طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمانهای بلند مرتبه

معرفی سیستم تولید همزمان برق و حرارت (CHP)

منظور از تولید همزمان، تولید همزمان برق و حرارت در یک نیروگاه واحد است. دیر زمانی است که صنایع و موسساتی که هم به بخار پردازشی و هم به تولید برق نیاز دارند، از این روش استفاده می­کنند. تولید همزمان، هنگامی به مصلحت صنایع و موسسات است که بتوانند برق را در مقایسه با خرید آن از شرکت­های تولید کننده ارزان­تر و آسان­تر تولید کنند. از دیدگاه منایع انرژی، تولید همزمان هنگامی سودمند است که در مصرف انرژی اولیه در مقایسه با تولید جداگانه برق و حرارت صرفه­ جویی شود. بازده نیروگاه تولید همزمان برابر نسبت جمع انرژی الکتریکی تولید شده و انرژی گرمایی موجود در بخار پردازشی* بر گرمای داده شده به نیروگاه، می­باشد. تولید همزمان هنگامی سودبخش است که بازده نیروگاه تولید همزمان بیشتر از بازده تولید جداگانه باشد.

* انرژی موجود در بخار پردازشی برابر با اختلاف آنتالپی بخار ورودی و آنتالپی مواد چگالشی در برگشت به نیروگاه می­باشد.

انواع نیروگاه­های تولید همزمان:

نیروگاه­های تولید همزمان در حالت کلی به دو دسته اصلی تقسیم می­شوند:

  1. چرخه صعودی: در این چرخه گرمای اولیه در انتهای دمای بالای چرخه رانکین برای تولید بخار با فشار و دمای بالا به مصرف می­رسد و سپس طبق معمول انرژی الکتریکی تولید می­شود.
  2. چرخه نزولی: در این چرخه به علت ضرورت­های پردازشی گرمای اولیه در دمای بالا به مصرف می­رسد که نمونه­ ای از آن کوره­ ی سیمان با دمای بالا می­باشد. در این صورت گرمای پس­ماند که دارای کیفیت پایین از نظر دما و قابلیت انجام کار است، برای تولید برق مصرف شده که مسلما در این حالت بازده چرخه تولید برق پایین خواهد بود. به علت پایین بوده بازده این چرخه از جذابیت ترمودینامیکی و اقتصادی اندکی برخوردار است.

پس می­توان گفت که تنها چرخه صعودی است که موجب صرفه­ جویی واقعی در انرژی اولیه می­شود. افزون بر آن در بسیاری از موارد کاربرد به بخار با کیفیت پایین نیاز است که به آسانی می­توان آن را در چرخه صعودی تولید کرد.

آرایش­های متعددی جهت تولید همزمان در چرخه صعودی وجود دارد که برخی از آن­ها عبارتند از:

  • نیروگاه بخار با توربین پس ­فشاری
  • نیروگاه بخار که در آن بخار پردازشی از توربین چگالنده ­داری زیرکش می­شود
  • نیروگاه توربین گاز با دیگ بازیافت گرما که در آن از گازهای خروجی توربین برای تولید بخار استفاده می­شود
  • نیروگاه ترکیبی بخار و گاز

نیروگاه توربین بخار پس ­فشاری بیشتر زمانی به کار می­رود که نیاز به انرژی الکتریکی در مقایسه با گرما اندک باشد. نیروگاه ترکیبی بیشتر وقتی مناسب است که نیاز به انرژی الکتریکی بالا و تقریبا قابل مقایسه با انرژی گرمایی موردنیاز و یا بیشتر از آن باشد. در این نوع چرخه محدوده نسبت تولید انرژی الکتریکی به گرما با استفاده از توربین بخار چگالنده ­دار گسترده ­تر از توربین پس ­فشاری است.

از مزایای تولید همزمان برق و حرارت علاوه بر کاهش مصرف سوخت میزان تولید آلاینده ­ها کاهش می­بابد.

 فواید کاربرد micro-CHP

UFL-CHP-side-2-t

  • انتشار کربن بواسطه­ ی تولید برق در نقطه کاری کاهش یافته و از اتلاف سیستم توسط تولید برق مرکزی هم بسته، جلوگیری می­شود.
  • با کاهش واردات برق و بواسطه فروش برق مازاد به شبکه برای کاربر مقرون به صرفه می­باشد.
  • با کاهش تکیه بر تولید نیروی مرکزی، ضمانت تامین تولیدات افزایش زیادی یافته است.

چرا از micro-CHP استفاده می­شود:

نصب این وسیله در یک ساختمان جدید در مقایسه با دیگر تکنولوژی­ های جدید کم کربن و قابل تجدید، می­تواند بسیار موثر و بدون اشکال باشد.Micro-CHP یک دستگاه واقعی کم کربن، تجهیزی کم کربن نسبت به یک بویلر گازی می­باشد.

واحد Dachs-CHP نیازهای یک خانه مجردی، خانه پرجمعیت، هتل­ها، بیمارستان­ها و دیگر کاربردهای تجاری را برطرف می­کند. این واحد به کمک یک ماشین احتراق داخلی، ۵/۵ کیلووات برق و ۵/۱۲ کیلووات حرارت را تولید می­کند.

واحد Dachs pro 20 آخرین پیشرفت در تکنولوژی CHP مرکب با کنترل پیشرفته و سیستم­های مهندسی از SenerTC توسط ماشین volksage Blue 20 است. این واحد یک سیستم حرارتی مدرن CHP با راندمان بالا و قابل انعطاف را برای ساختمان­های تجاری و آپارتمان­ها فراهم می­کند. همچنین این واحد قادر به کاربرد در سیستم­های حرارتی ناحیه­ای و محلی برای حل مسئله گرمایش برای چندین ساختمان می­باشد.

تکنولوژی ماشین استرلینگ با پیستون آزاد انتخاب گروه BDT THERMA برای مصارف خانگی می­باشد. این اختراع برنده جوایز بزرگ قایل نصب برروی دیوار و همچنین مناسب نصب در آپارتمان­ها و خانه می­باشد.

پروتکل KNX در خانه های هوشمند

آشنایی طراحی تاسیسات ساختمان های بلند مرتبه

از ساخت ساختمان های بلند مرتبه بیش از 100 سال میگذرد.این ساختمان ها بعد از ابداع سیستم ترمز ایمنی در آسانسور ها در سال 1853 ساخته شدند.با رشد جمعیت در کشور ها و رشد اقتصادی مردم این ساختمان ها روز به روز بیشتر و بلند تر شدند.

تعریف آسمان خراش(ساختمان بلند مرتبه) : به ساختمان بسیار بلندی(حدودا 150 متر به بالا) که هر یک از طبقات آن قابل اقامت باشد آسمان خراش یا ساختمان بلند مرتبه گویند.در ایران از واژه برج نیز برای این نوع ساختمان ها استفاده میشود.

این واژه نخستین بار در اواخر سده نوزدهم برای ساختمان‌های بلند شهر نیویورک آمریکا بکار رفت. بعدها تاریخ نگاران معماری از کاربرد این واژه برای ساختمان‌های بلند آجری خودداری کرده و آن را تنها در مورد ساختمان‌های بلندمرتبه با اسکلت فولادی بکار بردند.به سازه های بلند یا ساختمان های بلند،‌ بلندمرتبه (Hi-Rise) گفته می شود. به طور معمول واژه بلندمرتبه با واژه ای دیگر مانند مسکونی یا اداری همراه است. بتن مسلح و فولاد مصالحی هستند که برای ساختار ساختمان های بلند استفاده می شود. سازه ی بیشتر آسمان خراش های سبک از فولاد است.

تعریف دیگر آسمان خراش(ساختمان بلند مرتبه) :کمیته فنی (TC 9.12) اشری ساختمان بلندمرتبه را ساختمانی تعریف می‌کند که ارتفاع آن بیشتر از ۳۰۰ فوت باشد. انجمن ساختمان‌های بلندمرتبه و زیستگاه‌های شهری (CTBUH 2014) یک ساختمان بلندمرتبه را ساختمانی می‌دانند که ارتفاع آن قویاً ، طراحی یا کاربرد آن تأثیر بگذارد؛ آن‌ها ساختمان‌های بلندمرتبه را به‌صورت زیر طبقه بندی کرده اند:

1-بیشتر از ۳۰۰ فوت

2-بسیار بلند یا سوپرتال (ساختمان‌های بلندتر از ۱۹۶۸ فوت)

3-بسیار بسیار بلند یا مگاتال (ساختمان‌های بلندتر از ۲۶۰۰ فوت)

ساختمانهاي بلند مرتبه داراي سيستمهاي پيشرفته و تجهيزات مكانيكي و الكتريكي متنوع و گسترده اي مي باشند. در ادامه به صورت مختصر به معرفی برخی از این سیستم ها که شامل سيستم گرمايش، سرمايش، تهويه مطبوع، سيستمهاي مكانيكي از جمله تجهيزات آبرساني و پمپ ها، سيستمهاي روشنايي، سيستم توزيع برق نرمال و اضطراري، كنترل تردد و غيره مي باشند مي پردازيم.

تهويه مطبوع (Air Conditioning)

تعريف تهويه مطبوع

کنترل رطوبت،دما،درجه خلوص،سرعت حرکت هوا در بخش های مختلف در يك ساختمان را تهويه مطبوع مي گويند.

تهويه مطبوع براي يك يا دو منظور زير انجام مي شود :

 تامين آسايش ساكنان ساختمان

 ايجاد شرايطي كه براي انجام كار تحقيقاتي، تامين شرايط بهداشتي، توليد محصول و يا نگهداري محصول مورد نظر است.

هدف از تهويه، تهيه هوايي است با چهار شرط زير :

  •  جهت حركت و سرعت آن مطابق شرايط كار باشد.
  •  دماي آن مناسب فضا باشد.
  •  رطوبت آن مناسب فضا باشد.

calefaccion-por-piso-radiante_68573

گرمايش Heating

در تهويه مطبوع, گرمايش اغلب به واسطه کویل بخار یا کویل آب گرم تامين مي گردد. ديگ هاي اصلي آب گرم و بخار در موتور خانه مركزي استقرار دارند و آب گرم مورد نياز را تامين مي كنند. گرمايش مي تواند به منظور كنترل دماي اتاق و يا كنترل رطوبت به صورت پيش گرمايش هواي تازه يا هواي مخلوط, گرمايش متعارف و يا پس گرمايش صورت گيرد. هر يك از اين مراحل, حلقه كنترل مربوط به خود را دارد.

heating-cooling-system-2

سرمايش Cooling

سیستم سرمایش سامانه اي است كه نياز برودتي ساختمان را در طول فصول گرم سال برآورده مي كند به طوري كه دما و ميزان رطوبت هواي داخل فضاها در حد معين و دلخواه كنترل می گردد. سيستم هاي سرمايش متنوعي مانند كولر آبي، كولر گازي، ايرواشر، سيستم فن كويل، سيستم هواساز و غيره طراحي شده كه با توجه به شرايط آب و هوايي منطقه، كاربرد فضاي داخل و مسايل اقتصادي مورد استفاده قرار مي گيرد. اساس انتخاب دستگاههاي سيستم سرمايش، بار برودتي ساختمان است كه در ساعت طرح محاسبه مي شود.

عوامل موثر در تعيين ساعت طرح عبارتند از :

  •  بار تابش خورشيدي و هدايت از شيشه ها
  •  بار تابش خورشيدي و هدايت از ديوارها و بام ساختمان
  •  بار افراد حاضر در ساختمان با توجه به نوع فعاليت آنها
  •  بار سيستم روشنايي و ساير تجهيزات الكتريكي، بخاري و گازي

طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان

جمع آوری آب باران در ساختمان

ب، مهمترین عنصر حیات برای هر موجود زنده ایست، در گذشته منابع آب، نامحدود متصور می شد اما امروز حتی کشورهای پیشرفته و پر باران نیز محدودیت این مایه حیات را درک کرده اند و اقدامات زیادی در راستای حفظ آن انجام داده اند. اصلی ترین منبع آب در بر روی کره ی ما، آب باران است، جمع آوری و استفاده از آب باران از قرن ها پیش در مناطق خشک به خصوص در خاورمیانه و ایران رایج بوده است تا اینکه بشر آموخت چگونه از منابع آب های زیر زمینی استفاده کند و به مرور با سیستم لوله کشی و تاسیسات دیگر نیازی به جمع آوری آب باران احساس نمی شد اما امروز به دلایل زیادی از جمله مهترین آن یعنی کمبود آب استفاده از این سیستم مورد توجه قرار گرفته است و در بسیاری از کشورهای پیشرفته و صنعتی این سیستم قدیمی با تکنولوژی های امروزی ادغام شده و مورد استفاده قرار می گیرد.

جمع آوری آب باران

جمع آوری آب باراندر ساده ترین و ابتدایی ترین مدل، ظرفی زیر ناودان ساختمان قرار داده شده تا از آن آب استفاده های دیگری مانند آبیاری گیاهان استفاده شود.

در یک مدل بزرگتر، به جای ظرف می توان از منبعی برای جمع آوری آب باران استفاده نمود که علاوه بر ظرفیت بیشتر، قابلیت حفظ آب را تا مدتی داشته باشد، تا بتوان از آب آن در مصارف دیگری مانند شست و شو، مصارف بهداشتی و حتی آب آشامیدنی (پس از طی مراحل تصفیه) استفاده شود.

اما بٌعد سوم که امروزه بیشتر مورد توجه قرار گرفته و دارای راندمان بالاتری نیز هست، تصفیه ی محلی و اتصال آب باران جمع آوری شده به سیستم لوله کشی ساختمان به صورت مستقیم است تا تمامی آب باران جمع آوری شده به صورت کامل مورد استفاده قرار بگیرد.

جمع آوری آب باران،تاسیسات مکانیکیجمع آوری و استفاده از آب باران چندین مزیت دارد که از جمله ی آنها می توان به کاهش هزینه ها، کمک به منابع آب زیرزمینی، کمک به حفظ محیط زیست، وجود آب حتی در مواقع قطعی آب لوله کشی، … اشاره کرد.

اما اگر به فکر استفاده از این سیستم هستید قبل از هر چیز بهتر است به سوالات زیر پاسخ دهید:

  • چه استفاده هایی از این آب خواهید داشت؟ به جهت آبیاری گیاهان؟ به جهت شست و شو و مصارف بهداشتی؟ یا حتی آب آشامیدنی؟ استفاده از آب باران جمع آوری شده برای هریک از این مصارف تجهیزات و هزینه های خاص خود را به دنبال دارد.
  • استانداردهای محلی و کشوری شما استفاده از آب باران و دیگر منابع غیر شرب را تایید میکند؟ برای مثال سیستم استاندارد و لوله کشی کشور کانادا به تازگی استفاده از این آب ها را برای توالت و آبیاری فضای باز تایید نموده است، بنابراین بهتر است ابتدا از این استانداردها در کشور خودتان مطمئن شوید.
  • میزان بارندگی در منطقه ی مورد نظر؟ در بعضی از مناطق میزان بارندگی بسیار کم است، بنابراین راه اندازی همچین سیستمی عملآ امکان پذیر نیست، مگر در مزارع کشاورزی که در مقالات آینده دروبسایت ارکان ارزش به آن خواهیم پرداخت. بنابراین حتمآ باید میزان بارندگی سالیانه را در نظر بگیرید. به صورت میانگین حدود ۸۰ درصد از کل آب باران را می توان جمع آوری کرد و ۲۰ درصد را برای سر ریز، نشتف جذب توسط مواد پشت بام و تبخیر کسر می شوند.
  • میزان ذخیره سازی؟ فرض را براین بگیریم که در یک منطقه با بارندگی فراوان زندگی می کنید اما باید شرایط ذخیره سازی خود را نیز در نظر بگیرید، شما مخزن تا چه ظرفیتی را می توانید مورد استفاده قرار دهید، فضای مناسب و امکان نگهداری مخزن با چه ظرفیتی را دارید؟
  • سقف بام ساختمان؟ اینکه مساحت سقف بام ساختمان شما چه مقدار است رابطه مستقیمی دارد با میزان توانایی ذخیره سازی آب باران و نکته ی بعد در رابطه با جنس بام ساختمان است، بعضی از مواد مانند چوب مقدار زیادی از آب را در خود جذب می کنند و بعضی از مواد دیگر به دلیل وجود فلزات سنگین یا دیگر مواد خطرناک در خود امکان استفاده از این سیستم را ندارند. همچنین سقف های شیب دار با ناودان های زیاد به دلیل انتقال سریعتر آب باران به منبع ذخیر از بام ها ی بدون شیب نتایج بهتری را به دنبال دارند.

مخزن ذخیره سازی

پلی اتیلن یا پروپیلن معمول ترین و رایج ترین منابع مورد استفاده هستند که علاوه بر دوام زیاد، سبک بوده و در ابعاد و اشکال مختلف موجود می باشند. مخازن بتنی معمولا فقط در سیستم های زیرزمینی برای نگهداری آب مورد استفاده قرار می گیرند، جنس های مختلف دیگری نیز مانند پشم شیشه، فولاد گالوانیزه (کم هزینه)، فولاد ضد زنگ (گران) و چوب (زیبا و آب بندی ضعیف) مورد استفاده قرار می گیرند.

پیمانکاری تاسیسات مکانیکی

اقدامات حفاظتی

باید لوله ی سر ریزی برای محافظت از پر شده مخزن در بارش های سنگین در نظر گرفته شود.

مخزن و لوله ها باید در برابر یخ زدگی محافظت شوند.

در سیستم های لوله کشی که به نحوی با لوله های آشامیدنی در ارتباط هستند باید از وسایل پیشگیری از برگشت جریان مانند سوپاپ یک طرفه استفاده گردد تا از برگشت و یا نشت سیستم لوله کشی آب باران جلوگیری به عمل آید.

اگر بخواهید از آب جمع آوری شده به جز آبیاری استفاده های دیگری داشته باشید به دلیل وجود آلاینده های موجود در هوا و همچنین آلاینده های موجود در کف بام ساختمان حتمآ باید از دستگاه تصفیه و یا فیلترهای مناسب قبل از انتقال منبع استفاده نمایید.

به جهت اطمینان از عملکرد مطلوب و با کیفیت آب باید به صورت مستمر، سیستم جمع آوری آب بارانمورد بررسی، تعمیر و نگهداری واقع شود تا از انسداد لوله ها و ناودان ها، آلودگی و نشت ناخواسته جلوگیری به عمل آید.

سیستم هوشمند موتورخانه

مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

مقدمه

مدل سازی اطلاعات ساختمان building information modeling =BIM   در سال های اخیر به طور گسترده در جوامع  مرتبط با صنایع ساختمانی استفاده می شود.  تعریف کاربردی مرسوم  به صورت مدل سه بعدی از یک وسیله یا ابنیه می باشد که کاربر میتواند لایه ها و اجزای مختلف آن شامل چارچوب و اسکلت کلی، اتصالات، تاسیسات مختلف، مجاری ارتباطی، لوازم و غیره  را مشاهده نماید.

در واقع تصویرسازی فوق نمیتواند چندان هم صحیح باشد. BIM صرفا یک مدل گرافیکی یا یک ابزار گرافیکی برای مشاهده اطلاعات ابنیه نمی باشد و در واقع یک دیتابیس هوشمند از اطلاعات فیزیکی ابنیه و ویژگی های کاربردی ان می باشد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

تعریف لغوی و مفهومی

شرکت autodesk  که رسمی ترین ارگان در زمینه طراحی ابنیه می باشد BIM را به صورت زیر تعریف کرده است:  “بیان دیجیتال   مشخصه های فیزیکی و کاربردی یک ابنیه به نحوی که این نمایش در قالب یک منبع اطلاعاتی مشترک از اطلاعات ابنیه جهت  تصمیم گیری های استراتژیک در فرآیند ساخت و ساز تا رسیدن به انتهای عمر مفید بنا می باشد.”

محاسن  مدل سازی ساختمان زمانی به طور شفاف بروز پیدا میکند که به طور تعاملی بین تیم های مختلف طراحی جهت  هماهنگی قواعد  و اصول طراحی،  جلوگیری از تعارض های کاری و تضمین فضای مناسب تمامی سیستم های مرتبط با بنا  مورد استفاده قرار گیرد. این تعامل در نهایت  خود را به صورت صرفه جویی در هزینه و زمان در طی فرایند ساخت و ساز و نگهداری بنا نشان خواهد داد.

BIM   هم چنین به صورت مدل سازی عملکرد دینامیکی ابنیه، یا به طور دقیق تر مصرف انرژی   ابنیه ، با هدف بررسی تقریبی موقعیت، فضاسازی و راندمان عملکرد اجزای بنا بر سیستم انرژی کل شبکه   نیز مورد استفاده قرار میگیرد. این ویژگی یک مزیت جدید به حساب نمی آید و در واقع نرم افزار های سه بعدی در سالیان گذشته برای مدل سازی انرژی مورد استفاده قرار می گرفتند چارچوب BIM   امکان اشتراک داده های لحظه ای و On-line  را در قالب فناوری  محاسبات ابری Cloud Computing دراختیار تمامی   فناوری های مرتبط با طراحی  فضاهای ساختمانی قرار میدهد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

نحوه  بهره مندی مناسب از مدل اطلاعاتی ساختمان

چگونه فناوری BIM از مدل سازی ساخت و ساز تئوری به دنیای واقعی کاربردی ساخت  و ساز و نگهداری ابنیه ها تبدیل میشود؟

بسیاری از مدیران پروژه های  ساختمانی نیازمند مدیریت کارهای روزانه و بررسی تاثیر انها در ساخت و ساز و نگهداری ان بنا  می باشند. هم چنین به طور مشخص تر ، مدیریت کیفیت فضاهای داخلی ساختمانها نظیر نور، رطوبت، صدا، دما  و همچنین کیفیت خدمات ارائه شده، هزینه های کارکردی ساختمان، مصرف انرژی، مصرف آب، بازیافت زباله ها و کاهش تلفات  جزو چالش های مدیریتی می باشد.  با توجه به روند صعودی گزارش های مدیریتی ارائه شده،  اندازه گیری و تحلیل عملکرد  ساختمان ها نسبت به گذشته از اهمیت بیشتری برخوردار است.

تمامی سیستم های فوق از نظر تولید داده بسیار پیچیده می باشند لذا  افرادی که با این سیستم ها سرو کار دارند  جزو نیروهای کارآمد و با ارزش ساختمان محسوب میشوند که وظیفه برنامه ریزی، فهم و درک  و ارائه گزارش مربوط به خروجی های این سیستم و سایر داده ها را بر عهده دارند.

مدیریت ساختمان با  فناوری های مختلفی برای مدیریت اجزای مختلف ساختمان سروکار دارد. سیستم اتوماسیون ساختمان BAS یا سیستم مدیریت ساختمان BMS  عمدتا عملکرد اجزای مکانیکی ونورپردازی ساختمان را بر عهده دارند. سیستم مدیریت انرژی ساختمان که جزئی از واحد BASیا BMS محسوب میشود، مصرف انرژی را کنترل میکند. در ساختمان های با کاربری های متنوع از سیستم مدیریت متمرکز  IWMS و یا سیستم های مدیریت نگهداری ساختمان کامپیوتری CMMS   به منظور مدیریت پارامتر های مختلف، نگهداری ساختمان، مدیریت زمانبندی کارها، مدیریت پرسنل و  مدیریت دسترسی استفاده میشود.

با توجه به این نکته که نیاز به برنامه ریزی چه در حین ساخت و ساز و چه در حین نگهداری ابنیه ضروری می باشد، فناوری BIM و استانداردهای مربوطه توسعه داده شده امکان ارتباط توامی سیتسم های درگیر در مدیریت ساختمان با یکدیگر را فراهم می آورد. در شرایط استاندارد، مدیریت ساختمان تمامی اسناد و مدارک مربوط به  اطلاعات بنا، نقشه های مربوطه، دیتاشیت های مربوط به تاسیسات و دستورالعمل های مربوط به نگهداری انها  و همچنین گزارشات مربوط به خرابی و رکرود های مربوطه را در اختیار دارند که به ندرت این منابع اطلاعات به صورت الکترونیکی به همدیگر لینک و یا به صورت طبقه بندی شده و هدفمند آرشیو شده اند. تجربه نشان داده که به طور مثال در بهترین شرایط فقط نقشه های اصلی مربوط به تاسیسات  در اختیار مدیریت ساختمان بعد از ساخت و ساز قرار گرفته میشود که از جنبه نگهداری ساختمان مشکلات فراوانی ایجاد مینماید.

مدیریت ساختمان نیاز به دسترسی مداوم، دقیق ، آسان و به روز به اطلاعات ساختمان را ضروری میداند ولی فناوری های قبلی این امکان را به سهولت فراهم نمیکرد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان - BIM

فرآیند  دسترسی به اطلاعات ساختمان در قالب BIM

در محیط BIM ،داده ها تواما در کنار مدل قرار دارند  و بدین طریق مدیریت ساختمان امکان دسترسی  و استفاده از آنها را در طراحی، مطالعات و  نگهداری ساختمان دارد. اطلاعات لازم در قالب استاندارد COBIE، که استاندارد مرسوم  برای  جمع اوری و گردش اطلاعات پروزه های ساختمانی است،  در محله اول توسط طراح مشخص و جمع اوری میشود. این اطلاعات در قالب اطلاعات طراحی ساختمان شامل سازندگان تجهیزات، مدل و ویژگی های عملکردی آن می باشد. در ادامه پیمانکار پس از نصب و تجهیز ساختمان، اطلاعات عملکردی آن شامل  شماره سریال،  اطلاعات مربوط به  سرویس دهی، شیوه نگهداری و شرایط کاری آنها را  گرد اوری میکند. در نهایت این اطلاعات در اختیار مدیریت ساختمان برای انجام امورات مربوطه قرار میگرد.

استاندارد COBIE به نحوی  پایه گذاری شده است که سیستم های مدیریت ساختمان مرسوم نظیر CMMS و IWMS اطلاعات و داده های خود را از طریق نرم افزارهای موجود در اختیار سیستم قرار میدهند

ببینید: مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

موتورخانه مرکزی بهتر است یا پکیچ؟

در مجموع هر محصول یا سیستمی مزایا و معایب و همچنین شرایط خاص استفاده خود را دارد لذا اینکه تصور کنیم موتورخانه کلآ دارای نقاط ضعف و فاقد مزیت یا برعکس سرشار از نقاط مثبت است، تصور اشتباهی است. این موضوع درباره پکیج یا هر دستگاه گرمایشی و سرمایشی دیگر نیز صدق می کند.

با توجه به طرح موضوعاتی یکسویه در بعضی از رسانه ها در تایید یا رد سیستم پکیج یا موتورخانه بدون رعایت اخلاق حرفه ای در اطلاع رسانی به مخاطبین، در این مقاله سعی بر آن بوده دو سیستم مورد نظر از دیدگاه “مصرف انرژی و ایمنی ساکنین ساختمان ها در برابر حوادث گاز گرفتگی” بصورت کاربردی و تجربی با یکدیگر مقایسه شوند.
در ابتدا تاکید می شود در این تحلیل، وضعیت موتورخانه‌های سنتی موجود در کشور مورد بحث و مقایسه است، نه موتورخانه های جدید با راندمان بالا.

بخش اول: مقایسه مصرف گاز پکیج و موتورخانه های مرکزی
۱– سیستم های دارای مخزن از مزیت داشتن حجم مشخصی آب گرم برای زمان قطع برق برخوردارند.اینکه این امتیاز تا چه حد برای ساکنین ساختمان ها ارزشمند است، در فرایند تصمیم گیری و انتخاب آنها موثر خواهد بود. لذا در زمان انتخاب پکیج نیز مشتری می تواند مدل پکیجی را انتخاب نماید که منبع ذخیره ی آب گرم هم دارد اما به دلایلی که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد، انتخاب همچین پکیجی توصیه نمی شود.
• 
بر اساس نتایج یک تحقیق معتبر در چند سال قبل در شهر ساری، میزان انرژی لازم برای گرم نگه داشتن مخازن آب گرم شامل موتورخانه ها و آبگرمکن های مخزنی در ساعات غیر مفید شبانه، معادل انرژی مورد استفاده برای یک شهر ۱۵ هزار نفری است! اگر سیستم فقط در زمان مورد نیاز،آب گرم فوری را تامین کند، دیگر چه نیازی به مخزن ذخیره آب گرم احساس می شود؟ آیا مخزن ذخیره آب گرم آبگرمکن مخزنی یا موتورخانه مزیت آنها به حساب می آید؟ تکنولوژی در خدمت بشریت است تا نیازهای ما را برطرف کند و آن تکنولوژی جایگذین سیستم های تامین آب گرم فوری هستند.
۲– با توجه به گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از ۵ هزار ساختمان مجهز به سیستم موتورخانه مرکزی، مصرف سالیانه ساختمان های مسکونی مجهز به موتورخانه با مساحت ۱۰۰۰ مترمربع (ساختمان ۵ طبقه شامل ۱۰ واحد حدودا” ۱۰۰ متری) بالغ بر ۳۵ هزار متر مکعب است این یعنی سرانه ی گاز مصرفی هر واحد در سال ۳۵۰۰ متر مکعب خواهد بود. درحالیکه سرانه گاز مصرفی در واحدهای مسکونی با کیفیت ساخت و اقلیم مشابه- مجهز به پکیج حدود ۱۰۰۰ متر مکعب مقدار کمتری است. بنابراین پکیج نسبت به موتورخانه مزیت صرفه‌جویی گاز را داراست. راندمان پکیج ها بر اساس استاندارد برچسب انرژی آنها، عمدتان بالای ۸۰درصد و حتی بالاتر از ۹۰درصد است. 
۳– علل و عوامل تاثیرگذار بر راندمان پایین “سیستم حرارت مرکزی یا موتورخانه های موجود” که مطابق گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور حدود ۵۵درصد اعلام شده، کاملآ مشخص و در دسترس است. نکته اصلی و مهم قابل توجه در این زمینه این است که موتورخانه یک قطعه یا یک محصول نیست بلکه یک سیستم و مجموعه است که از اجزا و قطعات متعدد تشکیل یافته که بر راندمان کل سیستم تاثیرگذار است. هرچند ممکن است راندمان هریک از اجزاء موتورخانه بصورت مجزا ۸۰ درصد یا بالاتر اعلام شود اما طراحی و اجرای کل موتورخانه و منبع دوجداره، لوله کشی ساختمان، وضعیت عایق بندی منبع ذخیره آب گرم و لوله های رفت و برگشت، مکش دودکش و تهویه هوا و … راندمان کل را تعیین می کند. دلایل اصلی راندمان پایین موتورخانه های موجود در کشور عبارتند از:
• 
عدم طراحی و اجرای مناسب کل سیستم بر اساس محاسبات فنی مهندسی
• 
عدم انطباق درست ظرفیت حرارتی موتور‌خانه با بار حرارتی کل ساختمان
• 
عدم تناسب صحیح ظرفیت حرارتی دیگ با مشعل
• 
استفاده از دیگ چدنی به عنوان مبدل حرارتی
• 
عدم تنظیم دقیق مشعل و در برخی موارد پایین بودن راندمان مشعل و دیگ
• 
عدم عایق‌بندی صحیح منبع آب گرم داخل موتورخانه، منبع انبساط روی پشت بام، لوله های رفت و برگشت شوفاژ ها و لوله های آب گرم بهداشتی
• 
عدم استفاده از فناوری های نوین و پیشرفته مثل مبدل های صفحه ای برای تامین آب گرم فوری و به کار گیری مخازن بزرگ ذخیره آب گرم
• 
رسوب گیری زیاد در داخل پره‌های دیگ و منبع آب گرم که بخش زیادی از آن به دلیل وجود املاح در آب است.
• 
نامناسب بودن دودکش و تهویه هوای لازم برای احتراق
• 
عدم بکارگیری یا عدم اجرای مناسب سیستم مدیریت هوشمند موتورخانه (BMS) و در بعضی موارد خارج کردن ترموستات ها از حالت هوشمند و اتوماتیک به حالت دستی توسط اوپراتورها یا کاربران و درنتیجه عدم تنظیم صحیح و دقیق ترموستات
• 
فاصله ی زیاد منبع آب گرم از مصرف کنندگان
• 
عدم امکان تنظیم دماهای مناسب برای آب گرم مصرفی و گرمایش به صورت مجزا
• 
عدم قابلیت تنظیم درجه ای توان کارکرد مشعل متناسب با نیاز که البته در فناوری های جدید سیستم ماژول شعله وجود دارد که خود مزیت بسیار بزرگی برای کاهش مصرف گاز به حساب می آید.
• 
لزوم راه اندازی سیستم گرمایش سالانه با اولین درخواست (سکونت اولین خانواده در یکی از واحد های مسکونی ساختمان های نوساز و اولین خانواده ای که احساس سرما کند)
• 
عامل فرهنگی یا روانی: چرا من باید صرفه جویی کنم ولی هزینه مصرف بالای بقیه را پرداخت کنم؟ (عدم مدیریت مصرف انرژی توسط خانواده ها)
• 
عدم وجود سامانه ای دقیق و قابل اعتماد برای تعیین سهم مصرفی هر واحد مسکونی برای تقسیم شارژ 
۴– نکته مهم دیگر اینکه، راندمان بالا در یک سیستم حرارتی یعنی رده بالاتر در برچسب انرژی، و در واقع مصرف کمتر انرژی که از طرفی محصولات احتراق که از طریق دودکش ها وارد هوای شهرها و محیط زیست می شود، از میزان کمتر آلایندگی و گازهای مخرب برخوردار است. مطمئنن این ادعا صحت دارد که بخش زیادی از آلودگی هوای شهرها در ماههای سرد سال، نتیجه ی سیستم های حرارتی با راندمان پایین و پرمصرف ساختمان ها است. بر اساس یک پروژه ی مطالعاتی در شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، میزان گازهای آلاینده خروجی از دودکش موتورخانه ی یک ساختمان ۱۰ طبقه، معادل آلودگی ۱۲ تا ۱۴ خودروی سواری است که تمام وقت در سطح شهر در حال تردد هستند. به همین دلیل است که روی طرح بازدید و معاینه فنی موتورخانه ها تاکید فراوان می شود.
۵– علت گرایش زیاد مردم در چند سال گذشته و به خصوص بعد از اجرای هدفمندی یارانه ها به پکیج و تقریبا کنار گذاشتن موتورخانه های سنتی در غالب ساخت و سازهای جدید بدون تردید موضوع “مدیریت و هزینه انرژی و رفاه” بوده است. 
۶– تکنولوژی های روز دنیا در دیگ و مشعل یعنی موتورخانه های مدرن (پکیج های چگالشی) بسیار مناسب هستند و کاملآ توصیه می شوند. در حال حاضر برخی شرکتها، این تکنولوژی را وارد کرده اند و حداکثر ظرف ۵ سال آینده، موتورخانه های مدرن تولیدی در داخل کشور با دیگ و مشعل های بسیار پیشرفته (پکیج های چگالشی قدرتمند مرکزی)، بسیار کم مصرف و کم جا در ساختمان های بزرگ، برج ها، هتل ها، بیمارستان ها، ساختمان های اداری و تجاری و … جایگزین سیستم های موتورخانه های سنتی موجود و همچنین در ساختمان های با تعداد واحد مسکونی زیاد، جایگزین پکیج های مستقل آپارتمانی خواهند شد.

بخش دوم: مقایسه ایمنی پکیج و موتورخانه مرکزی از لحاظ خطر حوادث گازگرفتگی
۷– برخی از مدافعین سیستم موتورخانه و به نوعی منتقدین پکیج، هشدار می دهند که حذف موتورخانه و ترویج پکیج ها، خطر حوادث گازگرفتگی را افزایش می دهد اما مطابق گزارش کارشناسان آتش نشانی، شرکت گاز و … علت بیش از ۸۰ درصد حوادث گازگرفتگی، مشکل دودکش ساختمان هاست. تصور اینکه در ساختمان های مجهز به سیستم حرارت مرکزی، حادثه ی گازگرفتگی رخ نمی دهد یک فرض کاملا اشتباه است. اما مشکل از سیستم دیگ و مشعل و … نیست، مشکل در مکش دودکش موتورخانه، نحوه اجرای مناسب دودکش و اتصال و درزبندی قطعات دودکش داخل دیوار در زمان ساخت و ساز و همچنین مشکل در ورود هوای تازه به موتورخانه و تهویه هواست که درصورت مختل شدن هریک به علت ظرفیت بالای مشعل موتورخانه (معادل ظرفیت چند دستگاه پکیج)، خطر گازگرفتگی بسیار بیشتر و شدیدتر خواهد بود. با نشت گاز مونواکسید کربن از طریق رایزرها و راه پله ها به داخل واحدهای مسکونی، نشت گاز از ترک های دیواری که دودکش موتورخانه از آن عبور کرده و دودکش عایق بندی مناسبی نگردیده و یا دچار ترک و شکستگی شده است، گازگرفتگی گروهی و مرگ خاموش رخ می‌دهد.

۸نصب هر نوع پکیج در واحدهای مسکونی با زیربنای کم (مطابق مبحث ۱۷، واحدهای با مساحت زیر ۶۰ متر) مجاز نیست. در این واحدها نصب سیستم های درون سوز یا با محفظه احتراق باز که اکسیژن محل نصب را مصرف میکنند (شامل آبگرمکن، پکیج و بخاری معمولی) ممنوع است و به جای آن استفاده از سیستم های حرارتی که بدلیل داشتن دودکش دوجداره و محفظه احتراق بسته ، هوای مورد نیاز برای احتراق را از محیط باز بیرون ساختمان تامین می کنند الزامی می باشد.

هرچند در بناهایی با متراژ بالا مانند هتل ها، رستوران ها، بیمارستان ها، ساختمان ها و برج هایی با مساحت بالا بهترین و مطمئن ترین گذینه، موتورخانه های مرکزی هستند که البته نیاز به طراحی و اجرای مناسب و دقیقی دارند. شرکت آرین پادرا صنعت ارزش با انجام پروژه های تاسیساتی مهم و بزرگی مثل بیمارستان ها، سالن های سینما، مجتمع های تجاری و … موفق گردیده است بالاترین راندمان موجود در سیستم های موتورخانه ای در سطح کشور را طراحی و پیاده سازی نماید.

سرویس و نگهداری کولر آبی

آموزش نقشه‌کشی تاسیسات مکانیکی ساختمان

تاسیسات به عنوان قلب تپنده ساختمان از اهمیت و اعتبار خاصی برخوردار می‌باشد به‌طوری که کم توجهی به این بخش منجر به عدم آسایش ساکنین و در نتیجه باعث غیر قابل استفاده شدن فضاهای مفید ساختمان می‌شود. از این رو محاسبه، طراحی و انتخاب سیستم تاسیساتی مناسب تصمیم بسیار حساسی است که توسط مهندسین طراح اخذ می‌شود. نقشه کشی این تاسیسات یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن است که اغلب توسط نرم افزار اتوکد (AutoCAD) صورت می‌گیرد. در این مجموعه از آموزش‌های فارسی نقشه کشی تاسیسات مکانیکی ساختمان، سعی در آموزش اصول، روش‌ها، نمادها و مسائل مرتبط با نقشه کشی تاسیسات خواهیم داشت.

آموزش نقشه کشی تأسیسات مکانیکی ساختمان

نقشه کشی تأسیسات بهداشتی:

برای ترسیم نقشه‌های تأسیسات بهداشتی ضمن آشنایی با نمادهای لوازم بهداشتی ساختمان ابتدا جانمایی این لوازم در گروه‌های بهداشتی ساختمان مانند آشپزخانه، حمام، توالت و دستشویی تعیین می‌گردد و پس از آن نحوه ترسیم لوله کشی آب سرد و آب گرم، برگشت آب گرم مصرفی و لوله کشی فاضلاب، هواکش و آب باران شرح داده خواهد شد.

جانمایی لوازم بهداشتی

نمادهای لوازم بهداشتی و لوازم آشپزخانه:

در جدول ۱-۱ نمادهای لوازم بهداشتی و لوازم آشپزخانه آورده شده است.

mechanical-building-installation-3

جانمایی لوازم بهداشتی و لوازم آشپزخانه:

برای جانمایی وسایل بهداشتی و لوازم آشپزخانه رعایت نکات زیر پیشنهاد می‌شود:

  1. یخچال، اجاق گاز و سینک ظرف شویی بهتر است با فاصله‌ی لازم از یکدیگر قرار گیرند.
  2. هرگاه سه وسیله اصلی آشپزخانه یعنی یخچال، ظرف شویی و اجاق گاز با یک خط فرضی به یکدیگر وصل شوند مثلثی به وجود می‌آید که عمده‌ی کار آشپزخانه در آن انجام می‌شود. این مثلث به مثلث کار مشهوراست.

چند نمونه از جانمایی وسایل آشپزخانه را که با توجه به رعایت مثلث کار صورت گرفته نشان می‌دهد.

mechanical-building-installation-1

mechanical-building-installation-2

۳- اجاق گاز نباید در نزدیک پنجره قرار گیرد.

mechanical-building-installation-4

۴- در صورت استفاده از آب گرم کن یا شوفاژ دیواری آن‌ها را در آشپزخانه قرار می‌دهند. برای جانمایی آب گرم کن و شوفاژ دیواری فضایی انتخاب می‌شود که دسترسی به دودکش آسان باشد.

mechanical-building-installation-5

۵- جانمایی لوازم بهداشتی و آشپزخانه بایستی به صورتی انجام گیرد که مانع از باز و بسته شدن عادی در و پنجره‌های ساختمان نشود. پهنای تقریبی وسایل بهداشتی و لوازم آشپزخانه در جدول ۶-۱ آورده شده است عمق این لوازم ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر است.

mechanical-building-installation-6

mechanical-building-installation-7

جانمایی لوازم بهداشتی حمام:

لوازم بهداشتی که در حمام نصب می‌شوند عبارتند از:

۱-زیردوشی، ۲- وان، ۳- کف شوی، ۴-توالت فرنگی، ۵-روشویی

با توجه به بزرگی حمام و نظر طراح می‌توان از یک یا چند وسیله نامبرده استفاده کرد.

در شکل جانمایی وان و زیردوشی نشان داده شده است.

mechanical-building-installation-8

شکل چند نمونه جانمایی وسایل بهداشتی حمام را نشان می‌دهد.

mechanical-building-installation-9

mechanical-building-installation-10

در صورت در اختیار داشتن فضای لازم بهتر است بیده هم به همراه توالت فرنگی جانمایی شود.

شکل جانمایی وسایل بهداشتی حمام به همراه توالت فرنگی و بیده و روشویی را نشان می‌دهد.

mechanical-building-installation-11

اندازه لوازم بهداشتی که می‌توانند در حمام استقرار یابند به شرح جدول است.

mechanical-building-installation-12

جانمایی لوازم بهداشتی توالت:

هر سرویس بهداشتی واحد مسکونی باید دارای یک کاسه توالت و یک روشویی باشد.

انتخاب اندازه روشویی از نظر بزرگی و کوچکی به فضای توالت بستگی دارد. در شکل روش‌های مختلف جانمایی توالت و روشویی نشان داده شده است. به منظور رعایت مسائل شرعی کاسه توالت نباید در راستای قبله قرار گیرد.

mechanical-building-installation-ep2-13

فاصله مجاز بین وسایل بهداشتی:

برای استفاده‌ی بهتر از وسیله بهداشتی بایستی فاصله‌ی مناسبی بین هر وسیله بهداشتی تا دیوارهای اطراف وسیله بهداشتی و وسایل بهداشتی که مجاور هم قرار دارند وجود داشته باشد. این فواصل در جدول مشخص شده است.

mechanical-building-installation-ep2-14

حداقل فضای مورد نیاز برای جانمایی توالت شرقی و توالت غربی ۱۱۰*۱۵۰ سانتی متر است.

لوله کشی آب سرد وآب گرم وبرگشت آب گرم مصرفی

mechanical-building-installation-ep2-15

نقشه خوانی:

شکل نقشه لوله کشی آب سرد و آب گرم مصرفی ساختمان یک طبقه‌ی شمالی را نشان می‌دهد. همان طور که ملاحظه می‌شود در نقشه‌های تأسیساتی، قسمت‌های اصلی پلان کشیده شده و از ارائه جزییات نقشه‌های معماری مانند اندازه گذاری و نمایش درها خودداری می‌شود.

شرح نقشه خوانی آب مصرفی از کنتورآغاز می‌شود. کنتور داخل ملک و نزدیک در ورودی ساختمان قرار دارد پس از کنتور شیر فلکه و شیر یک طرفه قرار دارد لوله آب سرد به سمت داخل ساختمان امتداد یافته و از آن برای وسایل بهداشتی مختلف انشعاب گرفته شده است با توجه به شکل انشعاب‌ها پس از کنتور به ترتیب عبارتند از:

  1. شیر برداشت حیاط
  2. ماشین ظرف شویی
  3. سینک ظرف شویی
  4. آب گرم کن مخزنی
  5. ماشین رخت شویی
  6. یخچال
  7. حمام شامل روشویی، توالت فرنگی، دوش و شیر برداشت پاسیو
  8. سرویس بهداشتی شامل روشویی، توالت شرقی، مخزن شستشوی و کولر آبی.

نکته‌ها:

  1. خط لوله‌ی برداشت آب حیاط تا کنار دیوار حیاط امتداد دارد.
  2. برای یخچال‌های مجهز به یخساز و آب سرد کن لوله تغذیه جداگانه در نظر گرفته می‌شود.
  3. برای آبیاری گلدان در پاسیو انشعاب آب سرد پیش بینی می‌شود.
  4. از انشعاب فلاش تانک توالت شرقی برای تأمین آب کولرهایی که در پشت بام قرار دارد استفاده شده است. اما به دلیل این که امتداد لوله‌ای که به سمت پشت بام حرکت کرده در پلان قابل پیش بینی نمی‌باشد با نوشتن عبارت لوله آب کولر این موضوع را مشخص می‌کنند.

mechanical-building-installation-ep2-16

شکل ۱۹- ۱ الف و ب یک ساختمان جنوبی چهارطبقه را نشان می‌دهد. طبقه همکف پارکینگ بوده و سه طبقه دیگر واحدهای مسکونی تیپ مشابه می‌باشند.

شکل ۱۹- ۱ الف لوله کشی آب سرد همکف را نشان می‌دهد. کنتور در جلوی در ساختمان قرار داشته و پس از آن لوله کشی آب به سمت داخل ساختمان امتداد می‌یابد. بعد از کنتور اولین انشعاب شیر برداشت شستشوی پارکینگ بوده و پس از آن لوله تغذیه آب طبقات مسکونی قرار دارد. به این لوله قائم، رایزر گفته و آن را با حرف R نشان می‌دهند. در انتهای مسیر لوله آب حیاط مشاهده می‌شود. در شکل ۱-۱۹ ب لوله کشی آب سرد و آب گرم تیپ طبقات ترسیم شده است. آب سرد ورودی به هر طبقه ابتدا وارد شیر اصلی قطع و وصل واحد مسکونی شده و سپس به وسایل و تجهیزات مختلف انشعاب داده می‌شود.

همان طور که مشاهده می‌شود برای تأمین آب گرم مصرفی از آب گرم کن دیواری استفاده شده است. اندازه گذاری لوله‌های افقی در پلان انجام می‌شود اما اندازه لوله‌های رایزر در بالا و پایین خط کنار حرف R نوشته می‌شود.

در این پلان امکان اندازه گذاری لوله‌های رایزر وجود ندارد زیرا به علت مشابه بودن پلان‌های هر سه طبقه، از یک پلان استفاده شده است لذا برای تعیین قطر لوله‌های رایزر نقشه رایزر دیاگرام ترسیم می‌شود.

mechanical-building-installation-ep2-17

mechanical-building-installation-ep2-18

دیاگرام رایزر :

در شکل رایزر دیاگرام پلان شکل ۱۹-۱ را نشان می‌دهد. هدف از ترسیم نقشه رایزر دیاگرام مشخص نمودن تعداد رایزرها، اندازه‌گذاری و نمایش تعداد انشعابات لوله‌کشی آب ساختمان می‌باشد.

mechanical-building-installation-ep2-13

روش دیگر لوله‌کشی تغذیه آب ساختمان از بالا به پایین می‌باشد. در این صورت رایزر دیاگرام مطابق شکل ترسیم می‌شود.

mechanical-building-installation-ep2-14

درصورتی‌که فشار آب شهر برای تأمین آب مصرفی ساختمان کافی نباشد می‌توان از مخزن ذخیره آب استفاده نمود.

این مخزن ممکن است در پایین ساختمان و یا بر روی بام راه‌پله قرار گیرد. شکل الف جانمایی مخزن ذخیره آب در طبقه همکف و شکل ب رایزر دیاگرام لوله‌کشی آب سرد و گرم را در صورت استفاده از مخزن ذخیره آب نشان می‌دهد.

mechanical-building-installation-ep2-15

mechanical-building-installation-ep2-16

mechanical-building-installation-ep2-17

شکل الف جانمایی مخزن ذخیره آب بر روی بام راه‌پله و شکل ب رایزر دیاگرام لوله‌کشی آب سرد و آب گرم همان ساختمان را نشان می‌دهد شکل ۲۵-۱ ۱ دتایل ب مربوط به جزییات لوله‌کشی مخزن ذخیره در پشت‌بام را نشان می‌دهد.

mechanical-building-installation-ep2-18

19

تأسیسات:آشنایی با نقشه کشی مکانیکی

بررسی مزایای BIM در پروژه

در این مطلب سعی بر آن است که تعریف جامع و دقیقی از BIM بیان شود و فواید استفاده از این سیستم برای کارفرمایان ، مجریان ، طراحان پروژه ها به تفکیک ارائه شود .

BIM چیست ؟ 

با یک جستجوی ساده در اینترنت می توانید تعاریف علمی زیادی از مدلسازی اطلاعات ساختمان یا BIM پیدا کنید؛ با این وجود   BIM تا حدود زیادی ناشناخته باقی مانده و ابهامات زیادی پیرامون آن وجود دارد. این درحالی است که وضعیت طراحی به کمک رایانه یا CAD کاملاً برعکس است؛ این اصلاح عملاً غیرقابل تعریف است اما بخاطر زمینه ها و نحوه استفاده از آن همه ما معنی دقیق CAD را می دانیم و تعریف مشترکی از آن داریم. با این تفاسیر اهمیت تعریف کاربردی و دقیق مدلسازی اطلاعات ساختمان روشن تر می شود. BIM چیست و چرا اینقدر ابهام و سردرگمی پیرامون معنای آن وجود دارد؟

برای کسانی که با مدلسازی اطلاعات ساختمان آشنایی چندانی ندارند بهتر است از اینجا شروع کنیم که BIM چه چیزی نیست. وقتی کج فهمی ها و برداشت های غلط رایج درباره BIM مشخص شود، بهتر می توانیم مفهوم مدلسازی اطلاعات ساختمان را درک کنیم.

BIM مدلسازی سه بعدی نیست.

یک مدل سه بعدی BIM نیست. صرفاَ با ساخت یک مدل سه بعدی از مدلسازی اطلاعات ساختمان بهره نبرده ایم. اگر یک مدل سه بعدی با نرم افزارهایی مثل AutoCAD طراحی کنیم به این معنی نیست که یک مدل با ویژگی های BIM داریم. دلیل این تفاوت هوشمند نبودن مدل های سه بعدی است؛ مدلی که هوشمند نباشد اطلاعاتی درباره پروژه به بیننده نمی دهد. در این مدل های سه بعدی غیرهوشمند، برای درک صحیح هر یک از عناصر باید آن را فقط برمبنای ویژگی های هندسی اش تفسیر کرد. به عبارت دیگر، هیچ داده و اطلاعات هوشمندی بجز ویژگی های هندسی مدل وجود ندارد.

تصور کنید بخواهیم عناصر یک مدل سه بعدی را هوشمند کنیم؛ مثلاً جنس درها، پنجره ها و دیوارها را مشخص کنیم. درست همین جاست که مدل سه بعدی ساده ما تبدیل به یک مدل BIM می شود البته از نوع بسیار ساده آن. همین مثال ساده تفاوت مدلسازی سه بعدی و مدلسازی اطلاعات ساختمان را بخوبی نشان می دهد.

BIM همان رویت (Revit) نیست.

اگر یک عقیده مشترک بین تمام فعالان صنعت طراحی و ساخت و ساز وجود داشته باشد، دستگاه بازاریابی قدرتمند اتودسک است. وقتی کسی به شما می گوید که یک طراحی CAD انجام داده از او نمی پرسید ” با کدام نرم افزار؟”. همه ما می دانیم که دوست یا همکارمان به احتمال زیاد از نرم افزارهای اتودسک استفاده کرده است. همین روند وارد حوزه مدلسازی اطلاعات ساختمان هم شده و اصطلاحات مدلسازی اطلاعات ساختمان و رویت تقریباً قابل تعویض و جابجایی شده اند. دقت داشته باشید که نرم افزار رویت یکی از قویترین ابزارهای مدلسازی اطلاعات ساختمان است اما تنها ابزار موجود نیست. در واقع شما می توانید با نرم افزار رویت یک مدل سه بعدی کامل بسازید بدون اینکه کار مدلسازی اطلاعات ساختمان انجام داده باشید.

BIM مدل ساختمان یکپارچه نیست.

این مورد یکی از مهمترین و رایج ترین ابهاماتی است که پیرامون مدلسازی اطلاعات ساختمان وجود دارد . بسیاری از مردم مدلسازی اطلاعات ساختمان را معادل تهیه یک مدل یکپارچه می دانند و تصور میکنند میتوان از هر دو اطلاعات یکسانی را استخراج کرد . اما مدلسازی اطلاعات ساختمان مجموعه ای از مدل های متمایز است (همانطور که می دانید شما می توانید یک مدل معماری، یک مدل ساختاری و چند مدل متفاوت دیگر برای هر یک از خدمات ساختمان داشته باشید). هر کدام از این مدل های متمایز اطلاعات متفاوتی را ارائه می کنند و تنها در کنار هم می توانند تصویر جامع و کاملی نسبت به پروژه را شکل دهند. وقتی این مدل های مختلف را کنار هم بگذاریم به یک مدل BIM دست یافته ایم.

ایده اصلی مدلسازی اطلاعات ساختمان ارائه یک پایگاه داده یکپارچه است نه یک مدل منفرد. در این پایگاه داده می توان به طراحی ها و اسناد گرافیکی و غیرگرافیکی، جدول های زمانبندی و سایر اطلاعات دست یافت.

راه حل های مدلسازی اطلاعات ساختمان سه مشخصه مهم دارند :

روی پایگاه های داده دیجیتال ساخته و اجرا می شوند؛

تغییرات را از طریق این پایگاه های داده مدیریت می کنند تا همه قسمت ها با تغییرات یک بخش پایگاه داده هماهنگ شوند؛

 اطلاعات را ضبط و ذخیره می کنند تا در برنامه های کاربردی صنعتی دیگر مورد استفاده قرار بگیرند.

BIM مدیریت چرخه عمر پروژه نیست.

یکی دیگر از برداشت های جالب از BIM این است که ” مدلسازی اطلاعات ساختمان تنها وقتی محقق می شود که کل اعضای تیم – از طراح تا مدیر مالی – در آن درگیر باشند.

نمی توان گفت این باور غلط است اما فقط یک مدل BIM کامل میتواند تمام اطلاعات مدیریت شده از فازهای طراحی، ساخت و بهره برداری پروژه را ارائه کند.

متخصصان BIM معمولاً به مشتریان توصیه می کنند تعریف درستی از انتظاراتشان از مدلسازی اطلاعات ساختمان پروژه شان داشته باشند.

برای کسانی که به تازگی به استفاده از BIM روی آورده اند، بسیار مهم است که در وهله اول روی مزایای داخلی تمرکز کنند. به این ترتیب کیفیت طراحی های هماهنگ، زمانبندی محصولات یا سایر ویژگی ها و اهداف پروژه ارتقا می یابد.

باید چالش های پیش رویتان را شناسایی کنید و یک راه حل برای آنها پیدا کنید تا به اهداف موردنظرتان برسید.

فقط وقتی که اینکار را یاد گرفتید و فرایندهای کاری پروژه تان را طراحی، آزمایش و اصلاح کردید می توانید با سایر اعضای پروژه همکاری سازنده داشته باشید. بهتر است کارها را به ترتیب انجام دهید و چند هندوانه را با هم برندارید.

مدلسازی اطلاعات ساختمان چیست؟

حالا وقت آن است که یک تعریف مختصر اما جامع از BIM ارائه دهیم :

 مدلسازی اطلاعات ساختمان به معنای مدیریت اطلاعات یک پروژه است.

به نحوی که هم نحوه شکل گیری این اطلاعات و هم فرایندهای تکرارشونده مبادله آنها را در برداشته باشد .

مدلسازی اطلاعات ساختمان داده های پروژه را به نحوی هوشمند میکند که همه بتواند آنها را بدرستی تفسیر کنند و ریسک تفسیرها و فرضیات نابجا به حداقل برسد .  در واقع ، مدلسازی اطلاعات ساختمان فرایندی است که اطلاعات درست را در زمان صحیح در اختیار افراد مربوطه قرار می دهد

مزایای BIM برای کارفرمایان :

 -مدیریت تسهیلات و امکانات در دوره بهره برداری

 – پیش بینی مالی و مدیریت مالی

 – افزايش کيفيت پروژه ها

 – برآورد دقیق پروژه

 – کاهش هزینه های مصرف انرژی از طریق بهینه سازی انرژی

 – کاهش ادعا(claim)

 – افزایش کارآیی ساختمان

 – کاهش زمان تحویل پروژه به خريداران محترم

 – یکپارچه سازی مدیریت بهره برداری

 – مدیریت ریسک پروژه

 – بهره برداری و مدیریت بهتر ساختمان

 – بهبود شرایط راه اندازی و تحویل اطلاعات ساختمان به مشتری

 – قابل تلفیق با BMS (تیم مدیریت ساختمان)

 – مدیریت فروش و برندینگ

 – شناسنامه فني و ديجيتالي پروژه ها

مزاياي بيم(BIM)براي پيمانکاران و مجريان محترم

– بررسی تداخلات قبل از اجرا

– کیفیت بهتر اجرا

– بهینه سازی روند اجرای پروژه ها

– مدیریت ایمنی در اجرا

– برنامه ریزی و تجهیز بهینه کارگاه

– کمترین خطا و اشتباه و دوباره کاری ها در مراحل اجرا

– کسب بیشترین سود با صرف کمترین هزینه

– پیش ساخته سازی

– جانمایی تاورکرین با حداکثر راندمان

– مستندسازی دیجیتالی پروژه و صورت مجالس

– استفاده از مدل ساخته شده به عنوان مرجع ساخت و تولید صنعتی

– بروز رسانی سریع تغییرات

– زمان بندی و شبیه سازی گرافیکی فرآیند ساخت

– متره مصالح و برآورد هزینه جبهه کاری های مختلف

– جمع بندی هزینه ها و کنترل آن ها توسط مدیران پروژه

طراحی تاسیسات مکانیکی

سوالی دارید؟در تلگرام پاسخگوی شما هستیم!

Scroll Up
Skip to toolbar