐﻪ ﻭﻟﺘﺎﮊ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ﺍﺯ۵۰۰ﻭﻟﺖ ﻭﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣﻲ ﺁﻥ ۱۰۰ ﺁﻣﭙﺮ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻧﻤﻲ ﮐﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺷﻤﺎﺭﻩ ۳۰۹ ﮐﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﺗﮑﻨﻴﮏ (IEC) ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ. ﺩﺭﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺩﻳﮕﺮﮐﻠﻴﺪ ﻭﭘﺮﻳﺰ ﻭﭘﻼﮒ ﻭﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﮐﻤﻪ ﻓﺸﺎﺭﻱ، ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺩﻳﻤﺮ ﻭﻏﻴﺮﻩ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻫﺎﻱ ﮐﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﺗﮑﻨﻴﮏ ﻭﻣﺸﺎﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ.

ﻋﻼﻳﻢ: 

ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻫﺮ ﻭﺳﻴﻠﻪ  ﻳﺎ ﻋﻨﺼﺮ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭﻯ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮﻫﺎ ﻭ ﺗﻌﺒﻴﺮﻫﺎﻯ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻭﺳﻴﻠﺔ ﺑﺮﻗﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﻴﺮﻭﻯ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺯﺑﺎﻧﻰ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﺔ ﺑﺮﻕ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩﻯ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﺔ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻰ ﺍﻟﻜﺘﺮﻭﺗﻜﻨﻴﻚ۱ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺔ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳﻴﻤﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﺍﻯ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﺪﺍﺭﺍﺕ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﻯ ﻓﻨﻰ  ﺗﻚ ﺧﻄﻰ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ.

ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﻣﻠﻰ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ  ﻣﺒﺤﺚ۱۳  :

۱ـ  ﺑــﺮﺍﻯ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺍﺟﺰﺍﻯ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺑــﺮﻕ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻋﻼﻳﻢ ﺗﺮﺳــﻴﻤﻰ ﺍﺳــﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﻄﺎﺑﻖ  IEC  ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷــﻮﺩ ﻭ ﺍﻧﺪﺍﺯﺓ ﻋﻼﻳــﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳــﺐ ﺑﺎ ﻣﻘﻴــﺎﺱ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺯﻣﻴﻨﻪ  ﭘﻼﻥ   ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﻮﺩ. ۲ـ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﻣﻬﻢ ﺩﺳــﺘﮕﺎﻩ ﺫﻛﺮ ﺷﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻧﻮﻋﻰ ﻛــﺪ ﻗﺒﻼ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ﻋﻼﻳــﻢ ﺫﻛﺮ ﮔﺮﺩﺩ. ﺍﻳــﻦ ﻛﺎﺭ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ۱ـ۱۳ ﺑﻪ ﺭﻭﻯ ﭼﺮﺍﻍ ﻟﻮﺳــﺘﺮ ﻳﺎ ﭼــﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺣﻤﺎﻡ ﺻﻮﺭﺕ  ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.

ﻧﻘﺸﺔ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ :

ﺩﺭ ﻃﺮﺍﺣﻰ ﻧﻘﺸــﻪ ﻫﺎﻯ ﺗﺄﺳﻴﺴــﺎﺕ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﺸــﻪ ﺍﻯ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﭘﻼﻥ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ« ﻣﻰ ﺷﻨﺎﺳــﻴﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺹ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ. ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﻼﻥ ﻧﺤﻮﺓ ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ  ﻗﺮﺍﺭﮔﺮﻓﺘﻦ  ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺑﺮﻗﻰ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﻣﺸﺨﺺ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﺩﺭ ﺑﺮﻕ ﺭﺳﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺑﺴــﻴﺎﺭ ﻣﻬﻢ ﺍﺳــﺖ. ﻣﺜﻼً ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻰ ﻛﻪ ﺍﺣﺘﻤــﺎﻻً ﺗﺨﺖ ﺧﻮﺍﺏ ﻗــﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻠﻴﺪ ﻣﻨﺎﺳــﺐ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻰ ﻛﻪ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳــﻮﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﭘﺮﻳــﺰ ﺑﺮﻕ ﻭ ﭘﺮﻳﺰ ﺁﻧﺘﻦ ﻣﻨﺎﺳــﺐ ﻭ … ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﺩ. ﺷــﻜﻞ ۱ـ،۱۳ ﺑﺨﺶ ﻫــﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﭘﻼﻥ ﻣﻌﻤﺎﺭﻯ ﺷــﺎﻣﻞ ﺁﺷــﭙﺰﺧﺎﻧﻪ، ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺏ، ﺣﻤﺎﻡ ﻭ ﺩﺳﺖ ﺷــﻮﻳﻰ  ﺭﺍ، ﻛــﻪ ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺁﻥ ﻣﺸــﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻧﺸــﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ. ﻫﻤﺎﻥ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺷﻜﻞ ﻣﺸــﺎﻫﺪﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ، ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﻛﻤﺪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ، ﺭﻭﺷــﻮﻳﻰ، ﺗﻮﺍﻟﺖ، ﺩﻭﺵ ﺣﻤﺎﻡ، ﺗﺨﺖ ﺧﻮﺍﺏ، ﺍﺟﺎﻕ ﮔﺎﺯ، ﺳﻴﻨﻚ ﻇﺮﻑ ﺷﻮﻳﻰ ﻭ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻟﺒﺎﺱ ﺷﻮﻳﻰ، ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺧﺸﻚ ﻳﺎ ﻧﻤﻨﺎﻙ ﺑﻮﺩﻥ، ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ ﺩﺭ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﺍﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻰ ﺩﺍﺭﺩ.

نقشه کشی برق1

نقشه کشی برق5

نقشه کشی برق6

ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺴــﻴﺮﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺭﻭﺷــﻨﺎﻳﻰ، ﭘﺮﻳﺰﻫﺎﻯ ﺑﺮﻕ، ﺗﻠﻔــﻦ ﻭ ﺁﻧﺘﻦ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﻳﻚ ﭘﻼﻥ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻠﻮﻏﻰ ﻭ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺩﺭ ﻧﻘﺸﻪ ﺧﻮﺍﻧﻰ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ، ﻫﺮ ﻳﻚ ﺍﺯ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﻳﻚ ﭘﻼﻥ ﺟﺪﺍﮔﺎﻧﻪ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ.

ﺍﻳﻦ ﭘﻼﻥ ﻫﺎ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﻧﺪ ﺍﺯ:

۱ـ۲ـ۱ـ۱۳ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ

۲ـ۲ـ۱ـ۱۳ ﭘﺮﻳﺰ ﺑﺮﻕ
۳ـ۲ـ۱ـ۱۳ ﭘﺮﻳﺰ ﺗﻠﻔﻦ ﻭ ﺁﻧﺘﻦ
۱ـ۲ـ۱ـ۳۱ﭘـﻼﻥ ﺭﻭﺷـﻨﺎﻳﻰ : ﺩﺭ ﭘــﻼﻥ ﺭﻭﺷــﻨﺎﻳﻰ ﺍﺑﺘﺪﺍ  ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﻭ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺍﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻰ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ ﻭ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ ﻣﺸــﺨﺺ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺍﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰﺍﺕ ﺑﺎ  ﻫﻢ ﻭ ﺑﺎ ﺗﺎﺑﻠﻮﻯ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻌﻴﻦ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ.

ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ :

ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻫﺎ ﺭﻭﺷــﻨﺎﻳﻰ ﻫﺎﻯ ﺳﻘﻔﻰ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻭﺳــﻂ ﺍﺗﺎﻕ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﻴﺮﺩ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﻗﻄﺮﻫﺎﻯ ﺍﺗﺎﻕ ﺭﺍ ﺭﺳــﻢ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ ﻭ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﻗﻄﺮﻫﺎ ﻭﺳﻂ ﺳﻘﻒ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.  ﺍﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻨﺎﺳــﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺍﻯ ﻧﺼﺐ ﻳﻚ ﭼﺮﺍﻍ ﺳﻘﻔﻰ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺍﺳﺖ. ﺷﻜﻞ۲ ـ۱۳ ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺑﻰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﺭﻭﺵ ﭼﺮﺍﻏﻰ ﺑﺮﺍﻯ ﺁﻥ ﺭﺳــﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮﺩ. ﺍﮔﺮ ﺿﻠﻌﻰ ﺍﺯ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺎ ﻛﻤﺪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺍﺷــﻐﺎﻝ ﺷــﺪﻩ ﺑﺎﺷــﺪ ﺑﺮﺍﻯ ﻓﻀﺎﻯ ﻣﻔﻴﺪ، ﻗﻄﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻰ ﻛﻨﻴﻢ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴــﻦ ﺍﮔﺮ ﻓﻀﺎﻯ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺰﺭگ، ﻣﺎﻧﻨــﺪ ﺑﻌﻀﻰ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻰ ﻫﺎ L ﺷﻜﻞ  ﺩﻭ ﺑﺨﺸﻰ  ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮﺍﻯ ﻫﺮ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺟﺪﺍﮔﺎﻧﻪ ﻗﻄﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ.

نقشه کشی برق7

ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺪﺍﻧﻴﻢ:

ﺑﺮﺍﻯ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺕ ﺷﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﻫﺮ ﻓﻀﺎ ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴــﻦ ﭼﻴﺪﻣــﺎﻥ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ، ﺍﻣــﺮﻭﺯﻩ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﻫﺎﻯ ﺗﺨﺼﺼﻰ ﻣﺎﻧﻨــﺪ Calculux,DiaLux ﻭ…  ﻭﺟــﻮﺩ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻃــﻊ ﺗﺤﺼﻴﻠﻰ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﻫﺎ  ﺁﺷﻨﺎ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ.

ﭼﻴﺪﻣﺎﻥ ﻛﻠﻴﺪ :

ﺩﺭﺏ ﺍﻛﺜﺮ ﺍﺗﺎﻕ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺑﺎﺯ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺯ ﺷــﺪﻥ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﻯ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎ ﺧﺘﻢ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ ﺍﺳﺎﺱ ﺩﺭ ﺭﺳﻢ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﻯ ﻋﻤﻞ ﻛﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﻫﻴﭻ ﻛﻠﻴﺪ ﺑﺮﻗﻰ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻯ ﺍﺗﺎﻕ، ﭘﺸﺖ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻧﻤﺎﻧﺪ. ﺷــﻜﻞ۳ ـ۱۳ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭﮔﻴﺮﻯ ﺻﺤﻴﺢ ﻭ ﻏﻠﻂ ﻛﻠﻴﺪ ﻭ ﭘﺮﻳﺰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.

نقشه کشی برق8

ﺗﻮﺟﻪ : ﺩﺭ ﺗﺮﺳــﻴﻢ ﻧﻘﺸﻪ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻥ ﻣﺴــﻴﺮ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺳــﺘﻮﻥ ﻫﺎﻯ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻋﺒﻮﺭ ﺩﺍﺩ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻥ ﻛﻠﻴﺪ ﻳﺎ ﭘﺮﻳﺰ ﻳﺎ ﭼﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺁﻥ ﻧﺼﺐ ﻛﺮﺩ ﺷﻜﻞ۴ ـ۱۳٫ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺍﺷــﺘﺒﺎﻫﻰ ﺍﺯ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘــﻦ ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺪ ﻭ ﻳﻚ ﭼﺮﺍﻍ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺳــﺘﻮﻥ ﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻋﺒﻮﺭ ﻧﺎﺩﺭﺳﺖ ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺍﺯ ﺩﺍﺧﻞ ﺳﺘﻮﻥ ﺑﺘﻮﻧﻰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.

نقشه کشی برق9

ﺩﺭ ﭼﻴﺪﻣــﺎﻥ ﭼﺮﺍﻍ ﻫﺎ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷــﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻓﻀﺎ ﺩﻗﺖ ﻛﺮﺩ. ﺟﺪﻭﻝ۲ ـ۱۳ ، ﺷﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ، ﺑﺮﺍﻯ ﻫﺮ ﻓﻀﺎﻯ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻣﺴﻜﻮﻧﻰ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ.  ﻭﺍﺣﺪ ﺷﺪﺕ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻰ ﻟﻮﻛﺲ ﺍﺳﺖ .

نقشه کشی برق10

ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺏ : ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺍﺏ ﭼﺮﺍﻍ ﺳــﻘﻔﻰ ﺑﺎ ﻛﻠﻴﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨــﺎﺭ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻯ ﺭﻭﺷــﻦ ﻭ ﺑﺎ ﻛﻠﻴﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨــﺎﺭ ﺗﺨﺖ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﻛﻨﺎﺭ ﺗﺨﺖ ﺧﻮﺍﺏ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺪ، ﭼﺮﺍﻍ  ﺩﻛﻮﺭﺍﺗﻴﻮ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺑﺎﻻﻯ ﺗﺨﺖ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﻛﺮﺩ  ﺷﻜﻞ۵ ـ۱۳ .

نقشه کشی برق12

بخش سوم آموزش نقشه خوانی و نقشه کشی برق ساختمان

آشپزخانه :

آشپزخانه داراى چراغ سقفى یا دیوارى است، که با یک کلید یک پل کار مى کند. نوع لامپ بکار رفته در این چرا غ مى تواند از نوع فلورسنت یا کم مصرف انتخاب شود. براى آرک آشپزخانه و زیر قفسه هاى کابینت نیز از چراغ هاى سقفى نوع توکار با لامپ هالوژن استفاده مى شود.

75

کلیدها در فضاى آشپزخانه در بعضى مواقع داخل و در بعضى مواقع بیرون آن نصب مى شوند. علت این امر آن است که گاهى در ورودى آشپزخانه محل مناسبى (دیوار) براى نصب کلیدها موجود نیست. شکل ۷ ۱۳ محل نصب یک کلید یک پل را در ورودى آشپزخانه به همراه چراغ سقفى و لامپ هاى هالوژن داخل آرک و کابینت ها را نشان مى دهد.

هال و پذیرایى :

روشنایى هال و پذیرایى با چراغ لوستر به همراه کلید دوپل اجرا مى شود. از آن جایى که لوسترها معمولاً دو گروه لامپ دارند توسط کلید دوپل کنترل مى شوند. در این فضا از چراغ مهتابى به صورت دیوارى نیز استفاده مى شود. اگر پذیرایى بزرگ و از دو بخش تشکیل شده باشد . مى توان براى هر بخش یک کلید  دوپل با لوستر در نظر گرفت. نزدیک ترین محل نصب، بعد از ورودى آپارتمان مى تواند محل یکى از کلیدهاى دوپل باشد. در هال و پذیرایى با وجود لوستر توصیه مى شود به جهت وجود نور موضعى و افزایش زیبایى محیط، علاوه بر روشنایى عمومى، از چراغ دکوراتیو دیوارى نیز استفاده شود. در شکل ( ۸ ۱۳ ) چیدمان کلید و لامپ را در بخشى از یک پذیرایى مشاهده مى نمایید.

76

در برخى سالن هاى پذیرایى از نور مخفى زیر سقف نیز استفاده مى شود که با کلید یک پل کنترل مى شود.

77

سرویس هاى بهداشتى :

در حمام و توالت، کلید را در محل ورودى در قرار مى دهند تا قبل از ورود بتوان فضاى داخل آن ها را روشن کرد. چراغ دیوارى را نیز مى توان روى ضلعى که در حمام و دست شویى باز مى شود. پشت به پشت  کلید نصب کرد.

78

توجه : چراغ هاى نصب شده در حمام ها باید داراى درجه حفاظت  IP  ۴۴  یا بیش تر باشد. این درجه حفاظت به معناى حفاظت چراغ در برابر پاشش آب است.

ورودى آپارتمان :

درهاى ورودى آپارتمان ها در نقشه  معمولاً دو لنگه و مطابق شکل ۱۱  ۱۳ مى باشند. محل درست قرار گرفتن کلید یک پل براى روشن کردن لامپ نشان داده شده در نقط C است.

79

در ورودى آپارتمان به سمت داخل باز مى شود و چراغ نیز در داخل آپارتمان قرار دارد. پس محل هاى D,A نمی تواند صحیح باشد. از آن جایى که ورود و خروج از لنگه بزرگ تر انجام مى گیرد. در محل  B  کلید پشت در قرار می گیرد . در  نتیجه مناسب ترین محل قرار گرفتن کلید نقطه  C است  از مدارهاى دیگرى که معمولاً در پلان روشنایى رسم مى شود مدار زنگ اخبار ورودى واحد آپارتمان است. شستى زنگ در بیرون و کنار در ورودى است، اما زنگ اخبار در داخ واحد آپارتمان قرار مى گیرد. در شکل ۱۲  ۱۳ چیدمان وسایل الکتریکى را در ورودى آپارتمان مشاهده مى کنید.

80

در شکل ۱۳  ۱۳ چیدمان وسایل الکتریکى در فضاهاى مختلف یک آپارتمان ،که در صفحات قبل به صورت تفکیک شد ه بررسى شده، به صورت کامل نشان داده شده است.

81

آشنایی با نقشه کشی برق صنعتی

آشنایی با کنتاکتور

آشنایی با کنتاکتورها :

ﺑﺮاى ﻃﺮاﺣﻰ ﻣﺪارﻫﺎى ﮐﻨﺘﺮل و ﮐﺎر ﺑﺎ آن ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺸﮑﻴﻞ دﻫﻨﺪه ى آن را ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺑﻪ اﺻﻮل ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻦ وﺳﺎﻳﻞ آﺷﻨﺎ ﺷﺪ. وﺳﺎﻳﻠﻰ ﮐﻪ در ﻣﺪارﻫﺎى ﻓﺮﻣﺎن ﺑـﻪ ﮐﺎر ﻣﻰ روﻧﺪ و در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣـﻮرد ﺑـﺮرﺳﻰ ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮﻧﺪ،

ﻋﺒﺎرت اﻧﺪ از: ۱ــ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﮐﻠﻴﺪ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ ، ۲ــ ﺷﺴﺘﻰ اﺳﺘﺎپ اﺳﺘﺎرت، ۳ــ رﻟﻪ ى ﺣﺮارﺗﻰ، ۴ــ رﻟﻪ ى ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ، ۵ ــ ﻻﻣﭗ ﻫﺎى ﺳﻴﮕﻨﺎل، ۶ ــ ﻓﻴﻮزﻫﺎ،۷ــ      ﻟﻴﻤﻴﺖ ﺳﻮﻳﭻ ﻫﺎ، ۸ ــ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﺗـﺎﺑﻊ ﻓﺸﺎر، ۹ــ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﺷﻨﺎور،۰۱ــ ﭼﺸﻢ ﻫﺎى اﻟﮑﺘﺮﻳﮑﻰ  ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ، ۱۱ــ ﺗﺎﻳﻤﺮ و اﻧﻮاع آن،۲۱ــ ﺗﺮﻣﻮﺳﺘﺎت  ۳۱ــ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﺗﺎﺑﻊ دور، ۴۱ــ ﺣﺮوف و اﻋﺪاد ﭘﻼﺳﺘﻴﮑﻰ، ۵۱ــ ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ﮐﺎﺑﻞ.

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎ ﮐﻠﻴﺪ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ :

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻟﮑﺘﺮوﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺲ ــ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻟﻪ ﻫﺎ ــ ﺗﻌﺪادى ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ را ﺑﻪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ وﺻﻞ ﻳﺎ از ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺟﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﺪ. از اﻳﻦ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺟﻬﺖ ﻗﻄﻊ و وﺻﻞ و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺗﺼﺎل ﻣﺪار اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰ ﺷﻮد .

کنتاکتور

ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر :

اﻳﻦ ﮐﻠﻴﺪ از دو ﻫﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ E ﻳﺎ U ﮐﻪ ﻳﮑﻰ ﺛﺎﺑﺖ و دﻳﮕﺮى ﻣﺘﺤﺮک اﺳﺖ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻰ ﺷﻮد. در ﻣﻴﺎن ﻫﺴﺘﻪ ى ﺛﺎﺑﺖ ﻳﮏ ﺑﻮﺑﻴﻦ ﻳﺎ ﺳﻴﻢ ﭘﻴﭻ ﻗﺮار دارد. وﻗﺘﻰ ﺑﻮﺑﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺮق ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻰ ﺷﻮد ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ، ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﻓﻨﺮ را ﺧﻨﺜﺎ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﻫﺴﺘﻪ ى ﻓﻮﻗﺎﻧﻰ را ﺑﻪ ﻫﺴﺘﻪ ى ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ اﺗﺼﺎل ﻣﻰ دﻫﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻰ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﻌﺪادى ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ ﻋﺎﻳﻖ ﺷﺪه از ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﻣﻴﻨﺎل ﻫﺎى ورودى و ﺧﺮوﺟﻰ ﮐﻠﻴﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮد و ﻳﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﮔﺮدد ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ ﻫﺎى ﺑﺴﺘﻪ ى ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ.

کنتاکتور2

در ﺻﻮرﺗﻰ ﮐﻪ ﻣﺪار ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﺑﻮﺑﻴﻦ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﻗﻄﻊ ﺷﻮد، در اﺛﺮ ﻧﻴﺮوى ﻓﻨﺮى ﮐﻪ داﺧﻞ ﮐﻠﻴﺪ ﻗﺮار دارد ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک دوﺑﺎره ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اوّل ﺑﺎز ﻣﻰ ﮔﺮدد. ﺷﮑﻞ ۲ــ۴ ﻃﺮح ﺳﺎده اى از ﻳﮏ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر

را ﻧﺸﺎن ﻣﻰ دﻫﺪ.

ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎز ﮐﺮدن اﺟﺰاى ﺗﺸﮑﻴﻞ دﻫﻨﺪه ى  ﻳﮏ ﻧﻮع ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر در ﺷﮑﻞ ۳ــ۴ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ.

کنتاکتور3

ﻣﺰاﻳﺎى اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ :

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى دﺳﺘﻰ ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻣﺰاﻳﺎﻳﻰ ﺑﻪ  ﺷﺮح زﻳﺮ دارﻧﺪ:

۱ــ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه از راه دور ﮐﻨﺘﺮل ﻣﻰ ﺷﻮد.
۲ــ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه از ﭼﻨﺪ ﻣﺤﻞ ﮐﻨﺘﺮل ﻣﻰ ﺷﻮد.
۳ــ اﻣﮑﺎن ﻃﺮاﺣﻰ ﻣﺪار ﻓﺮﻣﺎن اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﮏ ﺑﺮاى ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺎر ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه وﺟﻮد دارد.

۴ــ ﺳﺮﻋﺖ ﻗﻄﻊ و وﺻﻞ ﮐﻠﻴﺪ زﻳﺎد و اﺳﺘﻬﻼک آن ﮐﻢ اﺳﺖ.

۵ــ از ﻧﻈﺮ ﺣﻔﺎﻇﺘﻰ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺗﺮﻧﺪ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ و ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺮ دارﻧﺪ.

۶  ــ ﻋﻤﺮ ﻣﺆﺛﺮﺷﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ.

۷ــ ﻫﻨﮕﺎم ﻗﻄﻊ ﺑﺮق، ﻣﺪار ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه ﻧﻴﺰ ﻗﻄﻊ ﻣﻰ ﺷﻮد و ﺑﻪ اﺳﺘﺎرت ﻣﺠﺪد ﻧﻴﺎز ﭘﻴﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﺪ؛ در ﻧﺘﻴﺠﻪ از ﺧﻄﺮات وﺻﻞ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻰ دﺳﺘﮕﺎه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﻣﻰ ﮔﺮدد.

ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎى AC و DC ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰ ﺷﻮد. ﺗﻔﺎوت اﻳﻦ دو ﻧﻮع ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر در آن اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎى   AC از ﻳﮏ ﺣﻠﻘﻪ ى اﺗﺼﺎل ﮐﻮﺗﺎه ﺑﺮاى ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از ﻟﺮزش ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ﺑﺮق اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻰ ﮔﺮدد. ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﻳﮏ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺲ اﻟﮑﺘﺮﻳﮑﻰ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺘﻨﺎوب، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺠﺬور ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺒﻮرى از آن و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺠﺬور اﻧﺪﮐﺴﻴﻮن ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ اﺳﺖ. ﭼﻮن ﻣﻘﺪار ﺟﺮﻳﺎن ﻟﺤﻈﻪ اى ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ راﺑﻄﻪ ى i=Imaxsinωt ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ،ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ    :f=Fmaxsin۲ωt

ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎﺗﻰ ﮐﻪ اﻳﻦ ﻧﻴﺮو ﻣﺎﮐﺰﻳﻤﻢ و ﺻﻔﺮ ﻣﻰ ﺷﻮد، ﺑﻪ اﻧﺪازه ى دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ﺷﺒﮑﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ  ﺷﮑﻞ ۵    ــ۴ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ، در ﻟﺤﻈﺎﺗﻰ ﮐﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻧﻴﺮوى ﻣﻘﺎوم ﻓﻨﺮﻫﺎى ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺴﺘﻪ ى ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺟﺬب ﻣﻰ ﺷﻮد و در ﻟﺤﻈﺎﺗﻰ ﮐﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﮐﻢ ﺗﺮ از ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوى ﻓﻨﺮﻫﺎ ﺷﻮد، ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺗﻤﺎﻳﻞ ﭘﻴﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اوّل ﺧﻮد ﺑﺎز  ﮔﺮدد. ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک ﻟﺮزش و ﺻﺪا اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﻳﻦ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت را ﻣﻰ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ى ﻳﮏ ﺣﻠﻘﻪ ى ﺑﺴﺘﻪ، ﮐﻪ در ﺳﻄﺢ ﻗﻄﺐ ﻫﺎ ﺟﺎﺳﺎزى ﺷﺪه و ﺣﺪود ﻧﺼﻒ ﺗﺎ ۲/۳  ﺳﻄﺢ ﻫﺮ ﻗﻄﺐ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ،

از ﺑﻴﻦ ﺑﺮد و ﻟﺮزش آن را ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮد (ﺷﮑﻞ ۴ــ۴). ﻋﻤﻞ اﻳﻦ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻢ ﭘﻴﭻ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ى ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮرﻣﺎﺗﻮرى اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ اﺗﺼﺎل ﮐﻮﺗﺎه ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و از آن ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻘﺎﻳﻰ ﻋﺒﻮر ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻰ ﺷﻮد در ﻣﺪار ﻫﺴﺘﻪ ﻓﻮران ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ ﻓﺮﻋﻰ اﻳﺠﺎد ﮐﻨﺪ. اﻳﻦ ﻓﻮران ﻓﺮﻋﻰ ﺑﺎ ﻓﻮران اﺻﻠﻰ اﺧﺘﻼف ﻓﺎز دارد و در زﻣﺎﻧﻰ ﮐﻪ ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻮران اﺻﻠﻰ ﺻﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻮران ﻓﺮﻋﻰ ﻣﺎﮐﺰﻳﻤﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و در ﺣﺎﻟﺘﻰ ﮐﻪ  ﻧﻴﺮوى ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻮران ﻣﺎﮐﺰﻳﻤﻢ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻧﻴﺮو ﺻﻔﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﭼﻮن ﺟﻤﻊ اﻳﻦ دو ﻧﻴﺮو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﮑﻞ   ۵ــ۴  ﺑﻪ ﻫﺴﺘﻪ ى ﻣﺘﺤﺮک اﺛﺮ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ، ﻧﻴﺮوى ﮐﺸﺸﻰ در ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ از ﻧﻴﺮوى ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﻨﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

وﻟﺘﺎژ ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﺑﻮﺑﻴﻦ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ و از ۲۴ ﺗﺎ ۳۸۰ وﻟﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻰ ﺷﻮد. در اﮐﺜﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎى ﺻﻨﻌﺘﻰ ﺑﺮاى ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ، ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﺑﻮﺑﻴﻦ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ را زﻳﺮ وﻟﺘﺎژ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ۶۵ وﻟﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻰ ﮐﻨﻨﺪ و ﻳﺎ ﺑﺮاى ﺗﻐﺬﻳﻪ ى ﻣﺪار ﻓﺮﻣﺎن، ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮرﻣﺎﺗﻮر ﻣﺠﺰاﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﻰ ﺑﺮﻧﺪ.

کنتاکتور4

ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻰ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر :

ﻧﻮع ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه و ﺷﺮاﻳﻂ ﮐﺎر،ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻗﺪرت و ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺒﻮرى ﻣﺸﺨﺼﻰ ﺑﺮاى وﻟﺘﺎژﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ دارﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺟﺪول و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺎﻓﻰ ﻣﺒﺬول ﮐﺮد و اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر را ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﻗﺮار داد.

ﺑﺮاى اﺗﺼﺎل ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﮐﻠﻴﺪ ﻳﺎ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرى ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد ﮐﻪ ﮐﻨﺘﺎﮐﺖ ﻫﺎى آن ﺗﺤﻤﻞ ﺟﺮﻳﺎن راه اﻧﺪازى و ﺟﺮﻳﺎن داﺋﻤﻰ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت اﺗﺼﺎل ﮐﻮﺗﺎه، ﺟﺮﻳﺎن ﻟﺤﻈﻪ اى زﻳﺎدى ﮐﻪ ازﻣﺪار ﻋﺒﻮر ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﻳﺎ ﺟﺮﻗﻪ اى ﮐﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻗﻄﻊ ﻣﺪار اﻳﺠﺎد ﻣﻰ ﺷﻮد، ﺻﺪﻣﻪ اى ﺑﻪ ﮐﻠﻴﺪ ﻧﺰﻧﺪ.

کنتاکتور6

ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر و ﺑﺮاى اﻳﻦ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﭘﺲ از ﻃﺮاﺣﻰ ﻣﺪار،ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﺑﺮاى اﺗﺼﺎل ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﻴﻢ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻧﺎﻣﻰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر آﺷﻨﺎ ﺷﻮﻳﻢ. اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮاى ﮐﻠﻴﺪﻫﺎى ﻏﻴﺮﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻰ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻠﻴﺪ اﻫﺮﻣﻰ و ﻏﻠﺘﮑﻰ ﻧﻴﺰ، وﺟﻮد دارد. در زﻳﺮ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ، ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ آن ﻫﺎ ﺑﺮ روى ﺑﺪﻧﻪ ى ﮐﻠﻴﺪ  ﺷﮑﻞ   ۶ــ۴  ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، آﺷﻨﺎ ﻣﻰ ﺷﻮﻳﻢ. ﺑﺮاى اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ درﻗﺪرت ﻫﺎى ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻰ ﺗﻮان از ﺟﺪول ﻫﺎى ۱ــ۴، ۲ــ۴ و ۳ــ۴ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد.

از آن  ﺟﺎﻳﻰ ﮐﻪ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ را ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮاى راه اﻧﺪازى اﻟﮑﺘﺮوﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﻰ ﺑﺮﻧﺪ، آﺷﻨﺎﻳﻰ ﺑﺎ ﭘﻼک ﻧﺼﺐ ﺷﺪه روى ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ ﻻزم اﺳﺖ.

کنتاکتور7

کنتاکتور8

ﺷﺮح ﺟﺪول ۲ــ۴: اﻳـﻦ ﺟﺪول از ۷ ﺳﺘﻮن ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺳﺘﻮن ﻫﺎى اوّل و دوم ﻗﺪرت ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ را ﺑﺮﺣﺴﺐ ﮐﻴﻠﻮوات و اﺳﺐ ﺑﺨﺎر ﺑﺮاى وﻟﺘﺎژ ۲۲۰ ﺗﺎ ۲۴۰ وﻟﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﻰ دﻫﺪ. ﺳﺘﻮن ﺳﻮم و ﭼﻬﺎرم ﻗﺪرت ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎ را ﺑﺮاى وﻟﺘﺎژ ﺧﻄﻰ ۳۸۰ وﻟﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ. ﺳﺘﻮن ﭘﻨﺠﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر را ﺑﺮاى ﻗﺪرت ﻫﺎى ﻣﻮردﻧﻈﺮ و ﺳﺘﻮن ﺷﺸﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻰ ﻣﺘﺎل ﻻزم را ﺑﺮاى ﻣﻮﺗﻮر ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺳﺘﻮن ﻫﻔﺘﻢ ﻓﻴﻮز ﻣﻮردﻧﻴﺎز را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻰ ﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻳﻦ ﺟﺪول ﺑﺮاى ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎﻳﻰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ ى ﺑﺮق ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ.

ﺑﺮاى ﻣﺜﺎل، ﻣﻮﺗﻮر ۲۲KW ﻳﺎ ۳۰HP ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﺳﺖ. ﺑﺮاى اﻧﺘﺨﺎب وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻮردﻧﻴﺎز در ﺳﺘﻮﻧﻰ ﮐﻪ ﺑﺎﻻى آن وﻟﺘﺎژ ۳۸۰ وﻟﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه، ﻋﺪد ۲۲KW و ۳۰HP را ﭘﻴﺪا ﻣﻰ ﮐﻨﻴﻢ.

ﺳﭙﺲ روﺑﻪ روى آن، ﻋﺪد ۶۳ را ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر و ﻋﺪد ۵۰   ــ ۳۸ را ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻰ ﻣﺘﺎل و ۶۳ ــ ۵۰ را ﺑﺮاى ﺟﺮﻳﺎن ﻓﻴﻮز ﻣﻌﻠﻮم ﻣﻰ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ.

کنتاکتور9

ﺷﺮح ﺟﺪول ۳ــ۴:  اﻳﻦ ﺟﺪول ﺑﺮاى ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎى آﺳﻨﮑﺮون روﺗﻮر ﻗﻔﺴﻪ اى ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮد ﮐﻪ راه اﻧﺪازى آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺘﺎره ﻣﺜﻠﺚ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻣﺜﺎل ﻗﺒﻞ، ﻳﻌﻨﻰ ﻣﻮﺗﻮر۲۲KW ﻳﺎ ۳۰HP را در ﻧﻈﺮ ﻣﻰ ﮔﻴﺮﻳﻢ. ﻃﺒﻖ روش ﻗﺒﻠﻰ، ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﻣﻮردﻧﻴﺎز ۴۰ آﻣﭙﺮ و ﺑﻰ ﻣﺘﺎل آن ٢٣ــ٣٢ آﻣﭙﺮ و ﻓﻴﻮز ﻣﻮردﻧﻴﺎز ۶٣ ــ٠۵ آﻣﭙﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻋﻠﺖ ﮐﺎﻫﺶ آﻣﭙﺮ  ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر و ﺑﻰ ﻣﺘﺎل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ راه اﻧﺪازی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻳﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﺗﺼﺎل ﻣﺜﻠﺚ، ﮐﻪ اﺗﺼﺎل داﺋﻢ ﮐﺎر ﻣﻮﺗﻮر اﺳﺖ،

ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺼﺮﻓﻰ ﻣﻮﺗﻮر از دو ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮازى ﻋﺒﻮر ﻣﻰ ﮐﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﻫﺮ ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪود ۰/۵۸ ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻰ را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﭼﻮن ﺑﻰ ﻣﺘﺎل، روى ﻳﮑﻰ از ﮐﻨﺘﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻰ ﮔﻴﺮد، ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﻈﻴﻤﻰ آن ﮐﺎﻫﺶ ﻣﻰ ﻳﺎﺑﺪ.

توزیع انرژی الکتریکی در واحدهای صنعتی

آشنایی با نقشه کشی برق صنعتی

نقشه مدارهای صنعتی :

نقشه مدارهای صنعتی که اغلب برای راه اندازی موتورهای الکتریکی به کار می روند در چند شکل نشان داده می شوند. در این قسمت به دو نقشهٔ پرکاربرد این گروه از مدارها اشاره شده است.

١ نقشۀ مدار قدرت:

به نقشه ای که انرژی الکتریکی  را از شبکه سه فاز دریافت و به مصرف کننده منتقل می کند، نقشهٔ مدارات قدرت گفته می شود .

42

۲٫ نقشۀ مدار فرمان:

به نقشه ای که از آن برای ارسال نحوهٔ عملکرد یا تعیین مدت زمان کارکرد مدار قدرت استفاده می شود، نقشهٔ مدار فرمان گویند.

ولتاژ کار اغلب مدارهای فرمان شبکه تک فاز است.

43

در ترسیم یا نقشه خوانی مدارهای فرمان صنعتی به نکات زیر باید توجه کرد:

١ در تمامی مدارهای الکتریکی ضروری است از یک فیوز  که به صورت سری با کل مدار قرار می گیرد، جهت حفاظت مدار در مقابل اتصال کوتاه استفاده کرد

44

٢ در برخی مدارهای الکتریکی صنعتی روی حفاظت مدار در برابر اضافه بار احتمالی از عنصری به نام بی متال، بعد از فیوز در مدارهای فرمان، استفاده می شود .

45

٣ یکی از قطعاتی که در مدارهای صنعتی نقش قطع کنندهٔ مدار را دارد، شستی استپ است. اگر هدف استفاده از شستی استپ قطع کل مدار باشد، باید آن را همیشه به صورت سری پس از بی متال در مدار قرار داد. درصورتی که هدف قطع یک قسمت از مدار باشد شستی استپ را باید فقط در مسیر آن وسیله قرار داد.

46

۴ برای شروع به کار هر مدار فرمانی باید از یک وسیلهٔ وصل کننده مانند یک کلید یا شستی استارت استفاده کرد، که محل قرار گرفتن آن پس از شستی استپ مدار است .

48

۵٫ در انتهای هر مسیر سادهٔ جریانی اگر از وسایل و تجهیزات دیگری استفاده شود باید بوبین رله های عملگر، مانند بوبین کنتاکتورها را قرار داد. برای این که راحتی کار در زمان سیم کشی و عملگر معمولاً یک طرف بوبین کنتاکتورها به سیم نول وصل می شود و در نتیجه با وصل کلیدها یا شستی های مدار، سیم فاز به سمت دیگر بوبین کنتاکتور وصل می شود و پس از مغناطیس شدن آن، کنتاکت های آن عمل می کند  .

47

براساس توضیحات داده شده می توان نقشه مدار قدرت و فرمان راه اندازی یک موتور سه فاز آسنکرون روتور قفسی را با استفاده از کلید یک پل به صورت شکل نشان داد.

اگر بخواهیم با فشار بر شستی، مدار فرمان به صورت لحظه ای کار کند کافی است به جای کلید یک پل از یک شستی استارت استفاده کرد.

49

50

معرفی پارکینگ هوشمند

سیستم سیم کشی مدار وتعداد پریزها

معمو ً لا برای سیم کشی مدار پریزها از دو نوع سیستم زیر استفاده می شود :

• سیستم شعاعی

• سیستم حلقوی یا رینگ

درمواردی که برای سیم کشی مدارپریزها ازسیستم شعاعی استفاده می شود، باید هادی برقدار از فیوز حفاظتی مدار به کنتاکت فاز، هادی نول به کنتاکت نول وسیم زمین به کنتاکت اتصال زمین هریک از پریزها به ترتیبی که در شکل ( ۱) نشان داده شده است متصل شود.

حفاظت مدار این گونه پریزها در برابر اضافه بار به وسیله کلید های مینیاتوری یا فیوز های مدار فرعی با ظرفیت مناسب وبا توجه به این نکته که ظرفیت بار کلید یافیوز نباید از ظرفیت بار سیم یا کابل مربوطه تجاوزکند، تأمین میشود.

38

در مواردی که برای سیم کشی مدار پریزها از سیستم حلقوی یا رینگ استفاده می شود، باید هردو سر هادی برقدار به ترمینال فیوز حفاظتی ۳۰ آمپر، هردو سر هادی خنثی به ترمینال نول و هردو سر اتصال زمین به ترمینال سیستم زمین به ترکیبی که در شکل ( ۲) نشان داده شده ۲  میلیمتر مربع / است، متصل شود. در این سیستم سطح مقطع سیمهای مورد استفاده، حداقل ۵ خواهد بود وهریک از مدارهای فرعی رینگ، که در محلهای مسکونی ومشابه آن مورد استفاده
قرار می گیرد نباید سطحی بیش از ۱۰۰ متر مربع را پوشش دهد.

39

تعداد مدارهای نهایی لازم برای پریزها وبار هریک، طبق یکی از روشهای زیر تعیین می شود:
۱- تعداد لوازم ثابت ویا پریزهایی که به وسیله یک مدار نهایی تغذیه می شود بایدطوری انتخاب شود که جمع تقاضای مدار، با توجه به نحوه استفاده از لوازم در محل، از جریان مجاز حرارتی هادیهای مدار تجاوز ننماید. در مواردی که در آن سطح محدودی از زیر بنا به وسیله مدار تغذیه میشود وغیر همزمانی زیادی بین مصرف لوازم وپریزها وجود دارد، احتیاجی به
محدود کردن تعداد نقاط تغذیه مدار نهایی نخواهد بود، جریان مجاز حرارتی یک مدار نهایی
۱ برابر جریان مجاز هادیهای مدار خواهد بود. / حلقوی ۵ ذکر این نکته لازم است که مقررات ذکر شده دربند یک، در درجه اول برای آپارتمانها یا منازل مسکونی در نظر گرفته شده است ولی در موارد دیگری که غیر همزمانی زیادی در مصارف وجود داشته باشد نیز از این مقررات می توان استفاده نمود به شرط آنکه تغییراتی که ممکن است در آینده در نحوه استفاده از محل به وجود آید مد نظر قرار گیرد.
۲- در مواردی که استفاده از ضریب هماهنگی امکان پذیر نباشد بار هر مصرف کننده ثابت، مقدار نامی ورودی آن بوده وهر پریز مانند یک مصرف کننده ثابت فرض شده وبار آن برابر جریان نامی پریز یا وسیله حفاظتی انفرادی آن پریز خواهد بود.

نکته :
برای وسایل برقی از قبیل یخچال، فریزر، ماشین لباسشویی، خشک کن، ظرف شویی، ومانند آن باید یک پریز با مدار جدا گانه در نظر گرفته شود وحداکثر فاصله آن از یک متر تجاوز نکند.
همچنین پریز های مخصوص کارهای صنعتی مانند دریل رومیزی، سنگ سنباده، دستگاه جوش، ومانند آن باید دارای مدار جداگانه بوده وبرای تحمل بار مشخص شده به طور مداوم ظرفیت کافی داشته باشد. این گونه پریزها باید به در پوش مخصوص ومناسب مجهز بوده ودر صورت امکان از نوع چدنی قفل شو باشد.

پروتکل KNX در خانه های هوشمند

معرفی سیستم تولید همزمان برق و حرارت (CHP)

منظور از تولید همزمان، تولید همزمان برق و حرارت در یک نیروگاه واحد است. دیر زمانی است که صنایع و موسساتی که هم به بخار پردازشی و هم به تولید برق نیاز دارند، از این روش استفاده می­کنند. تولید همزمان، هنگامی به مصلحت صنایع و موسسات است که بتوانند برق را در مقایسه با خرید آن از شرکت­های تولید کننده ارزان­تر و آسان­تر تولید کنند. از دیدگاه منایع انرژی، تولید همزمان هنگامی سودمند است که در مصرف انرژی اولیه در مقایسه با تولید جداگانه برق و حرارت صرفه­ جویی شود. بازده نیروگاه تولید همزمان برابر نسبت جمع انرژی الکتریکی تولید شده و انرژی گرمایی موجود در بخار پردازشی* بر گرمای داده شده به نیروگاه، می­باشد. تولید همزمان هنگامی سودبخش است که بازده نیروگاه تولید همزمان بیشتر از بازده تولید جداگانه باشد.

* انرژی موجود در بخار پردازشی برابر با اختلاف آنتالپی بخار ورودی و آنتالپی مواد چگالشی در برگشت به نیروگاه می­باشد.

انواع نیروگاه­های تولید همزمان:

نیروگاه­های تولید همزمان در حالت کلی به دو دسته اصلی تقسیم می­شوند:

  1. چرخه صعودی: در این چرخه گرمای اولیه در انتهای دمای بالای چرخه رانکین برای تولید بخار با فشار و دمای بالا به مصرف می­رسد و سپس طبق معمول انرژی الکتریکی تولید می­شود.
  2. چرخه نزولی: در این چرخه به علت ضرورت­های پردازشی گرمای اولیه در دمای بالا به مصرف می­رسد که نمونه­ ای از آن کوره­ ی سیمان با دمای بالا می­باشد. در این صورت گرمای پس­ماند که دارای کیفیت پایین از نظر دما و قابلیت انجام کار است، برای تولید برق مصرف شده که مسلما در این حالت بازده چرخه تولید برق پایین خواهد بود. به علت پایین بوده بازده این چرخه از جذابیت ترمودینامیکی و اقتصادی اندکی برخوردار است.

پس می­توان گفت که تنها چرخه صعودی است که موجب صرفه­ جویی واقعی در انرژی اولیه می­شود. افزون بر آن در بسیاری از موارد کاربرد به بخار با کیفیت پایین نیاز است که به آسانی می­توان آن را در چرخه صعودی تولید کرد.

آرایش­های متعددی جهت تولید همزمان در چرخه صعودی وجود دارد که برخی از آن­ها عبارتند از:

  • نیروگاه بخار با توربین پس ­فشاری
  • نیروگاه بخار که در آن بخار پردازشی از توربین چگالنده ­داری زیرکش می­شود
  • نیروگاه توربین گاز با دیگ بازیافت گرما که در آن از گازهای خروجی توربین برای تولید بخار استفاده می­شود
  • نیروگاه ترکیبی بخار و گاز

نیروگاه توربین بخار پس ­فشاری بیشتر زمانی به کار می­رود که نیاز به انرژی الکتریکی در مقایسه با گرما اندک باشد. نیروگاه ترکیبی بیشتر وقتی مناسب است که نیاز به انرژی الکتریکی بالا و تقریبا قابل مقایسه با انرژی گرمایی موردنیاز و یا بیشتر از آن باشد. در این نوع چرخه محدوده نسبت تولید انرژی الکتریکی به گرما با استفاده از توربین بخار چگالنده ­دار گسترده ­تر از توربین پس ­فشاری است.

از مزایای تولید همزمان برق و حرارت علاوه بر کاهش مصرف سوخت میزان تولید آلاینده ­ها کاهش می­بابد.

 فواید کاربرد micro-CHP

UFL-CHP-side-2-t

  • انتشار کربن بواسطه­ ی تولید برق در نقطه کاری کاهش یافته و از اتلاف سیستم توسط تولید برق مرکزی هم بسته، جلوگیری می­شود.
  • با کاهش واردات برق و بواسطه فروش برق مازاد به شبکه برای کاربر مقرون به صرفه می­باشد.
  • با کاهش تکیه بر تولید نیروی مرکزی، ضمانت تامین تولیدات افزایش زیادی یافته است.

چرا از micro-CHP استفاده می­شود:

نصب این وسیله در یک ساختمان جدید در مقایسه با دیگر تکنولوژی­ های جدید کم کربن و قابل تجدید، می­تواند بسیار موثر و بدون اشکال باشد.Micro-CHP یک دستگاه واقعی کم کربن، تجهیزی کم کربن نسبت به یک بویلر گازی می­باشد.

واحد Dachs-CHP نیازهای یک خانه مجردی، خانه پرجمعیت، هتل­ها، بیمارستان­ها و دیگر کاربردهای تجاری را برطرف می­کند. این واحد به کمک یک ماشین احتراق داخلی، ۵/۵ کیلووات برق و ۵/۱۲ کیلووات حرارت را تولید می­کند.

واحد Dachs pro 20 آخرین پیشرفت در تکنولوژی CHP مرکب با کنترل پیشرفته و سیستم­های مهندسی از SenerTC توسط ماشین volksage Blue 20 است. این واحد یک سیستم حرارتی مدرن CHP با راندمان بالا و قابل انعطاف را برای ساختمان­های تجاری و آپارتمان­ها فراهم می­کند. همچنین این واحد قادر به کاربرد در سیستم­های حرارتی ناحیه­ای و محلی برای حل مسئله گرمایش برای چندین ساختمان می­باشد.

تکنولوژی ماشین استرلینگ با پیستون آزاد انتخاب گروه BDT THERMA برای مصارف خانگی می­باشد. این اختراع برنده جوایز بزرگ قایل نصب برروی دیوار و همچنین مناسب نصب در آپارتمان­ها و خانه می­باشد.

پروتکل KNX در خانه های هوشمند

مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

مقدمه

مدل سازی اطلاعات ساختمان building information modeling =BIM   در سال های اخیر به طور گسترده در جوامع  مرتبط با صنایع ساختمانی استفاده می شود.  تعریف کاربردی مرسوم  به صورت مدل سه بعدی از یک وسیله یا ابنیه می باشد که کاربر میتواند لایه ها و اجزای مختلف آن شامل چارچوب و اسکلت کلی، اتصالات، تاسیسات مختلف، مجاری ارتباطی، لوازم و غیره  را مشاهده نماید.

در واقع تصویرسازی فوق نمیتواند چندان هم صحیح باشد. BIM صرفا یک مدل گرافیکی یا یک ابزار گرافیکی برای مشاهده اطلاعات ابنیه نمی باشد و در واقع یک دیتابیس هوشمند از اطلاعات فیزیکی ابنیه و ویژگی های کاربردی ان می باشد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

تعریف لغوی و مفهومی

شرکت autodesk  که رسمی ترین ارگان در زمینه طراحی ابنیه می باشد BIM را به صورت زیر تعریف کرده است:  “بیان دیجیتال   مشخصه های فیزیکی و کاربردی یک ابنیه به نحوی که این نمایش در قالب یک منبع اطلاعاتی مشترک از اطلاعات ابنیه جهت  تصمیم گیری های استراتژیک در فرآیند ساخت و ساز تا رسیدن به انتهای عمر مفید بنا می باشد.”

محاسن  مدل سازی ساختمان زمانی به طور شفاف بروز پیدا میکند که به طور تعاملی بین تیم های مختلف طراحی جهت  هماهنگی قواعد  و اصول طراحی،  جلوگیری از تعارض های کاری و تضمین فضای مناسب تمامی سیستم های مرتبط با بنا  مورد استفاده قرار گیرد. این تعامل در نهایت  خود را به صورت صرفه جویی در هزینه و زمان در طی فرایند ساخت و ساز و نگهداری بنا نشان خواهد داد.

BIM   هم چنین به صورت مدل سازی عملکرد دینامیکی ابنیه، یا به طور دقیق تر مصرف انرژی   ابنیه ، با هدف بررسی تقریبی موقعیت، فضاسازی و راندمان عملکرد اجزای بنا بر سیستم انرژی کل شبکه   نیز مورد استفاده قرار میگیرد. این ویژگی یک مزیت جدید به حساب نمی آید و در واقع نرم افزار های سه بعدی در سالیان گذشته برای مدل سازی انرژی مورد استفاده قرار می گرفتند چارچوب BIM   امکان اشتراک داده های لحظه ای و On-line  را در قالب فناوری  محاسبات ابری Cloud Computing دراختیار تمامی   فناوری های مرتبط با طراحی  فضاهای ساختمانی قرار میدهد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

نحوه  بهره مندی مناسب از مدل اطلاعاتی ساختمان

چگونه فناوری BIM از مدل سازی ساخت و ساز تئوری به دنیای واقعی کاربردی ساخت  و ساز و نگهداری ابنیه ها تبدیل میشود؟

بسیاری از مدیران پروژه های  ساختمانی نیازمند مدیریت کارهای روزانه و بررسی تاثیر انها در ساخت و ساز و نگهداری ان بنا  می باشند. هم چنین به طور مشخص تر ، مدیریت کیفیت فضاهای داخلی ساختمانها نظیر نور، رطوبت، صدا، دما  و همچنین کیفیت خدمات ارائه شده، هزینه های کارکردی ساختمان، مصرف انرژی، مصرف آب، بازیافت زباله ها و کاهش تلفات  جزو چالش های مدیریتی می باشد.  با توجه به روند صعودی گزارش های مدیریتی ارائه شده،  اندازه گیری و تحلیل عملکرد  ساختمان ها نسبت به گذشته از اهمیت بیشتری برخوردار است.

تمامی سیستم های فوق از نظر تولید داده بسیار پیچیده می باشند لذا  افرادی که با این سیستم ها سرو کار دارند  جزو نیروهای کارآمد و با ارزش ساختمان محسوب میشوند که وظیفه برنامه ریزی، فهم و درک  و ارائه گزارش مربوط به خروجی های این سیستم و سایر داده ها را بر عهده دارند.

مدیریت ساختمان با  فناوری های مختلفی برای مدیریت اجزای مختلف ساختمان سروکار دارد. سیستم اتوماسیون ساختمان BAS یا سیستم مدیریت ساختمان BMS  عمدتا عملکرد اجزای مکانیکی ونورپردازی ساختمان را بر عهده دارند. سیستم مدیریت انرژی ساختمان که جزئی از واحد BASیا BMS محسوب میشود، مصرف انرژی را کنترل میکند. در ساختمان های با کاربری های متنوع از سیستم مدیریت متمرکز  IWMS و یا سیستم های مدیریت نگهداری ساختمان کامپیوتری CMMS   به منظور مدیریت پارامتر های مختلف، نگهداری ساختمان، مدیریت زمانبندی کارها، مدیریت پرسنل و  مدیریت دسترسی استفاده میشود.

با توجه به این نکته که نیاز به برنامه ریزی چه در حین ساخت و ساز و چه در حین نگهداری ابنیه ضروری می باشد، فناوری BIM و استانداردهای مربوطه توسعه داده شده امکان ارتباط توامی سیتسم های درگیر در مدیریت ساختمان با یکدیگر را فراهم می آورد. در شرایط استاندارد، مدیریت ساختمان تمامی اسناد و مدارک مربوط به  اطلاعات بنا، نقشه های مربوطه، دیتاشیت های مربوط به تاسیسات و دستورالعمل های مربوط به نگهداری انها  و همچنین گزارشات مربوط به خرابی و رکرود های مربوطه را در اختیار دارند که به ندرت این منابع اطلاعات به صورت الکترونیکی به همدیگر لینک و یا به صورت طبقه بندی شده و هدفمند آرشیو شده اند. تجربه نشان داده که به طور مثال در بهترین شرایط فقط نقشه های اصلی مربوط به تاسیسات  در اختیار مدیریت ساختمان بعد از ساخت و ساز قرار گرفته میشود که از جنبه نگهداری ساختمان مشکلات فراوانی ایجاد مینماید.

مدیریت ساختمان نیاز به دسترسی مداوم، دقیق ، آسان و به روز به اطلاعات ساختمان را ضروری میداند ولی فناوری های قبلی این امکان را به سهولت فراهم نمیکرد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

فرآیند  دسترسی به اطلاعات ساختمان در قالب BIM

در محیط BIM ،داده ها تواما در کنار مدل قرار دارند  و بدین طریق مدیریت ساختمان امکان دسترسی  و استفاده از آنها را در طراحی، مطالعات و  نگهداری ساختمان دارد. اطلاعات لازم در قالب استاندارد COBIE، که استاندارد مرسوم  برای  جمع اوری و گردش اطلاعات پروزه های ساختمانی است،  در محله اول توسط طراح مشخص و جمع اوری میشود. این اطلاعات در قالب اطلاعات طراحی ساختمان شامل سازندگان تجهیزات، مدل و ویژگی های عملکردی آن می باشد. در ادامه پیمانکار پس از نصب و تجهیز ساختمان، اطلاعات عملکردی آن شامل  شماره سریال،  اطلاعات مربوط به  سرویس دهی، شیوه نگهداری و شرایط کاری آنها را  گرد اوری میکند. در نهایت این اطلاعات در اختیار مدیریت ساختمان برای انجام امورات مربوطه قرار میگرد.

استاندارد COBIE به نحوی  پایه گذاری شده است که سیستم های مدیریت ساختمان مرسوم نظیر CMMS و IWMS اطلاعات و داده های خود را از طریق نرم افزارهای موجود در اختیار سیستم قرار میدهند

ببینید: مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

موتورخانه مرکزی بهتر است یا پکیچ؟

در مجموع هر محصول یا سیستمی مزایا و معایب و همچنین شرایط خاص استفاده خود را دارد لذا اینکه تصور کنیم موتورخانه کلآ دارای نقاط ضعف و فاقد مزیت یا برعکس سرشار از نقاط مثبت است، تصور اشتباهی است. این موضوع درباره پکیج یا هر دستگاه گرمایشی و سرمایشی دیگر نیز صدق می کند.

با توجه به طرح موضوعاتی یکسویه در بعضی از رسانه ها در تایید یا رد سیستم پکیج یا موتورخانه بدون رعایت اخلاق حرفه ای در اطلاع رسانی به مخاطبین، در این مقاله سعی بر آن بوده دو سیستم مورد نظر از دیدگاه “مصرف انرژی و ایمنی ساکنین ساختمان ها در برابر حوادث گاز گرفتگی” بصورت کاربردی و تجربی با یکدیگر مقایسه شوند.
در ابتدا تاکید می شود در این تحلیل، وضعیت موتورخانه‌های سنتی موجود در کشور مورد بحث و مقایسه است، نه موتورخانه های جدید با راندمان بالا.

بخش اول: مقایسه مصرف گاز پکیج و موتورخانه های مرکزی
۱– سیستم های دارای مخزن از مزیت داشتن حجم مشخصی آب گرم برای زمان قطع برق برخوردارند.اینکه این امتیاز تا چه حد برای ساکنین ساختمان ها ارزشمند است، در فرایند تصمیم گیری و انتخاب آنها موثر خواهد بود. لذا در زمان انتخاب پکیج نیز مشتری می تواند مدل پکیجی را انتخاب نماید که منبع ذخیره ی آب گرم هم دارد اما به دلایلی که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد، انتخاب همچین پکیجی توصیه نمی شود.
• 
بر اساس نتایج یک تحقیق معتبر در چند سال قبل در شهر ساری، میزان انرژی لازم برای گرم نگه داشتن مخازن آب گرم شامل موتورخانه ها و آبگرمکن های مخزنی در ساعات غیر مفید شبانه، معادل انرژی مورد استفاده برای یک شهر ۱۵ هزار نفری است! اگر سیستم فقط در زمان مورد نیاز،آب گرم فوری را تامین کند، دیگر چه نیازی به مخزن ذخیره آب گرم احساس می شود؟ آیا مخزن ذخیره آب گرم آبگرمکن مخزنی یا موتورخانه مزیت آنها به حساب می آید؟ تکنولوژی در خدمت بشریت است تا نیازهای ما را برطرف کند و آن تکنولوژی جایگذین سیستم های تامین آب گرم فوری هستند.
۲– با توجه به گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از ۵ هزار ساختمان مجهز به سیستم موتورخانه مرکزی، مصرف سالیانه ساختمان های مسکونی مجهز به موتورخانه با مساحت ۱۰۰۰ مترمربع (ساختمان ۵ طبقه شامل ۱۰ واحد حدودا” ۱۰۰ متری) بالغ بر ۳۵ هزار متر مکعب است این یعنی سرانه ی گاز مصرفی هر واحد در سال ۳۵۰۰ متر مکعب خواهد بود. درحالیکه سرانه گاز مصرفی در واحدهای مسکونی با کیفیت ساخت و اقلیم مشابه- مجهز به پکیج حدود ۱۰۰۰ متر مکعب مقدار کمتری است. بنابراین پکیج نسبت به موتورخانه مزیت صرفه‌جویی گاز را داراست. راندمان پکیج ها بر اساس استاندارد برچسب انرژی آنها، عمدتان بالای ۸۰درصد و حتی بالاتر از ۹۰درصد است. 
۳– علل و عوامل تاثیرگذار بر راندمان پایین “سیستم حرارت مرکزی یا موتورخانه های موجود” که مطابق گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور حدود ۵۵درصد اعلام شده، کاملآ مشخص و در دسترس است. نکته اصلی و مهم قابل توجه در این زمینه این است که موتورخانه یک قطعه یا یک محصول نیست بلکه یک سیستم و مجموعه است که از اجزا و قطعات متعدد تشکیل یافته که بر راندمان کل سیستم تاثیرگذار است. هرچند ممکن است راندمان هریک از اجزاء موتورخانه بصورت مجزا ۸۰ درصد یا بالاتر اعلام شود اما طراحی و اجرای کل موتورخانه و منبع دوجداره، لوله کشی ساختمان، وضعیت عایق بندی منبع ذخیره آب گرم و لوله های رفت و برگشت، مکش دودکش و تهویه هوا و … راندمان کل را تعیین می کند. دلایل اصلی راندمان پایین موتورخانه های موجود در کشور عبارتند از:
• 
عدم طراحی و اجرای مناسب کل سیستم بر اساس محاسبات فنی مهندسی
• 
عدم انطباق درست ظرفیت حرارتی موتور‌خانه با بار حرارتی کل ساختمان
• 
عدم تناسب صحیح ظرفیت حرارتی دیگ با مشعل
• 
استفاده از دیگ چدنی به عنوان مبدل حرارتی
• 
عدم تنظیم دقیق مشعل و در برخی موارد پایین بودن راندمان مشعل و دیگ
• 
عدم عایق‌بندی صحیح منبع آب گرم داخل موتورخانه، منبع انبساط روی پشت بام، لوله های رفت و برگشت شوفاژ ها و لوله های آب گرم بهداشتی
• 
عدم استفاده از فناوری های نوین و پیشرفته مثل مبدل های صفحه ای برای تامین آب گرم فوری و به کار گیری مخازن بزرگ ذخیره آب گرم
• 
رسوب گیری زیاد در داخل پره‌های دیگ و منبع آب گرم که بخش زیادی از آن به دلیل وجود املاح در آب است.
• 
نامناسب بودن دودکش و تهویه هوای لازم برای احتراق
• 
عدم بکارگیری یا عدم اجرای مناسب سیستم مدیریت هوشمند موتورخانه (BMS) و در بعضی موارد خارج کردن ترموستات ها از حالت هوشمند و اتوماتیک به حالت دستی توسط اوپراتورها یا کاربران و درنتیجه عدم تنظیم صحیح و دقیق ترموستات
• 
فاصله ی زیاد منبع آب گرم از مصرف کنندگان
• 
عدم امکان تنظیم دماهای مناسب برای آب گرم مصرفی و گرمایش به صورت مجزا
• 
عدم قابلیت تنظیم درجه ای توان کارکرد مشعل متناسب با نیاز که البته در فناوری های جدید سیستم ماژول شعله وجود دارد که خود مزیت بسیار بزرگی برای کاهش مصرف گاز به حساب می آید.
• 
لزوم راه اندازی سیستم گرمایش سالانه با اولین درخواست (سکونت اولین خانواده در یکی از واحد های مسکونی ساختمان های نوساز و اولین خانواده ای که احساس سرما کند)
• 
عامل فرهنگی یا روانی: چرا من باید صرفه جویی کنم ولی هزینه مصرف بالای بقیه را پرداخت کنم؟ (عدم مدیریت مصرف انرژی توسط خانواده ها)
• 
عدم وجود سامانه ای دقیق و قابل اعتماد برای تعیین سهم مصرفی هر واحد مسکونی برای تقسیم شارژ 
۴– نکته مهم دیگر اینکه، راندمان بالا در یک سیستم حرارتی یعنی رده بالاتر در برچسب انرژی، و در واقع مصرف کمتر انرژی که از طرفی محصولات احتراق که از طریق دودکش ها وارد هوای شهرها و محیط زیست می شود، از میزان کمتر آلایندگی و گازهای مخرب برخوردار است. مطمئنن این ادعا صحت دارد که بخش زیادی از آلودگی هوای شهرها در ماههای سرد سال، نتیجه ی سیستم های حرارتی با راندمان پایین و پرمصرف ساختمان ها است. بر اساس یک پروژه ی مطالعاتی در شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، میزان گازهای آلاینده خروجی از دودکش موتورخانه ی یک ساختمان ۱۰ طبقه، معادل آلودگی ۱۲ تا ۱۴ خودروی سواری است که تمام وقت در سطح شهر در حال تردد هستند. به همین دلیل است که روی طرح بازدید و معاینه فنی موتورخانه ها تاکید فراوان می شود.
۵– علت گرایش زیاد مردم در چند سال گذشته و به خصوص بعد از اجرای هدفمندی یارانه ها به پکیج و تقریبا کنار گذاشتن موتورخانه های سنتی در غالب ساخت و سازهای جدید بدون تردید موضوع “مدیریت و هزینه انرژی و رفاه” بوده است. 
۶– تکنولوژی های روز دنیا در دیگ و مشعل یعنی موتورخانه های مدرن (پکیج های چگالشی) بسیار مناسب هستند و کاملآ توصیه می شوند. در حال حاضر برخی شرکتها، این تکنولوژی را وارد کرده اند و حداکثر ظرف ۵ سال آینده، موتورخانه های مدرن تولیدی در داخل کشور با دیگ و مشعل های بسیار پیشرفته (پکیج های چگالشی قدرتمند مرکزی)، بسیار کم مصرف و کم جا در ساختمان های بزرگ، برج ها، هتل ها، بیمارستان ها، ساختمان های اداری و تجاری و … جایگزین سیستم های موتورخانه های سنتی موجود و همچنین در ساختمان های با تعداد واحد مسکونی زیاد، جایگزین پکیج های مستقل آپارتمانی خواهند شد.

بخش دوم: مقایسه ایمنی پکیج و موتورخانه مرکزی از لحاظ خطر حوادث گازگرفتگی
۷– برخی از مدافعین سیستم موتورخانه و به نوعی منتقدین پکیج، هشدار می دهند که حذف موتورخانه و ترویج پکیج ها، خطر حوادث گازگرفتگی را افزایش می دهد اما مطابق گزارش کارشناسان آتش نشانی، شرکت گاز و … علت بیش از ۸۰ درصد حوادث گازگرفتگی، مشکل دودکش ساختمان هاست. تصور اینکه در ساختمان های مجهز به سیستم حرارت مرکزی، حادثه ی گازگرفتگی رخ نمی دهد یک فرض کاملا اشتباه است. اما مشکل از سیستم دیگ و مشعل و … نیست، مشکل در مکش دودکش موتورخانه، نحوه اجرای مناسب دودکش و اتصال و درزبندی قطعات دودکش داخل دیوار در زمان ساخت و ساز و همچنین مشکل در ورود هوای تازه به موتورخانه و تهویه هواست که درصورت مختل شدن هریک به علت ظرفیت بالای مشعل موتورخانه (معادل ظرفیت چند دستگاه پکیج)، خطر گازگرفتگی بسیار بیشتر و شدیدتر خواهد بود. با نشت گاز مونواکسید کربن از طریق رایزرها و راه پله ها به داخل واحدهای مسکونی، نشت گاز از ترک های دیواری که دودکش موتورخانه از آن عبور کرده و دودکش عایق بندی مناسبی نگردیده و یا دچار ترک و شکستگی شده است، گازگرفتگی گروهی و مرگ خاموش رخ می‌دهد.

۸نصب هر نوع پکیج در واحدهای مسکونی با زیربنای کم (مطابق مبحث ۱۷، واحدهای با مساحت زیر ۶۰ متر) مجاز نیست. در این واحدها نصب سیستم های درون سوز یا با محفظه احتراق باز که اکسیژن محل نصب را مصرف میکنند (شامل آبگرمکن، پکیج و بخاری معمولی) ممنوع است و به جای آن استفاده از سیستم های حرارتی که بدلیل داشتن دودکش دوجداره و محفظه احتراق بسته ، هوای مورد نیاز برای احتراق را از محیط باز بیرون ساختمان تامین می کنند الزامی می باشد.

هرچند در بناهایی با متراژ بالا مانند هتل ها، رستوران ها، بیمارستان ها، ساختمان ها و برج هایی با مساحت بالا بهترین و مطمئن ترین گذینه، موتورخانه های مرکزی هستند که البته نیاز به طراحی و اجرای مناسب و دقیقی دارند. شرکت آرین پادرا صنعت ارزش با انجام پروژه های تاسیساتی مهم و بزرگی مثل بیمارستان ها، سالن های سینما، مجتمع های تجاری و … موفق گردیده است بالاترین راندمان موجود در سیستم های موتورخانه ای در سطح کشور را طراحی و پیاده سازی نماید.

سرویس و نگهداری کولر آبی

ببینید: مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

شرکت autodesk که رسمی ترین ارگان در زمینه طراحی ابنیه می باشد BIM را به صورت زیر تعریف کرده است: “بیان دیجیتال مشخصه های فیزیکی و کاربردی یک ابنیه به نحوی که این نمایش در قالب یک منبع اطلاعاتی مشترک از اطلاعات ابنیه جهت تصمیم گیری های استراتژیک در فرآیند ساخت و ساز تا رسیدن به انتهای عمر مفید بنا می باشد.

انواع فیوزها و کاربرد آنها در صنایع مختلف

مقدمه

وظیفه ی یک سیستم قدرت، تحویل انرژی الکتریکی به مصرف کننده به طور مداوم و بدون وقفه می باشد. مهمترین خطر برای یک سیستم قدرت ، اتصال کوتاه می باشد که باعث تغییرات شدید و ناگهانی در آن می شود. ایجاد خطا و اتلاف انرژی زیاد به صورت حرارت در محل اتصال کوتاه ، باعث آتش سوزی ، صدمات مکانیکی و الکتریکی به تجهیزات می شود.

لازم است اولا قسمت معیوب هر چه سریعتر از مدار جدا شده تا به قسمت های سالم صدمه ای نرسد و ثانیا حداقل قطعی برق در قسمتهای سالم را داشته باشیم . این امر مستلزم به کارگیری انتخاب و به کار گیری صحیح وسایل حفاظتی اعم از رله ها و فیوزها میباشد. فیوزها خود مستقیما خطا را حس کرده و مدار را قطع می کنند در حالی که رله ها پس از احساس خطا برای رفع آن به کلیدهای مربوطه فرمان می دهند.

از نظر حفاظتی ، یک سیستم قدرت به نواحی کوچکتری تقسیم می شود که هر کدام از این نواحی ممکن است توسط وسایل حفاظتی اصلی و چندین وسیله حفاظتی پشتیبان مورد حفاظت قرار گیرد.

فیوز وسیله‌ای است که مدارهای الکتریکی را در برابر جریان غیر مجاز محافظت می‌کند. اگر جریانی بیش از جریان نامی از فیوز بگذرد فیوز می‌سوزد و بدین ترتیب جریان برق، قطع خواهد شد. به عبارت ساده، فیوز یک وسیله حفاظتی است که در تجهیزات و مدارات الکتریکی به کار برده می‌شود تا در مواقعی که جریانی بیشتر از حد انتظار از وسیله عبور می‌کند، با سوختن فیوز مدار قطع شود تا تجهیزات دیگر آسیبی نبینند. این وسیله اولین بار توسط توماس ادیسون در سال ۱۸۹۰ میلادی ثبت اختراع شده‌است

فیوز :

عبارت است از یک سیم حرارتی که در مدار جریان قرار می گیرد و به ازای جریان به خصوصی در زمان معین ذوب می شود (می سوزد). عملکرد صحیح فیوز نه فقط تابع دقت مرحله ساخت می باشد، بلکه همچنین به استفاده درست و نگهداری صحیح پس از نصب نیز بستگی دارد. چنانچه فیوز به درستی به کار گرفته نشود احتمال وارد آمدن خسارت جدی به تجهیزات گران قیمت وجود دارد.

اجزای تشکیل دهنده ی فیوز :

 پایانه : قسمتهای فیوز را که برای اتصال الکتریکی مدار خارجی تعبیه شده است پایانه گویند

پایه فیوز : به قسمت های ثابت یک فیوز گفته می شود که مجهز به ترمینال هایی  برای اتصال به مدار خارجی بوده و در مورد بعضی از انواع دارای روپوش محافظ نیز می باشد

نکته : فیوز وقتی قادر به حفاظت مدار است که در مسیر فاز و ابتدای مدار نصب شود.

کنتاکتهای پایه فیوز : به قسمت های هادی پایه فیوز گفته می شود که با کنتاکت های کلاهک فیوز یا رابط  فیوز در ارتباط است .

کلاهک فیوز : به قسمت جداشدنی فیوز گفته می شود که حامل رابط فیوز بوده و خارج کردن و تعویض آن را راحت میکند.

کنتاکت های کلاهک فیوز : برای اتصال به کنتاکت های رابط فیوز و نیز اتصال به کنتاکت پایه فیوز طراحی شده است.

نگهدارنده ی فیوز : به مجموع پایه فیوز و کلاهک فیوز نگهدارنده فیوز گویند.

رابط فیوز ( فشنگ فیوز ) :به قسمتی از فیوز گفته میشود که شامل المان فیوز بوده وپس از عمل کردن فیوز برای آماده سازی مجدد آن ، باید تعویض گردد.

کنتاکت های رابط فیوز : یرای اتصال رابط فیوز به کنتاکت های پایه فیوز و کنتاکت های کلاهک فیوز طراحی شده است.

المان فیوز : بخشی از فیوز بوده که هنگام عملکرد فیوز ذوب می گردد . (سیم فیوز)

شاخص فیوز :قسمتی از فیوز بوده که مشخص  می کند فیوز سالم بوده یا عمل کرده است. شاخص فیوز را با توجه به جریان نامی فیوز ، به رنگهای مختلف می سازند. جدول زیر جریان نامی را با توجه به رنگ شاخص آن مشخص می کند.شاخص فیوز توسط یک سیم مقاومتی نگهداشته می شود. پس از سوختن المان فیوز سیم مقاومتی نیز سوخته  و پولک فلزی که تحت کشش فنری کوچک قرار دارد آزاد می شود. در فیوزهای فشار قوی به عوض پولک ازیک میله فلزی قطع کننده ( فشنگ ) استفاده شده است. این میله با ضربه ای در حدود ۱۲ Kg سبب قطع کنتاکت کلید و فرمان به لامپ سیگنال و غیره می شود.

انواع فیوز :

۱-از نظر ولتاژ شبکه

۲- از نظر مورد استعمال

۳- از نظر محکم شدن کلاهک فیوز به پایه فیوز

۴- از نظر منحنی ذوب المان فیوز

۵- از نظر نحوه ی عملکرد

۶- از نظر نحوه ی کاربرد

۱-ازنظر ولتاژ شبکه :

الف) فیوزهای فشار ضعیف : در شبکه های با ولتاژ کمتر از ۱۰۰۰ ولت متناوب و ۱۵۰۰ ولت مستقیم به کار میروند

ب) فیوزهای فشار قوی : در شبکه های با ولتاژ بالاتر از ۱۰۰۰ ولت متناوب به کار برده می شود

ج) فیوزهای فشار متوسط : فیوزهای فشار متوسط معمولا برای محافظت از تجهیزات در سوییچ گیرهای فشار متوسط استفاده میشوند .مزیت این فیوزها سرعت بالای آنها در محدود کردن جریان در هنگام وقوع اتصال کوتاه است که متعاقبا موجب حفاظت تجهیزات در مقابل اثرات حراراتی و دینامیکی اتصال کوتاه می گردد.

این فیوزها در موارد زیر مورد استفاده قرار میگیرند

ترانسفورماتورهای توزیع

الکتروموتورهای فشارمتوسط

بانکهای خازنی

ترانسفورماتورهای اندازه گیری PT

ویژگی ها

قابل نصب داخلی Indoor و خارجی Outdoor

قابل استفاده در سوییچگیرهای معمولی Air Insulated و گازی Gas Insulated

قابل نصب در شرایط سخت آب و هوایی

قابل نصب در سوییچگیرهای روغنی Oil Filled

استانداردها

IEC 60281-1 VDE0670 part4

فیوزهای فشار متوسط /بخش اول/ فیوزهای محدود کننده جریان

IEC 60787 VDE0670 part402

انتخاب فیوزهای محدود کننده جریان برای ترانسفورماتورها

DIN 43 625

فیوزهای فشار متوسط ۳٫۶kv – ۳۶kv

IEC 60644 / VDE 0670 part401

فیوزهای فشار متوسط برای حفاظت از الکترو موتورها

IEC60549

فیوزهای های ولتاژ جهت حفاظت از بانک های خازنی

۲-از نظر مورد استعمال :

الف) فیوزهای فشار ضعیف از نظر مورد استعمال به دو دسته NH  یا HRC یا LS   تقسیم می شوند.

ب) فیوزهای فشار قوی ازنظر مورد استعمال به دو دسته فیوزهای کات اوت برای شبکه های توزیع و فیوزهای قدرت تقسیم می شوند.

فیوزهای NH یا HRC  فیوز فشار ضعیف با قدرت قطع زیاد  :

این فیوز دارای قدرت قطع زیاد بوده به طوری که می تواند جریان های اتصال کوتاه  تا ۲۰۰ کیلو آمپر و بیشتر را با اطمینان کامل قطع کند. این فیوزها برای جریان نامی تا ۱۲۵۰ آمپر و ولتاژ نامی ۶۶۰ ولت ساخته شده اند و برای حفاظت سیم و کابل در توزیع با قدرت های زیاد و حفاظت موتورها بکار برده می شوند.

فیوزهای LS – معروف به فیوز فشنگی  (فیوز فشار ضعیف با قدرت قطع کم)  :

این فیوز مخصوص حفاظت سیم ساخته شده است و قدرت قطعشان قدری کمتر از فیوزهای NH می باشد.

فیوزهای کات اوت :

vxbggr

از فیوزهای کات اوت به طور وسیعی در حفاظت فیدرهای توزیع استفاده می شود. در ایران این فیدرها عموما دارای ولتاژهای ۱۱ ، ۲۰، ۳۳ کیلو ولت هستند. از این فیوزها می توان در مواقع تغییر و نگهداری  و … به عنوان سکسیونر نیز استفاده کرد. اصولا از فیوزهای کات اوت در جاهایی استفاده می شود که خطاها و اضافه بارها به ندرت اتفاق می افتد چرا که هر بار عملکرد این فیوز باید فردی برای تعویض فیوز به محل اعزام شود.

این فیوزها در ولتاژهای ۲٫۶ تا ۳۴٫۵ کیلو وات ساخته می شوند و جریان نامی آنها از ۶ تا ۲۰۰ آمپر می باشد. ظرفیت قطع آنها از  ۲ کیلوآمپر در ولتاژهای بالا  تا ۲۰ کیلو آمپر در ولتاژهای پایین متغییر است.

فیوزهای قدرت – فیوزهای فشار قوی با قدرت قطع زیاد – فیوز HH :

فیوزهای قدرت هنگامی استفاده می شود که جریان اتصال کوتاه سیستم بزرگتراز ظرفیت قطع فیوزهای کات اوت باشد. ضمنا فیوزهای قدرت برای ولتاژهای بالاتری نسبت به فیوزهای کات اوت ساخته میشوند. اصول کار فیوزهای کات اوت و قدرت نظیر هم می باشند.

فیوزهای قدرت در ولتاژهای ۲٫۴ تا ۱۳۸ کیلو وات ساخته می شوند و جریان کار مداوم آنها از ۰٫۵ تا ۴۰۰ آمپر است. فیوزهای قدرت از نوع محدود کننده جریان را می توان در محلهایی که جریان اتصال کوتاه متقارن اند تا ۸۰ کیلو آمپر باشد مورد استفاده قرار داد.

۳-از نظر محکم شدن کلاهک فیوز به پایه فیوز :

فیوزهای فشار ضعیف را از نظر نحوه ی محکم شدن کلاهک فیوز به پایه فیوز می توان به دو دسته تقسیم کرد :

الف) نوع B : از یک پایه فیوز ، کلاهک فیوز و رابط فیوز( فشنگ)استوانه ای تشکیل شده است که معمولا فشنگ فیوزتوسط دو کنتاکت تیغه ای به پایه ی فیوز محکم می شود.

فیوزهای NH عموما از این نوع ساخته می شوند. این فیوزها به فیوزهای چاقویی معروفند.

ب) نوع D : از یک پایه فیوز ، کلاهک فیوز نوع پیچی و یک رابط فیوز ( فشنگ ) تشکیل شده است که کلاهک فیوز توسط پیچاندن به پایه فیوز محکم می شود. فیوزهای LS عموما ازاین نوع ساخته می شوند. این فیوزها به فیوزهای فشنگی معروفند.

۴-  از نظر منحنی ذوب المان فیوز:

فیوزها را میتوان بر اساس منحنی ذوب المان فیوز T.C.C به دو دسته تند کار (فرز – نوع  L ) و کند کار (تنبل – نوع M – موتوری) تقسیم نمود . فیوز کند کار جریان های زیاد را خیلی کندتر از فیوز تندکار قطع می کند. به این جهت فیوزهای کندکار در جاهایی مصرف می شوند که اضافه بار کم مدت نباید سبب قطع مدار گردد( مثل هنگام راه اندازی موتورها).

۵- از نظر نحوه ی عملکرد :

از نظر نحوه ی عملکرد می توان فیوزها را به دو دسته زیر تقسیم کرد :

الف) فیوزهای محدود کننده جریان

ب) فیوزهایی که جریان را محدود نمی کنند

از مفهوم محدود کنندگی جریان مشخص شده است که در اثر وقوع خطا ، جریان بسیار بزرگ از فیوز ومدار خواهد گذشت چون فیوز محدود کننده در مدار وجود دارد، جریان قبل از اینکه به پیک خود برسد توسط فیوز قطع می شود.

فیوزهای غیر محدود کننده جریان دارای این قابلیت نیستند و بنابراین جریان های اتصال کوتاه بزرگ بدون اینکه قبل از رسیدن به پیک قطع شوند، از فیوز و در نتیجه تجهیزات تحت حفاظت عبور می کنند. انواع فیوزهایی که پس از عمل ، گازهای حاصل از عملکرد فیوزاز محفظه المان آن خارج می شوند از نوع فیوزهای غیر محدود کننده جریان هستند و به فیوزهای انفجاری معروفند.

لازم به تذکر است که فیوزهای غیر محدود کننده جریان مانند : کلیدهای فشار قوی وقتی قادر به قطع قوس و در نتیجه قطع مدار هستند ، که جریان متناوب به نقطه صفرخود برسد.

۶- از نظر نحوه ی کاربرد :

از نظر نحوه ی کاربرد می توان فیوزها را به انواع زیر تقسیم نمود :

الف ) فیوز همه منظوره (فشنگ نوع G)

فیوز محدود کننده جریانی را گویند که قادر است تحت شرایط معین همه جریان های کوچکتر یا مساوی ظرفیت قطع نامیش را که باعث ذوب المان فیوزی می گردند ، قطع کند.

ب ) فیوز پشتیبان ( فشنگ نوع A )

فیوز محدود کننده ی جریانی را گویند که قادر است تحت شرایط معین همه ی جریان های بین پایین ترین جریان تعیین شده روی مشخصه زمان ، جریان عملکردش و ظرفیت قطع نامیش را قطع کند.

تذکر : به عنوان یک تعریف ساده برای فیوزهای پشتیبان می توان گفت که فیوزهای پشتیبان نوع A  عموما برای حفاظت در مقابل اتصال کوتاه به کار می روند حال آن که فیوزهای همه منظوره در مقابل اضافه بار نیز مدار را حفاظت می کنند.

انواع فيوزها از نظر ساختار:

۱-فیوزهای فشنگی

۲-اتوماتیک(آلفا)

۳-مینیاتوری

۴- بکس

۵-کاردی ( تیغه ای)

۶-شیشه ای یاکارتریج

۷- فیوزهای فشار

فیوزهای مینیاتوری

 

فیوزهای مینیاتوری نوعی از فیوزها هستند که می‌توانند مدارات را در برابر جریان اتصال کوتاه و جریان اضافه بار محافظت نمایند. تشخیص جریان اتصال کوتاه بوسیله یک سیم پیچ دارای تعداد دور کم و قطر زیاد میباشد. تشخیص جریان اضافه به عهده یک فلز (بیمتال) می‌باشد که بوسیله عبور جریان مدت دار بیش از جریان نامی گرم شده و بر اثر خم شدن باعث عمل کنتاکت فیوز شده و مدار را قطع می‌کند.

فیوزهای مینیاتوری بر حسب نوع کاربرد به دو گروه تند کار و کند کار تبدیل می‌شوند. از فیوز تند کار جهت مدارهای روشنایی (غیر موتوی) و از فیوز کند کار جهت مدارات موتوری استفاده می‌شود. فیوز ترانسفورماتور که اغلب کت اوت(CUT OUT FUSE) نامیده می‌شود یک المنت است و چون با برداشتن تیغه فولادی یا نگهدارنده فیوز مدار مانند قطع یک کلید، باز می‌شود به آن کت اوت می‌گویند. فیوز کت اوت جهت حفاظت ترانسفورماتور در مقابل جریانهای زیاد احتمالی ناشی از اتصال کوتاه یا اضافه بار در شبکه فشار ضعیف و سیم پیچی‌های داخل ترانسفورماتور به کار می‌رود.

فیوزهای بوکسی:

این فیوزها دارای فشنگی هستند که می‌تواند از نوع تندکار یا کندکار باشد. نوع تندکار معمولاً برای مدارهای روشنایی و نوع کندکار معمولاً برای الکتروموتورها به کار می‌رود که در اصطلاح به آن فشنگ موتوری می‌گویند. داخل فشنگ‌ها یک سیم حرارتی ذوب‌شونده هست که اطراف آن با خاک نرم کوارتز و ماسه پر می‌شود تا حرارت و جرقهیحاصل از سوختن سیم حرارتی را به خود جذب کند. فشنگ‌ها دارای یک پولک رنگی در انتهای خود هستند که پشت شیشهیکلاهک فیوز قرار می‌گیرد. این پولک با یک سیم نازک به سر فشنگ وصل شده که آمپر نامی آن را مشخص می‌کند، و پس از سوختن فیوز این پولک نیز به داخل آن می‌افتد.

تعیین جریان نامی فیوز از روی رنگ پولک آن
رنگ پولک جریان نامی فیوز به آمپر
صورتی ۲
قهوه‌ای ۴
سبز ۶
قرمز روشن ۱۰
خاکستری ۱۶
آبی ۲۰
زرد روشن ۲۵
سیاه ۳۵
سفید ۵۰
مسی روشن ۶۳
نقره‌ای ۸۰
قرمز تیره ۱۰۰
زرد تیره ۱۲۵
مسی ۱۶۰
آبی ۲۰۰

نکته : در داخل فشنگ فیوز خاک کوارتز یا ماسه ریزه پر میکنند خاصیت این پودر این است که در هنگام قطع فیوزباعث خاموش شدن جرقه تولید شده در داخل فشنگ می شود و از انفجار در اثر جرقه جلوگیری می کند.

علامت گذاری

علامــت گذاری (مشخصه/کلاس ) فیوزهای حفاظت از نیمه رساناها مانند سایر فیوزها بــا ۲ حرف صورت میگیــرد که حرف اول محدوده جریان قطع و عملکرد فیوز را مشخص میکند.(با حروف کوچک)

a – حفاظت محدود

منظور آن اســت که فیوز در محدوده عملکرد خود در تمام محدوده جریان بین کمترین جریان تعیین شده روی منحنی جریان/ زمان از دستگاهی که پس از آن قرار گرفته خود و قدرت قطع خود صرفا محافظت مینماید.

g- حفاظت کامل

فیــوز با عبور همه جریانهایی که موجب ذوب شــدن المنت شــده تــا جریان قدرت قطع خود از آســیب دیدن دســتگاه و مدار محافظت مینماید.

حرف دوم اما کاربرد فیوز را با توجه به مشــخصه و نوع بهره برداری از آن مشخص میکند. (با حروف بزرگ)

L – حفاظت هادیها

B – تجهیزات معدن

M – تجهیزات موتوردار و حفاظت کلید زنی

R– حفاظت نیمه هادیها

Tr – حفاظت ترانسفورماتورها

ترکیب محدوده قطع فیوزهــا و کاربردهای آنها در راهنمای کاربرد فیوزهای فشار ضعیف مربوط به اســتاندارد IEC61818 به صورت زیر آورده شده است.

gL- حفاظت کامل – کاربرد عمومی ویژه اجزاء نیمه رسانا

aM- حفاظت محدود – حفاظت از موتورها در برابر اتصال کوتاه

gR- حفاظت کامل – حفاظت از نیمه رساناها و مدار

aR- حفاظت محدود – حفاظت از نیمه رساناها

gS- حفاظت کامل – ترکیب gR و aR

gB- حفاظت کامل – حفاظت دستگاههای استخراج معدن

gTr- حفاظت کامل- حفاظت تراسفورمرها

ویژگیهای فیوزهای قطع سریع

این فیوزها که برای حفاظت نیمه رســاناها و تضمین صحت و اطمینــان از عملکرد تأسیســات و تجهیزات بــه کار میروند از ویژگیهای زیر برخوردار میباشند.

قطع مدار به میزان کافی ســریع است تا آسیبی به دستگاهها وارد نشود.

عملکرد ســریع قطع مدار قبل از آسیب دیدن بخشهای نیمه رسانا اتفاق میافتد.

قدرت قطع نامی بالا

ظرفیت بالا در کلیدزنی جریان

محدودیت بالای جریان DC

قــوس الکتریکی(Arc) ناچیز هنگام واکنش (عملکرد فیوز به گونه ای اســت که موجب Over–Voltage غیر قابل قبول و مخرب اجزاء نیمه هادی نمیگردد.)

فیوزهای gS قابلیت حفاظت کامل هم دستگاه متشکل از نیمه هادیها و هم اتصالات مدار به صورت همزمان را دارا می باشند. همچنین میتوان از آنها برای موتورهای با سرعت متغیر،راه اندازهای نرم، سروموتورها، موتورهای DC و ســایر تجهیــزات تابلویی به منظور حفاظت مدار اتصال و اجزاء نیمه هادی استفاده نمود.

فیوزهای جدیدgS=gG+aR موجب میشوند تا فضای کمتری در تابلو اشغال شده و در نتیجه از قیمت تمام شده آن میکاهد. فیوزهای gS قادرند ضمن حفاظت کابل، از نیمه رساناهای موتورها در برابر خرابی دیودها و تریستورها و یا انفجارIGBTپیشگیری کنند. این فیوزها که بهترین حفاظت از تجهیزات الکترونیک سیمها، کابلها، اتصاالت و کلیدها از جریانهای شدید را از خود نشان دادهاند بر اساس استانداردهایIEC 60269-4 و VDE 0636 تولید شده اند.

انتخاب فیوز قطع سریع

اگرچه دســتورالعمل مشــخصی به جز IEC 60146-6 که در بالا نیز به آن اشــاره شــد جهت انتخاب فیوز منتشر نشــده است و بسته به ویژگیهای مدار و تأسیسات موردنظر میبایست محاسبات خاص خود را به منظور تعیین دقیق فیوز انجام داد اما چند پیشــنهاد پایه در این مبحث عنوان میگردد.

A شــدت جریان گذرنده از نیمه هادی (Isem) می بایست کمتر و یا مساوی با جریان نامی فیوز انتخابی (Inv) باشد.

Isem ≤ Inv

B اختالف پتانســیل در نیمه هادی(Usem) می بایست کمتر و یا مســاوی با ولتاژ نامی فیوز (Unv) باشد.

Usem ≤ Unv

C مشــخصهI2t فیــوز انتخابــی می بایســت از مشــخصهI2tنیمه رسانا کمتر باشد.

I2topv < I2tsem

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar